Γλωσσική ανάπτυξη: 8 έως 12 μηνών

Προς το τέλος του πρώτου έτους, το μωρό σας θα αρχίσει να επικοινωνεί αυτό που θέλει, δείχνοντας, μπουσουλώντας ή κάνοντας χειρονομίες προς τον στόχο του. Θα μιμηθεί, επίσης, πολλές από τις χειρονομίες που βλέπει να κάνουν οι ενήλικες, όταν μιλούν. Ωστόσο, αυτή η μη λεκτική επικοινωνία είναι προσωρινή, ενώ μαθαίνει να εκφράζει τα μηνύματά του με λέξεις.

Παρατηρείτε ότι οι φωνούλες, τα γουργουρίσματα και οι κραυγές των προηγούμενων μηνών αντικαθίστανται πλέον από αναγνωρίσιμες συλλαβές, όπως «μπα», «ντα», «γα» και «μα»; Το παιδί σας μπορεί ακόμη να χρησιμοποιεί στην αρχή τυχαία λέξεις, όπως «μαμά» και «αντίο», και όταν ενθουσιαστείτε, θα καταλάβει ότι είπε κάτι με νόημα. Σύντομα θα αρχίσει να χρησιμοποιεί τη λέξη «μαμά» για να σας καλέσει ή να τραβήξει την προσοχή σας. Σε αυτήν την ηλικία, μπορεί, επίσης, να λέει «μαμά» όλη την ημέρα απλώς για να εξασκήσει την προφορά της λέξης. Τελικά, όμως, θα χρησιμοποιεί λέξεις μόνο όταν θέλει να επικοινωνήσει τη σημασία τους.

Παρόλο που μιλάτε στο μωρό σας από τη γέννησή του, τώρα καταλαβαίνει περισσότερο τη γλώσσα, και έτσι οι συζητήσεις σας θα αποκτήσουν νέα σημασία. Πριν μπορέσει να πει κάποιες λέξεις, πιθανότατα να καταλαβαίνει περισσότερα από όσα υποψιάζεστε. Για παράδειγμα, δείτε πώς αντιδρά όταν αναφέρετε ένα αγαπημένο παιχνίδι στην άλλη άκρη του δωματίου. Αν κοιτάξει προς αυτό, σας λέει ότι καταλαβαίνει. Για να το βοηθήσετε να αυξήσει την κατανόησή του, συνεχίστε να του μιλάτε όσο το δυνατόν περισσότερο. Πείτε του τι συμβαίνει γύρω του, ειδικά όταν το κάνετε μπάνιο, το αλλάζετε και το ταΐζετε. Κάντε τη γλώσσα σας απλή και συγκεκριμένη: «Σε στεγνώνω με τη μεγάλη μπλε πετσέτα. Τι μαλακή που είναι!» Ονομάστε λεκτικά τα γνωστά του παιχνίδια και αντικείμενα, και προσπαθήστε να είστε όσο το δυνατόν πιο συνεπείς—δηλαδή, αν σήμερα αποκαλείτε το οικογενειακό κατοικίδιο γάτα, μην το αποκαλέσετε γατάκι αύριο.

Τα εικονογραφημένα βιβλία μπορούν να ενισχύσουν αυτήν τη διαδικασία, ενισχύοντας την αναδυόμενη κατανόησή του ότι όλα έχουν ένα όνομα. Επιλέξτε βιβλία με μεγάλες σελίδες από χαρτόνι, ύφασμα ή πλαστικό που μπορεί να γυρίσει μόνο του. Ψάξτε, επίσης, για απλές αλλά πολύχρωμες εικονογραφήσεις πραγμάτων που το παιδί σας θα αναγνωρίσει.

Είτε διαβάζετε είτε του μιλάτε, δώστε του πολλές ευκαιρίες να συμμετέχει. Κάντε ερωτήσεις και περιμένετε για απάντηση. Ή αφήστε το να πάρει την πρωτοβουλία. Αν πει «Γκααγκααγκαα», επαναλάβετέ το και δείτε τι θα κάνει. Ναι, αυτές οι ανταλλαγές μπορεί να φαίνονται χωρίς νόημα, αλλά λένε στο μωρό σας ότι η επικοινωνία είναι αμφίδρομη και ότι είναι ευπρόσδεκτο να συμμετέχει. Το να δίνετε προσοχή σε αυτό που λέει θα σας βοηθήσει, επίσης, να αναγνωρίσετε τις λέξεις που καταλαβαίνει και θα αυξήσει τις πιθανότητες να αναγνωρίσετε τις πρώτες λέξεις που προφέρει.

Αυτές οι πρώτες λέξεις, παρεμπιπτόντως, συχνά δεν είναι σωστά ελληνικά. Για το παιδί σας, μια «λέξη» είναι οποιοσδήποτε ήχος που αναφέρεται με συνέπεια στο ίδιο άτομο, αντικείμενο ή γεγονός. Έτσι, αν λέει «μαμ» κάθε φορά που θέλει γάλα, θα πρέπει να αντιμετωπίζετε το «μαμ» ως μια ξεχωριστή αυτόνομη λέξη. Όταν του απαντάτε, ωστόσο, χρησιμοποιήστε τη λέξη «γάλα», και τελικά θα κάνει το ίδιο τη διόρθωση.

Υπάρχει τεράστια διαφοροποίηση στην ηλικία κατά την οποία τα παιδιά αρχίζουν να λένε αναγνωρίσιμες λέξεις. Μερικά έχουν λεξιλόγιο δύο έως τριών λέξεων μέχρι τα πρώτα τους γενέθλια. Πιο πιθανό, η ομιλία του μωρού σας στους δώδεκα μήνες να αποτελείται από ένα είδος ακατάληπτου λόγου που έχει τους τόνους και τις διακυμάνσεις της κατανοητής ομιλίας. Εφόσον πειραματίζεται με ήχους που ποικίλλουν σε ένταση, ύψος και ποιότητα, ετοιμάζεται να μιλήσει. Όσο περισσότερο ανταποκρίνεστε σ’ αυτό σαν να μιλούσε, τόσο περισσότερο θα διεγείρετε την επιθυμία του να επικοινωνήσει.