Συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη: βρέφη 4 έως 7 μηνών

Μεταξύ τεσσάρων και επτά μηνών, το μωρό σας μπορεί να υποστεί μια σημαντική αλλαγή στην προσωπικότητά του. Στην αρχή αυτής της περιόδου, μπορεί να φαίνεται σχετικά παθητικό και απορροφημένο από την ανάγκη για τροφή, ύπνο και στοργή. Όμως, καθώς μαθαίνει να κάθεται, να χρησιμοποιεί τα χέρια του και να κινείται, είναι πιθανό να γίνει όλο και πιο δραστήριο και πιο ενεργητικό απέναντι στον έξω κόσμο. Θα επιδιώκει να απλώσει το χέρι και να αγγίξει ό,τι βλέπει, και αν δεν τα καταφέρει μόνο του, θα ζητήσει τη βοήθειά σας με κραυγές, χτυπήματα ή ρίχνοντας το πιο κοντινό αντικείμενο. Μόλις το βοηθήσετε, πιθανότατα θα ξεχάσει τι έκανε και θα επικεντρωθεί σε εσάς — χαμογελώντας, γελώντας, βγάζοντας ήχους και μιμούμενο εσάς για πολλά λεπτά συνεχόμενα. Ενώ θα βαρεθεί γρήγορα ακόμα και με το πιο ενδιαφέρον παιχνίδι, ποτέ δεν θα κουραστεί από την προσοχή σας.

Οι πιο ευαίσθητες πτυχές της προσωπικότητας του μωρού σας καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από τη φυσική του διάθεση ή το ταπεραμέντο του. Είναι ζωηρό ή ήσυχο; Ήρεμο ή ευέξαπτο; Πεισματάρικο ή υπάκουο; Σε μεγάλο βαθμό, αυτά είναι εγγενή χαρακτηριστικά. Όπως τα βρέφη έχουν διαφορετικό σωματότυπο, βάρος και ύψος, έτσι διαφέρει και το ταπεραμέντο τους. Τα μοναδικά τους χαρακτηριστικά περιλαμβάνουν τα επίπεδα δραστηριότητάς τους, την επιμονή τους και την προσαρμοστικότητά τους στον κόσμο γύρω τους — και αυτά τα χαρακτηριστικά θα γίνουν πιο εμφανή κατά τους επόμενους μήνες. Δεν θα βρίσκετε απαραίτητα όλα τα προσωπικά του χαρακτηριστικά ευχάριστα όλη την ώρα — ειδικά όταν το πεισματάρικο μωρό των έξι μηνών σας ουρλιάζει από αγανάκτηση, ενώ πιάνει την γάτα του σπιτιού. Αλλά μακροπρόθεσμα, η προσαρμογή στη φυσική του προσωπικότητα είναι η καλύτερη λύση και για τους δυο σας. Και επειδή το ταπεραμέντο του μωρού σας είναι πραγματικό και επηρεάζει άμεσα εσάς και την υπόλοιπη οικογένεια, είναι σημαντικό να το κατανοήσετε όσο το δυνατόν πληρέστερα.

Ο «τρόπος συμπεριφοράς» του παιδιού σας επηρεάζει ακόμα και τον τρόπο που φέρεστε ως γονέας και πώς αισθάνεστε για τον εαυτό σας. Ένα ευχάριστο, ισορροπημένο παιδί, για παράδειγμα, είναι πιο πιθανό να σας κάνει να αισθάνεστε ικανός ως γονέας από ένα που είναι συνεχώς ευερέθιστο.

Όπως πιθανότατα έχετε ήδη ανακαλύψει, μερικά βρέφη αυτής της ηλικίας είναι «εύκολα», ήρεμα και προβλέψιμα, ενώ άλλα είναι πολύ πιο δύσκολα. Τα πεισματάρικα και ευέξαπτα βρέφη απαιτούν μια επιπλέον δόση υπομονής και ήπιας καθοδήγησης. Συχνά δεν προσαρμόζονται τόσο εύκολα σε αλλαγές του περιβάλλοντος όσο τα πιο ήρεμα βρέφη, και θα αναστατώνονται περισσότερο αν τα πιέσετε να κινηθούν ή να δράσουν πριν είναι έτοιμα. Γενικά, θα τα πάτε καλύτερα, όχι προσπαθώντας να αλλάξετε το ταπεραμέντο του παιδιού σας, αλλά προσαρμοζόμενοι σ' αυτό. Μπορείτε να μειώσετε το άγχος της ανατροφής ενός βρέφους, αναγνωρίζοντας και αποδεχόμενοι το ταπεραμέντο του, αντί να του αντιστέκεστε ή να του εναντιώνεστε.

Τα λόγια και οι αγκαλιές μερικές φορές κάνουν θαύματα και ηρεμούν τα νεύρα ενός ευερέθιστου παιδιού. Η απόσπαση της προσοχής του μπορεί να βοηθήσει να επικεντρωθεί ξανά στην ενέργειά του. Για παράδειγμα, αν ουρλιάζει επειδή δεν του φέρατε το παιχνίδι που έριξε για δέκατη φορά, τοποθετήστε το στο πάτωμα για να μπορέσει να το πιάσει μόνο του.

Το ντροπαλό ή «ευαίσθητο» παιδί χρειάζεται, επίσης, ιδιαίτερη προσοχή, ειδικά αν έχετε πιο θορυβώδη παιδιά στο σπίτι που το επισκιάζουν. Όταν ένα μωρό είναι ήσυχο και δεν απαιτεί πολλά, είναι εύκολο να υποθέσει κανείς ότι είναι ευχαριστημένο, ή αν δεν γελάει ή δεν χαμογελά συχνά, μπορεί να χάσετε το ενδιαφέρον σας να παίζετε μαζί του. Αλλά ένα τέτοιο μωρό συχνά χρειάζεται ακόμη περισσότερη προσωπική επαφή από άλλα παιδιά. Μπορεί εύκολα να υποχωρεί και χρειάζεται να του δείξετε πώς να είναι πιο αποφασιστικό και να εμπλακεί στις δραστηριότητες γύρω του. Πώς μπορείτε να το κάνετε αυτό; Δώστε του αρκετό χρόνο να προσαρμοστεί σε κάθε κατάσταση και βεβαιωθείτε ότι οι άλλοι άνθρωποι το πλησιάζουν αργά. Αφήστε το να κάθεται στην άκρη πριν προσπαθήσετε να το εμπλέξετε άμεσα με άλλα παιδιά. Μόλις αισθανθεί ασφαλές, σταδιακά θα ανταποκρίνεται περισσότερο στους γύρω του.

Επίσης, ενημερώστε τον/την παιδίατρό σας αν έχετε οποιεσδήποτε ανησυχίες σχετικά με τη συναισθηματική ανάπτυξη του μωρού σας. Ο/Η παιδίατρός σας μπορεί να βοηθήσει αν γνωρίζει ότι υπάρχουν προβλήματα, αλλά τέτοιες ανησυχίες μπορεί συχνά να είναι δύσκολο να εντοπιστούν σε μια επίσκεψη ρουτίνα στο ιατρείο. Γι' αυτό είναι σημαντικό να εκφράζετε τις ανησυχίες σας στον/την παιδίατρο σας και να περιγράφετε τις καθημερινές σας παρατηρήσεις. Γράψτε τις για να μην τις ξεχάσετε. Και παρηγορηθείτε με το γεγονός ότι με το χρόνο και την υπομονή, μερικά από τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς του μωρού σας που θα θέλατε να αλλάξετε, θα εξελιχθούν. Μέχρι τότε, απολαύστε το όπως είναι.