Μολύνσεις παιδιών από τον ιό Κοξάκι (Coxsackie)

Ο ιός Κοξάκι είναι ένας από τους τέσσερις τύπους ιών (μαζί με τους ιούς της πολιομυελίτιδας, τους ιούς Echo και τους αριθμημένους εντεροϊούς) που συλλογικά είναι γνωστοί ως εντεροϊοί. Αυτοί οι ιοί προκαλούν διάφορες ασθένειες, ειδικά σε μικρά παιδιά. Οι λοιμώξεις είναι πιο συχνές κατά το καλοκαίρι και στις αρχές του φθινοπώρου.

Πώς μεταδίδεται ο ιός Κοξάκι;

Ο ιός Κοξάκι μπορεί να μεταδοθεί μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων που εκλύονται στον αέρα με το φτέρνισμα και τον βήχα. Τα παιδιά μπορεί, επίσης, να μολυνθούν αγγίζοντας επιφάνειες ή αντικείμενα μολυσμένα με τον ιό. Άλλοι τρόποι μετάδοσης του ιού περιλαμβάνουν την επαφή με κόπρανα ατόμου που έχει τη λοίμωξη ή από τη μητέρα στο νεογέννητο κατά τον τοκετό. Η συνήθης χρονική περίοδος από την έκθεση μέχρι την εμφάνιση συμπτωμάτων για τους περισσότερους ιούς Κοξάκι είναι 3 έως 6 ημέρες.

Ο ιός Κοξάκι μπορεί να προκαλέσει στα παιδιά ασθένειες όπως:

Λοιμώξεις του δέρματος και του στόματος

Η νόσος των χεριών, ποδιών και στόματος (στα χέρια, τα πόδια και το στόμα) (ΝΧΠΣ) είναι μια εξαιρετικά συχνή λοίμωξη σε παιδιά και συνήθως προκαλείται από τους ιούς Κοξάκι τύπων A16 και A6. Επηρεάζει συχνότερα βρέφη και παιδιά κάτω των 5 ετών. Το εξάνθημα της ΝΧΠΣ είναι γνωστό ότι εμφανίζεται στις παλάμες των χεριών, τα πέλματα των ποδιών και στο εσωτερικό του στόματος. Ωστόσο, εξανθήματα μπορεί, επίσης, να εμφανιστούν στο πρόσωπο, στα χέρια, στα πόδια και στην περιοχή της πάνας. Τα συμπτώματα της ΝΧΠΣ μπορεί επίσης να περιλαμβάνουν πυρετό, πονοκεφάλους και μειωμένη όρεξη.

Τα παιδιά με λοιμώξεις από τον ιό Κοξάκι μπορεί να εμφανίσουν ερπαγγίνα (χωρίς να σχετίζεται με λοιμώξεις από έρπητα), επώδυνες εξελκώσεις ή πληγές στον ουρανίσκο και στις αμυγδαλές. Η ερπαγγίνα παρατηρείται συνήθως σε παιδιά ηλικίας 3 έως 10 ετών και συχνά εμφανίζεται ξαφνικά. Πρόσθετα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν υψηλό πυρετό και πονοκέφάλο. Οι περισσότερες περιπτώσεις επιλύονται εντός 3-6 ημερών.

Μυϊκές λοιμώξεις

Η λοίμωξη με τους τύπους B3, B5 ή B6 του ιού Κοξάκι μπορεί να προκαλέσει επαναλαμβανόμενες οξείες σπασμώδεις κράμπες στους μύες που βρίσκονται ανάμεσα στα πλευρά και στην άνω κοιλιακή χώρα. Οι κράμπες διαρκούν γενικά περίπου 15-30 λεπτά κάθε φορά και επιδεινώνονται με την βαθιά αναπνοή. Αυτή η λοίμωξη παρατηρείται συνήθως σε νεαρούς ενήλικες και τείνει να υποχωρεί μετά από 1 έως 6 ημέρες.

Λοιμώξεις του νευρικού συστήματος

Ορισμένοι τύποι ιού Κοξάκι ιών μπορούν να προκαλέσουν μηνιγγίτιδα (λοίμωξη των προστατευτικών στρωμάτων που περιβάλλουν τον εγκέφαλο και τη σπονδυλική στήλη). Αυχενική δυσκαμψία, πονοκέφαλος, εμετοί και αποφυγή του έντονου φωτός (φωτοφοβία) είναι σημεία μηνιγγίτιδας. Η μηνιγγίτιδα εμφανίζεται πιο συχνά σε μικρά παιδιά, αλλά μπορεί να επηρεάσει και μεγαλύτερα παιδιά και τους εφήβους.

Λοιμώξεις της καρδιάς

Οι λοιμώξεις με τους τύπους B2 έως B5 του ιού Κοξάκι μπορεί να προκαλέσουν οίδημα και φλεγμονή του μυός και των στρωμάτων της καρδιάς, γνωστή ως "μυοικαρδίτιδα/περδικαρδίτιδα". Οι σωματικά ενεργοί έφηβοι έχουν τον υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης μυοκαρδίτιδας/περικαρδίτιδας. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν πόνο στο στήθος, δύσπνοια (ειδικά κατά την άσκηση) και αρρυθμίες.

Λοιμώξεις σε νεογνά

Τα νεογνά που προσβάλλονται από εντεροϊούς από τις μητέρες τους κατά τη γέννηση μπορεί να εμφανίσουν περιγεννητική λοίμωξη με πυρετό που οδηγεί σε ηπατική ανεπάρκεια, καρδιακή ανεπάρκεια, μηνιγγίτιδα, σπασμούς, αιμορραγία και μερικές φορές θάνατο.

Πότε να καλέσετε τον/την παιδίατρο

Καλέστε τον/την παιδίατρό σας αν το παιδί σας παραπονεθεί για πόνο στο λαιμό, πόνο στο στήθος, δυσκολία στην αναπνοή, αδυναμία ή νωθρότητα. Συμβουλευτείτε, επίσης, τον/την παιδίατρο αν το παιδί σας έχει πληγές στο στόμα που προκαλούν δυσκολία στην κατάποση, καθώς αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση.

Πώς διαγιγνώσκονται οι μολύνσεις από τον ιό Κοξάκι;

Ο/Η παιδίατρός σας θα πραγματοποιήσει κλινική εξέταση που αξιολογεί τα σημεία και τα συμπτώματα που μπορεί να υποδεικνύουν μόλυνση από τον ιό Κοξάκι. Εάν ο/η παιδίατρός σας υποπτευθεί ότι το παιδί σας έχει νόσο χεριών, ποδιών και στόματος, θα αναζητήσει το εξάνθημα που σχετίζεται με αυτή τη μόλυνση, καθώς και πληγές στο στόμα και στον λαιμό.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η διάγνωση βασίζεται σε κλινικά ευρήματα και δεν απαιτείται εργαστηριακή εξέταση. Ωστόσο, για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση, ο γιατρός σας μπορεί να εξετάσει δείγματα από τον λαιμό, τη μύτη, τα κόπρανα ή άλλες περιοχές του σώματος του παιδιού σας. Οι εξετάσεις αίματος, των δερματικών πληγές (εάν υπάρχουν) και των ούρων μπορεί να υποδεικνύουν μόλυνση από εντεροϊούς. Εάν ο/η παιδίατρός σας υποπτευθεί μηνιγγίτιδα, μπορεί να πραγματοποιήσει παρακέντηση σπονδυλικής στήλης (οσφυονωτιαία παρακέντηση), ώστε το εγκεφαλονωτιαίο υγρό να εξεταστεί στο εργαστήριο. Εάν υπάρχει υποψία μυοκαρδίτιδας/περικαρδίτιδας, μια ακτινογραφία θώρακα και ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ) θα βοηθήσουν στη διάγνωση.

Πώς αντιμετωπίζονται οι μολύνσεις από τον ιό Κοξάκι;

Δεν υπάρχει εγκεκριμένη ειδική θεραπεία για τους ιούς Κοξάκι ή για οποιονδήποτε άλλο τύπο εντεροϊού. Ο/Η παιδίατρός σας μπορεί να συνιστά τη χρήση αντιπυρετικού (παρακεταμόλης) για να μειώσει το πυρετό του παιδιού σας και να ανακουφίσει την ενόχληση από τις πληγές στο στόμα.

Ποια είναι η πορεία των συμπτωμάτων;

Σχεδόν πάντα, τα παιδιά αναρρώνουν από αυτές τις μολύνσεις εντός 7-10 ημερών χωρίς προβλήματα. Ωστόσο, περιστασιακά εμφανίζονται επιπλοκές, συμπεριλαμβανομένης καρδιακής ανεπάρκειας που σχετίζεται με μυοκαρδίτια/περικαρδίτιδα και ακόμη και αιφνίδιου θανάτου που σχετίζεται με αρρυθμία. Τα νεογνά με εντεροϊικές μολύνσεις κατά τις πρώτες 1-2 εβδομάδες ζωής τους μπορεί να εμφανίσουν σοβαρές μολύνσεις που οδηγούν σε ηπατική ανεπάρκεια και μαζική αιμορραγία, οι οποίες μπορεί να είναι θανατηφόρες.

Πώς να προληφθούν οι μολύνσεις από τον ιό Κοξάκι

Τα παιδιά και οι ενήλικες θα πρέπει να υιοθετήσουν καλές συνήθειες πλύσης των χεριών για να μειώσουν τις πιθανότητες μετάδοσης αυτών των ιών. Ειδικότερα, οι γονείς και άλλοι φροντιστές που αλλάζουν τις πάνες στα βρέφη θα πρέπει να πλένουν τα χέρια τους συχνά. Όταν ένα παιδί αρρωστήσει με οποιονδήποτε τύπο εντεροϊικής μόλυνσης, φροντίστε να αποφύγει το σχολείο, τις πισίνες και τους βρεφικούς και παιδικούς σταθμούς τις πρώτες μέρες της ασθένειας.