Πώς ο θόρυβος επηρεάζει τα παιδιά;

Πολλοί γονείς γνωρίζουν ότι ο δυνατός θόρυβος μπορεί να βλάψει την ακοή ενός παιδιού. Πολύ δυνατοί ήχοι—για παράδειγμα ήχοι από πυροτεχνήματα —μπορούν να προκαλέσουν άμεση βλάβη στην ακοή ενός παιδιού. Η χρήση ακουστικών για μουσική, βίντεο και μαθήματα, μπορεί επίσης να προκαλέσει βλάβη, αν οι ρυθμίσεις ήχου είναι πολύ δυνατές.

Επίσης, τα πολύ θορυβώδη περιβάλλοντα μπορεί να έχουν επιβλαβείς συνέπειες για την ακοή.

Τι είναι η ηχορύπανση (περιβαλλοντικός θόρυβος);

Ο περιβαλλοντικός θόρυβος—γνωστός και ως "ηχορύπανση"—προέρχεται από πηγές γύρω μας. Αυτές περιλαμβάνουν την οδική κυκλοφορία, τα αεροπλάνα και τα αεροδρόμια, τα τρένα και τα αιολικά πάρκα. Οι εσωτερικές πηγές θορύβου, όπως τηλεοράσεις και συσκευές, μπορεί επίσης να είναι πολύ δυνατές.

Ποιες είναι οι επιπτώσεις του περιβαλλοντικού θορύβου στα παιδιά;

Ο περιβαλλοντικός θόρυβος είναι λιγότερο πιθανό να προκαλέσει προβλήματα ακοής από τον δυνατό θόρυβο από προσωπικές συσκευές και άλλες δραστηριότητες όπως συναυλίες, αθλητικούς αγώνες, χορούς και γιορτές. Ωστόσο, ο περιβαλλοντικός θόρυβος μπορεί να έχει επιβλαβείς συνέπειες στην μάθηση, στην συμπεριφορά και στον ύπνο των παιδιών.

Σε σύγκριση με τους ενήλικες, τα παιδιά μπορεί να είναι πιο ευάλωτα στις επιπτώσεις του θορύβου, επειδή μεγαλώνουν και αναπτύσσονται. Μπορεί, επίσης, να έχουν λιγότερο έλεγχο στο πού περνούν το χρόνο τους, σε τι περιβάλλοντα δηλαδή εκτίθενται. Τα παιδιά που ζουν σε λιγότερο πλούσια περιβάλλοντα είναι πιο πιθανό να εκτεθούν σε υψηλότερα επίπεδα περιβαλλοντικού θορύβου.

Μερικοί από τους τρόπους με τους οποίους ο περιβαλλοντικός θόρυβος μπορεί να επηρεάσει τα παιδιά περιλαμβάνουν:

• Χώροι μάθησης: Οι πολύ θορυβώδεις τάξεις και οι χώροι φροντίδας παιδιών, όπως οι βρεφονηπιακοί ή νηπιακοί σταθμοί μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουν τα παιδιά. Το διάβασμα, η απομνημόνευση και η καλή απόδοση στα τεστ μπορεί να είναι δύσκολα, όταν υπάρχει πολύς θόρυβος από το περιβάλλον ή θορυβώδεις συζητήσεις. Για παράδειγμα, σχολεία που είναι κοντά σε αεροδρόμια μπορεί να έχουν περισσότερο θόρυβο, καθώς τα αεροπλάνα που πετούν μπορεί να δυσκολέψουν την κατανόηση του τι λέει ο δάσκαλος. Η αίσθηση ενόχλησης από τον θόρυβο μπορεί να κάνει τα παιδιά να χάσουν την εστίασή τους στα μαθήματα.

Επίσης, για βρέφη και παιδιά που μαθαίνουν να μιλούν, ένα θορυβώδες περιβάλλον μπορεί να δυσκολέψει την κατανόηση της ομιλίας.

• Παιχνίδι: Ο περιβαλλοντικός θόρυβος μπορεί να επηρεάσει το πώς παίζουν τα παιδιά, κάτι που είναι σημαντικό για την ανάπτυξή τους. Πολλά παιδιά εκτίθενται σε θόρυβο περιβάλλοντος από τηλεοράσεις που μένουν ανοιχτές ακόμα κι αν το παιδί δεν παρακολουθεί ενεργά. Όταν οι τηλεοράσεις είναι ανοιχτές, τα μωρά και τα νήπια δεν εστιάζουν τόσο πολύ ή για όσο παίζουν παιχνίδια.
• Ύπνος: Ο θόρυβος συχνά παρεμβαίνει και στον ύπνο. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από κακής ποιότητας ύπνο που προκαλείται από νυχτερινό θόρυβο από την οδική κυκλοφορία και άλλες πηγές θορύβου. Έρευνες που έγιναν κυρίως σε ενήλικες δείχνουν ότι ακόμα και χαμηλά επίπεδα νυχτερινού περιβαλλοντικού θορύβου προκαλούν περισσότερες κινήσεις του σώματος, αφυπνίσεις και άλλες διαταραχές ύπνου. Ο κακός ύπνος μπορεί να προκαλέσει υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας και να επηρεάσει τη μάθηση των παιδιών.
• Στρες: Ο υπερβολικός θόρυβος μπορεί να προκαλέσει στο σώμα ενός ατόμου αντίδραση στρες. Μπορούμε να το δούμε αυτό σε πρόωρα μωρά σε μονάδες εντατικής νοσηλείας νεογνών (ΜΕΝΝ), για παράδειγμα. Όταν αυτά τα μωρά εκτίθενται σε συναγερμούς, τηλέφωνα, αναπνευστήρες, οθόνες και θερμοκοιτίδες, μπορεί να υπάρξουν αλλαγές στην αναπνοή, στους καρδιακούς ρυθμούς και στα επίπεδα οξυγόνου τους. Ο θόρυβος μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση των παιδιών, ενώ στους ενήλικες η μακροχρόνια έκθεση σε θόρυβο αυξάνει ακόμη και τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής.

Πώς επηρεάζει ο θόρυβος τα παιδιά με ειδικές ευαισθησίες;

Ορισμένα παιδιά με ειδικές ευαισθησίες—όπως διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ), διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), διαταραχές αισθητηριακής επεξεργασίας ή μαθησιακέυκολίες—μπορεί να ενοχλούνται από ήχους ή θορύβους που συνήθως δεν ενοχλούν τα παιδιά χωρίς αυτές τις παθήσεις.

Πώς να μειώσετε τον περιβαλλοντικό θόρυβο: 7 συμβουλές

Περαιτέρω έρευνα απαιτείται για να μάθουμε περισσότερα σχετικά με το πώς οι επιπτώσεις του θορύβου επηρεάζουν σωρρευτικά την ζωή ενός ατόμου. Την ίδια στιγμή, γνωρίζουμε αρκετά για να λάβουμε μέτρα για τη μείωση της έκθεσης των παιδιών στον θόρυβο.

Πολλές ΜΕΘ, νοσοκομεία, σχολεία και μονάδες παιδικής φροντίδας, όπως βρεφονηπιακοί και παιδικοί σταθμοί έχουν εργαστεί για να μειώσουν τα επίπεδα θορύβου. Ως γονέας, μπορείτε να λάβετε μέτρα για να μειώσετε την έκθεση της οικογένειας στον περιβαλλοντικό θόρυβο. Μερικές συμβουλές:

1. Μειώστε την ένταση σε τηλεοράσεις, υπολογιστές, ραδιόφωνα. Απενεργοποιήστε τις συσκευές, όταν δεν χρησιμοποιούνται.
2. Να θυμάστε ότι τα ακουστικά και άλλες προσωπικές συσκευές μπορεί να είναι πηγές επιβλαβούς δυνατού θορύβου. Εάν τα παιδιά σας βρίσκονται κοντά, θα πρέπει να μπορούν να ακούν τι λέτε ακόμα και όταν χρησιμοποιούν τις συσκευές τους. Αν όχι, πείτε τους να χαμηλώσουν την ένταση.
3. Δημιουργήστε ένα ήσυχο δωμάτιο στο σπίτι για παιχνίδι και άλλες οικογενειακές δραστηριότητες. Η ησυχία είναι σημαντική για την υγεία και τη μάθηση.
4. Εάν η οικογένειά σας μετακομίζει σε νέο σπίτι, λάβετε υπόψη το επίπεδο θορύβου της γειτονιάς. Λάβετε υπόψη τις κοντινές διαδρομές πτήσεων αεροδρομίων ή τις ανεμογεννήτριες, για παράδειγμα, ή ακόμα και την κυκλοφοριακή συμφόρηση, όταν αποφασίζετε πού θα ζήσετε.
5. Εάν η οικογένειά σας βγαίνει για φαγητό, επιλέξτε ένα πιο ήσυχο εστιατόριο για να είναι πιο εύκολο να μιλάτε μεταξύ σας.
6. Εάν το παιδί σας έχει μια πάθηση όπως ΔΑΦ ή ΔΕΠΥ, σκεφτείτε να χρησιμοποιήσετε ακουστικά ακύρωσης θορύβου ή ωτοασπίδες προστασίας ακοής, που μειώνουν τους επιβλαβείς εξωτερικούς θορύβους.
7. Μηχανές ύπνου βρεφών (συσκευές “λευκού θορύβου”): Μερικές φορές χρησιμοποιούνται μηχανές λευκού ήχου για να κρατήσουν μακριά τον περιβαλλοντικό θόρυβο. Ορισμένες μηχανές μπορεί να παράγουν επικίνδυνα επίπεδα θορύβου. Εάν χρησιμοποιείτε μηχανή ύπνου, τοποθετήστε την όσο το δυνατόν πιο μακριά από το κεφάλι του μωρού και χρησιμοποιήστε την μόνο για μικρό χρονικό διάστημα.