Σκολίωση

Η σπονδυλική μας στήλη είναι φυσικά κυρτή για να κατανέμει το βάρος του σώματος. Μια πλευρική ακτινογραφία ενός στρατιώτη που στέκεται άκαμπτος στη στάση προσοχή θα έδειχνε την αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης να καμπυλώνεται ελαφρά προς τα εμπρός. Οι δώδεκα θωρακικοί σπόνδυλοι καμπυλώνονται απαλά προς τα πίσω. Έπειτα, η οσφυϊκή σπονδυλική στήλη, που αναλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του βάρους του άνω σώματός μας, καμπυλώνεται προς τα εμπρός καθώς πλησιάζει στη λεκάνη.

Περίπου μία στις είκοσι πέντε έφηβες και ένας στους διακόσιους εφήβους αναπτύσσουν σκολίωση. Σε ακτινογραφία, η σπονδυλική τους στήλη σχηματίζει, σε διαφορετικούς βαθμούς, ένα πιο έντονο σχήμα «S». Όταν απεικονίζεται από πίσω, μια φυσιολογική σπονδυλική στήλη δεν παρουσιάζει καμία καμπυλότητα. Θεωρείται ότι ένα παιδί ή ένας νέος ή μια νέα έχει σκολίωση εάν η καμπυλότητά του ή της είναι μεγαλύτερη των δέκα μοιρών.

Η πάθηση μπορεί να εμφανιστεί ως επιπλοκή της πολιομυελίτιδας, της μυοδυστροφίας και άλλων διαταραχών του κεντρικού νευρικού συστήματος, αλλά τέσσερις στις πέντε περιπτώσεις μεταξύ των εφήβων κοριτσιών είναι ιδιοπαθείς — δηλαδή, με άγνωστη αιτία. Πολύ συχνά, ωστόσο, κάποιο άλλο μέλος της οικογένειας θα έχει επίσης σκολίωση.

Συμπτώματα που υποδηλώνουν σκολίωση μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Εμφανής καμπύλωση του άνω μέρους του σώματος
• Άνισοι, στρογγυλεμένοι ώμοι
• Έντονη καμπύλωση του θώρακα (κοιλότητα)
• Κλίση προς τη μία πλευρά
• Πόνος στην πλάτη (σπάνιος)

Η σκολίωση μπορεί να αναπτυχθεί σιωπηλά για μήνες έως και χρόνια, οπότε μπορεί να εντοπιστεί μόνο από τον/την παιδίατρο κατά τη διάρκεια μιας εξέτασης της πλάτης του εφήβου. Η επιδείνωση μπορεί να συμβεί γρήγορα κατά την περίοδο της ταχείας ανάπτυξης του εφήβου. Ένας στους επτά νέους με σκολίωση έχουν τόσο σοβαρή καμπυλότητα που απαιτεί θεραπεία.

Πώς διαγιγνώσκεται η σκολίωση

• Σωματική εξέταση και λεπτομερές ιατρικό ιστορικό
• Ακτινογραφίες

Πώς θεραπεύεται η σκολίωση

• Χρήση κηδεμόνα: Πολλές τέτοιες περιπτώσεις δεν προχωρούν ποτέ στο σημείο που απαιτείται θεραπεία. Οι επαναληπτικές προγραμματίζονται περίπου κάθε έξι μήνες για όσους έχουν διαγνωστεί με καμπυλότητες μεταξύ δεκαπέντε και είκοσι μοιρών.

Καμπύλες άνω των είκοσι πέντε μοιρών μπορεί να απαιτήσουν χρήση κηδεμόνα. Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι ορθοπεδικών κηδεμόνων. Ο κηδεμόνας Milwaukee έχει αυχενικό δακτύλιο και μπορεί να διορθώσει καμπύλες οπουδήποτε στη σπονδυλική στήλη. Η θωρακοοσφυοϊερή όρθωση (TLSO) χρησιμοποιείται για παραμορφώσεις που αφορούν τους σπονδύλους της θωρακικής μοίρας και χαμηλότερα. Η συσκευή εφαρμόζεται κάτω από τον βραχίονα και τυλίγεται γύρω από τα πλευρά, τους γοφούς και την κάτω πλάτη.

Οι ασθενείς με σκολίωση αναμένεται να φορούν τον κηδεμόνα όλη την ημέρα εκτός από λίγες ώρες, μέχρι να ολοκληρωθεί η οστική ανάπτυξη της σπονδυλικής στήλης. Συνήθως, αυτό συμβαίνει σε ηλικία περίπου δεκαεφτά έως δεκαοκτώ ετών για τα κορίτσια, και δεκαοκτώ έως δεκαεννιά ετών για τα αγόρια. Οι κηδεμόνες είναι αισθητικά πιο ευχάριστοι από ό,τι ήταν στο παρελθόν και μπορούν εύκολα να κρυφτούν κάτω από τα ρούχα. Η ανάγκη να φορούν έναν ορθοπεδικό κηδεμόνα επηρεάζει ελάχιστα τη σωματική δραστηριότητα. Μόνο τα αθλήματα επαφής και το τραμπολίνο είναι προς το παρόν απαγορευμένα.

• Χειρουργική επέμβαση: Η οπίσθια σπονδυλοδεσία με υλικά, δηλαδή η επέμβαση για τη χειρουργική διόρθωση της σκολίωσης, συνιστάται συνήθως όταν η καμπυλότητα της σπονδυλικής στήλης είναι πενήντα μοίρες ή περισσότερο. Η χειρουργική επέμβαση συνενώνει τους προσβεβλημένους σπονδύλους χρησιμοποιώντας μεταλλικές ράβδους και βίδες για να σταθεροποιήσει αυτό το τμήμα της σπονδυλικής στήλης μέχρι να επιτευχθεί πλήρης συνένωση. Κατά μέσο όρο, αυτό διαρκεί περίπου δώδεκα μήνες. Αν και οι έφηβοι που υποβάλλονται στη χειρουργική επέμβαση αντιμετωπίζουν ακόμη ορισμένους περιορισμούς στη σωματική δραστηριότητα, μπορούν να ξεχάσουν τον κηδεμόνα.

Βοηθήστε τους/τις εφήβους/ες να βοηθήσουν τον εαυτό τους

Μόνο περίπου το 50% των νέων ασθενών με σκολίωση φοράει τον κηδεμόνα σκολίωσης. Οι γονείς πρέπει να βοηθήσουν στην συμμόρφωση με τις οδηγίες του γιατρού. Ταυτόχρονα, θα πρέπει να είναι ευαίσθητοι στην τεράστια επίδραση που η πάθηση μπορεί να έχει στην εικόνα του σώματος ενός εφήβου, η οποία σε αυτήν την ηλικία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την αίσθηση ταυτότητας και την αυτοπεποίθησή του. Ίσως να θέλετε να ζητήσετε από τον παιδίατρο ή τον ορθοπεδικό σας μια παραπομπή σε έναν ειδικό ψυχικής υγείας/ παιδοψυχίατρο με εμπειρία στη συμβουλευτική παιδιών με χρόνια ιατρικά προβλήματα.