Γιατί οι περισσότερες περιπτώσεις πονόλαιμου, βήχα και ρινικής καταρροής δεν χρειάζονται αντιβιοτικά

Αν το παιδί σας έχει πονόλαιμο, βήχα ή ρινική καταρροή, μπορεί να περιμένετε ότι ο/η γιατρός θα του συνταγογραφήσει αντιβιοτικά. Όμως τις περισσότερες φορές τα παιδιά στην πραγματικότητα δεν χρειάζονται αντιβιοτικά για την αντιμετώπιση αυτών των ασθενειών. Στην πραγματικότητα, τα αντιβιοτικά μπορεί να κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό. Δείτε γιατί:

Τα αντιβιοτικά δεν καταπολεμούν τους ιούς.
Οι περισσότερες λοιμώξεις της παιδικής ηλικίας προκαλούνται από ιούς. Οι ιοί μπορεί να κάνουν το παιδί σας να αισθάνεται πολύ άρρωστο. Αν το παιδί σας έχει ιογενή λοίμωξη, τα αντιβιοτικά δεν θα το βοηθήσουν να νιώσει καλύτερα ούτε θα εμποδίσουν άλλους να αρρωστήσουν.

Το κοινό κρυολόγημα και η γρίπη, ο RSV και ο COVID-19 είναι όλοι ιοί.

Οι περισσότεροι πονόλαιμοι προκαλούνται από ιούς, ειδικά όταν συνυπάρχουν ρινική καταρροή ή βήχας.

Οι λοιμώξεις του κατώτερου αναπνευστικού με βήχα, ακόμη και όταν ο βήχας με παχύρρευστες, κολλώδεις εκκρίσεις ή φλέγμα διαρκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, προκαλούνται συνήθως από ιούς. Ο καπνός του τσιγάρου και η ρύπανση μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο να προσβληθεί ένα παιδί από έναν τέτοιο ιό, αλλά τα βακτήρια συνήθως δεν είναι η αιτία για τέτοιου είδους λοιμώξεις.

Οι περισσότερες λοιμώξεις των ιγμορείων (ιγμορίτιδα) προκαλούνται από ιούς. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν μεγάλη ποσότητα βλέννας στη μύτη και οπισθορρινική καταρροή. Οι περισσότερες ιγμορίτιδες υποχωρούν από μόνες τους χωρίς αντιβιοτικά. Η κίτρινη ή πράσινη βλέννα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το παιδί σας έχει βακτηριακή λοίμωξη.

Τα αντιβιοτικά έχουν κινδύνους.
Οι παρενέργειες από τα αντιβιοτικά αποτελούν συχνό λόγο επίσκεψης παιδιών στα επείγοντα. Συνήθεις παρενέργειες των αντιβιοτικών περιλαμβάνουν:

• Διάρροια ή έμετο
• Κοιλιακό πόνο
• Εξάνθημα
• Αλλεργική αντίδραση: ορισμένες αλλεργικές αντιδράσεις μπορεί να είναι σοβαρές και απειλητικές για τη ζωή.
• Ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά: όταν τα αντιβιοτικά δεν χρησιμοποιούνται σωστά ή χρησιμοποιούνται πολύ συχνά, μπορεί να προκαλέσουν αλλαγές στα βακτήρια. Αυτό σημαίνει ότι τα φάρμακα δεν θα είναι τόσο αποτελεσματικά όταν πραγματικά χρειάζονται. Οι λοιμώξεις από ανθεκτικά στα αντιβιοτικά βακτήρια είναι πιο δύσκολο να θεραπευτούν.

Υπάρχουν άλλοι τρόποι να αντιμετωπιστούν τα συμπτώματα του παιδιού σας.
Τα αντιβιοτικά σκοτώνουν βακτήρια, αλλά δεν αντιμετωπίζουν τα συμπτώματα μιας ασθένειας, όπως ο πόνος στο αυτί, ο πυρετός, ο βήχας ή η συμφόρηση.

• Ο πυρετός αντιμετωπίζεται με ένα αντιπυρετικό, όπως η ιβουπροφαίνη ή η ακεταμινοφαίνη. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε τη σωστή δόση για το παιδί σας.
• Ο πόνος, όπως ο πόνος στο αυτί ή στον λαιμό, αντιμετωπίζεται με ιβουπροφαίνη ή ακεταμινοφαίνη. Και εδώ είναι σημαντικό να γνωρίζετε τη σωστή δόση για το παιδί σας.
• Η ρινική συμφόρηση μπορεί να ανακουφιστεί με τη χρήση υγραντήρα.
• Ο βήχας μπορεί να ανακουφιστεί με ένα κουταλάκι σκούρο μέλι, αν το παιδί σας είναι άνω του 1 έτους.

Ρωτήστε τον/την γιατρό σας για θεραπείες που μπορούν να βοηθήσουν στα συμπτώματα του παιδιού σας.

Πότε χρειάζεται το παιδί σας αντιβιοτικά;
Υπάρχουν ορισμένες λοιμώξεις που πρέπει να αντιμετωπίζονται με αντιβιοτικά. Τα αντιβιοτικά μπορεί να χρειάζονται στις ακόλουθες περιπτώσεις:

• Για βρέφη μικρότερα των 3 μηνών, καλέστε τον/την παιδίατρό σας για οποιονδήποτε πυρετό πάνω από 38°C.
• Αν το παιδί σας έχει διαγνωστεί με στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα, βάσει ταχείας δοκιμασίας για στρεπτόκοκκο ή καλλιέργειας φαρυγγικού επιχρίσματος. Αν ο στρεπτόκοκκος δεν διαγνωστεί με εξέταση, δεν πρέπει να χορηγούνται αντιβιοτικά. Δεν χρειάζεται εξέταση αν το παιδί σας έχει ρινική καταρροή και βήχα μαζί με πονόλαιμο. Αυτά είναι συμπτώματα ιογενούς λοίμωξης.
• Αν η αναπνοή του παιδιού σας άρχισε να βελτιώνεται και στη συνέχεια επιδεινώθηκε ξανά με νέο πυρετό ή νέα συμπτώματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο γιατρός σας μπορεί να αξιολογήσει το παιδί για βακτηριακές μορφές πνευμονίας ή ιγμορίτιδας.
• Αν διαγνωστεί κοκκύτης (βήχας των 100 ημερών).

Σημείωση: Τα αντιβιοτικά και τα φάρμακα για τον βήχα και το κρυολόγημα έχουν αναγνωριστεί από την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής ως θεραπείες που χορηγούνται συχνά στα παιδιά αλλά δεν είναι πάντα απαραίτητες. Αυτή η επισήμανση αποτελεί μέρος της εκστρατείας Choosing Wisely®, μιας πρωτοβουλίας του Ιδρύματος ABIM. Ο πλήρης κατάλογος των συγκεκριμένων εξετάσεων ή θεραπειών παρέχει περισσότερες λεπτομέρειες για τους λόγους που απαιτούν προσεκτικότερη αξιολόγηση κάθε θεραπείας και παραθέτει τα επιστημονικά δεδομένα που σχετίζονται με κάθε σύσταση.

Να θυμάστε
Μην διστάσετε να μιλήσετε με τον/την παιδίατρο του παιδιού σας αν έχετε οποιεσδήποτε ερωτήσεις σχετικά με την υγεία του.

Περισσότερες πληροφορίες:

• Αρχές συνετής συνταγογράφησης αντιβιοτικών για βακτηριακές λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού στα παιδιά (Κλινική Έκθεση της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής)