Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο
Εφηβεία

Στεροειδή και ενισχυτικά αθλητικής απόδοσης: Πληροφορίες για έφηβους αθλητές

4 λεπτά ανάγνωση
Στεροειδή και ενισχυτικά αθλητικής απόδοσης: Πληροφορίες για έφηβους αθλητές

 

Είσαι αθλητής. Παίζεις για να νικήσεις. Ψάχνεις συνεχώς τρόπους να κερδίσεις πλεονέκτημα έναντι των αντιπάλων σου. Τα στεροειδή και οι ενισχυτές απόδοσης δεν είναι η απάντηση. Διάβασε για να μάθεις πώς αυτά τα ισχυρά φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν σοβαρή βλάβη και γιατί οι καλύτεροι αθλητές βασίζονται σε έξυπνη προπόνηση, εξάσκηση, σωστή διατροφή και ύπνο.

Τι είναι τα αναβολικά στεροειδή;

Τα αναβολικά-ανδρογόνα στεροειδή είναι ισχυρά φάρμακα που χορηγούνται με συνταγή. Μερικοί αθλητές τα χρησιμοποιούν όχι για ιατρικούς λόγους, αλλά ως τρόπο ενίσχυσης της αθλητικής απόδοσης και αύξησης της μυϊκής μάζας. Μπορεί να αναφέρονται ως στεροειδή, «ροΐντ», «χυμός», «χαϊπ» ή «παμπ».

Τι επίδραση έχουν τα στεροειδή στο σώμα;

Τα αναβολικά-ανδρογόνα στεροειδή δρουν μιμούμενα τη φυσική αρσενική ορμόνη του σώματος, την τεστοστερόνη. Λαμβάνονται από το στόμα (χάπια), με ένεση ή με επίθεμα που τοποθετείται στο δέρμα.

Μερικοί αθλητές παίρνουν πολύ μεγάλες δόσεις, που ονομάζονται «μέγα δόσεις». Άλλοι αυξάνουν σταδιακά τη δόση που παίρνουν, μια πρακτική γνωστή ως «πυραμίδα». Μερικοί «κυκλοφορούν», παίρνοντας και διακόπτοντας τα στεροειδή. Η λήψη διαφορετικών ειδών στεροειδών μαζί, μερικές φορές με άλλα φάρμακα, ονομάζεται «στοίβαξη».

Η χρήση στεροειδών είναι επικίνδυνη, γι' αυτό και έχει απαγορευτεί από τις περισσότερες επαγγελματικές και ερασιτεχνικές αθλητικές οργανώσεις. Αυτές οι οργανώσεις περιλαμβάνουν τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή, το Εθνικό Ποδοσφαιρικό Πρωτάθλημα και την Εθνική Αθλητική Ένωση.

Τα κορτικοστεροειδή που χορηγούνται με συνταγή είναι διαφορετικά;

Μερικοί συγχέουν τα αναβολικά-ανδρογόνα στεροειδή με τα κορτικοστεροειδή. Τα κορτικοστεροειδή είναι ένα εντελώς διαφορετικό είδος στεροειδών που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία ασθενειών όπως το άσθμα, η αρθρίτιδα και άλλες ιατρικές παθήσεις.

Πώς η χρήση στεροειδών είναι επιβλαβής για τους αθλητές;

Η χρήση αναβολικών στεροειδών προκαλεί πάντα δυσάρεστες παρενέργειες. Μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές διαταραχές στον οργανισμό σας. Οι μεγάλες δόσεις δεν δίνουν γρηγορότερα αποτελέσματα, η χρήση σε κύκλους δεν είναι πιο ασφαλής και ο συνδυασμός διαφορετικών ουσιών (stacking) είναι επικίνδυνος.

Αν και μερικές από τις παρενέργειες εξαφανίζονται, όταν σταματήσετε τη χρήση στεροειδών, κάποιες μπορεί να παραμείνουν.

Οι παρενέργειες των στεροειδών σε έφηβους οποιουδήποτε φύλου περιλαμβάνουν:

  • Ακμή, ειδικά στο πρόσωπο και την πλάτη
  • Φαλάκρα
  • Υψηλή αρτηριακή πίεση, δυσλιπιδαιμία (ανθυγιεινές τιμές χοληστερόλης) και καρδιακή νόσο
  • Θρόμβωση και εγκεφαλικό επεισόδιο (εγκεφαλικό)
  • Προβλήματα ύπνου
  • Ηπατική βλάβη ή καρκίνος του ήπατος
  • Πονοκέφαλοι, πόνους στις αρθρώσεις και μυϊκές κράμπες
  • Ναυτία, έμετος και διάρροια
  • Επιβράδυνση της ανάπτυξης σε αθλητές που βρίσκονται ακόμα σε ανάπτυξη
  • Αυξημένος κίνδυνος τραυματισμών στους συνδέσμους και τους τένοντες
  • Ανικανότητα (αδυναμία επίτευξης στύσης) και ανάπτυξη του στήθους και των θηλών (για έφηβους που ανατέθηκαν αρσενικού φύλου κατά τη γέννηση)
  • Σμίκρυνση του στήθους, αυξημένη τριχόπτωση στο πρόσωπο και το σώμα, και εμμηνορροϊκά προβλήματα (για άτομα θηλυκού φύλου κατά τη γέννηση)
  • Βλάβη στη διανοητική και ψυχική υγεία, συμπεριλαμβανομένων
    • "Οργή στεροειδών" — σοβαρή, επιθετική συμπεριφορά που μπορεί να οδηγήσει σε καυγάδες ή καταστροφή περιουσίας
    • Σοβαρές διακυμάνσεις στη διάθεση
    • Ψευδαισθήσεις — αντίληψη οπτικών ή ακουστικών ερεθισμάτων που δεν υπάρχουν πραγματικά
    • Παράνοια — ακραία αισθήματα δυσπιστίας ή φόβου
    • Άγχος και κρίσεις πανικού
    • Κατάθλιψη και σκέψεις αυτοκτονίας

Επιπλέον, η έγχυση στεροειδών με βελόνα και η κοινή χρήση βελόνων με άλλους σας εκθέτει σε μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρές λοιμώξεις, όπως ηπατίτιδα ή μόλυνση από HIV.

Κρεατίνη και άλλα ενισχυτικά αθλητικής απόδοσης

Εκτός από τα στεροειδή, ορισμένοι αθλητές χρησιμοποιούν και άλλες ουσίες που πιστεύουν ότι θα τους κάνουν καλύτερους αθλητές. Μερικές είναι παράνομες. Όλες είναι επικίνδυνες. Κανένα από αυτά τα προϊόντα δεν μπορεί να αντικαταστήσει ένα καλό πρόγραμμα ενδυνάμωσης και συντήρησης και μια ισορροπημένη διατροφή.

Ορισμένα κοινά "ενισχυτικά αθλητικής απόδοσης" και οι γνωστές τους επιπτώσεις περιλαμβάνουν:

  • Ανδροστενεδιόνη (ονομάζεται επίσης andro) — ένα συμπλήρωμα διατροφής χωρίς ιατρική συνταγή που ισχυρίζεται ότι χτίζει μύες και αυξάνει τη δύναμη (αν και επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι δεν το κάνει). Επιφέρει τους ίδιους κινδύνους με τα στεροειδή. Η andro έχει απαγορευτεί από τους περισσότερους μεγάλους αθλητικούς οργανισμούς και τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA).
  • Κρεατίνη — ένα συμπλήρωμα διατροφής χωρίς ιατρική συνταγή που ισχυρίζεται ότι χτίζει μύες και αυξάνει τον όγκο τους. Μπορεί να προκαλέσει κράμπες μυών και στομαχιού και αφυδάτωση. Αν και δεν είναι παράνομη, η χρήση της απαγορεύεται από τον Εθνικό Αθλητικό Οργανισμό Πανεπιστημιακών Αθλητών (NCAA).
  • Εφέδρα — ένα συμπλήρωμα που ισχυρίζεται ότι καίει λίπος και βοηθά στην απώλεια βάρους. Μπορεί να προκαλέσει καρδιακές προσβολές, εγκεφαλικό, σπασμούς και ξαφνικό θάνατο. Απαγορεύεται από όλους τους μεγάλους αθλητικούς οργανισμούς και τον FDA.
  • Προσθήκες πρωτεΐνης — συμπληρώματα διαθέσιμα χωρίς συνταγή που ισχυρίζονται ότι χτίζουν μύες και αυξάνουν τον όγκο. Μπορούν να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα στα νεφρά λόγω υπερφόρτωσης πρωτεΐνης. Δεν απαγορεύονται αυτή τη στιγμή.

Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι αυτές οι ουσίες θεωρούνται διαιτητικά συμπληρώματα, επομένως δεν έχουν εγκριθεί από τον FDA. Αυτό σημαίνει ότι ο FDA δεν τις ελέγχει για να διαπιστώσει αν πράγματι λειτουργούν ή είναι ασφαλείς.

Νίκη με υγεία

Να θυμάστε ότι η αθλητική ικανότητα προέρχεται από έναν συνδυασμό παραγόντων όπως το μέγεθος του σώματος, η ηλικία, το φύλο, η διατροφή και η σωστή προπόνηση — όχι μόνο από τη δύναμη ή τη μυϊκή μάζα. Παρακάτω θα βρείτε μερικούς τρόπους για να παραμείνετε υγιείς:

  • Προπονηθείτε, ασκηθείτε και παίξτε με ασφάλεια (μην παίρνετε ναρκωτικά, φοράτε προστατευτικό εξοπλισμό, θέστε ρεαλιστικούς στόχους).
  • Κάντε προπόνηση, και δεχτείτε καθοδήγηση και συμβουλές από αξιόπιστους επαγγελματίες.
  • Φροντίστε να τρώτε και να κοιμάστε καλά.
  • Μην ξεχνάτε να πηγαίνετε για τον τακτικό ιατρικό έλεγχο στον/στην γιατρό σας. Αν έχετε ερωτήσεις, κάντε του τες για να ενημερωθείτε.

Τελευταία ενημέρωση

 

6/9/2025

Πηγή

 

Steroid Use: What Teens Need to Know (American Academy of Pediatrics Copyright © 2024)

Πηγή: Steroid Use: What Teens Need to Know (American Academy of Pediatrics Copyright © 2024)

Σχετικά άρθρα

Κατασταλτικά φάρμακα
Εφηβεία

Κατασταλτικά φάρμακα

Τα κατασταλτικά αποτελούν μια ευρεία κατηγορία φαρμάκων που επιβραδύνουν τη λειτουργία του κεντρικού νευρικού συστήματος. Σε χαμηλές δόσεις, επηρεάζουν τις περιοχές του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνες για τις συνειδητές και εκούσιες λειτουργίες, ενώ σ…

2 λεπτά
Περισσότερα
Κίνδυνοι από την κατάχρηση συνταγογραφούμενων φαρμάκων: Συμβουλές για να προστατεύσετε το έφηβο παιδί σας
Εφηβεία

Κίνδυνοι από την κατάχρηση συνταγογραφούμενων φαρμάκων: Συμβουλές για να προστατεύσετε το έφηβο παιδί σας

Σε κάποια περίοδο της ζωής, οι περισσότερες οικογένειες καταφεύγουν σε συνταγογραφούμενα φάρμακα για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων ιατρικών αναγκών. Συνηθισμένα παραδείγματα περιλαμβάνουν φάρμακα για τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότ…

7 λεπτά
Περισσότερα
Κίνδυνοι της κοκαΐνης
Εφηβεία

Κίνδυνοι της κοκαΐνης

Οι νέοι εκτίθενται καθημερινά σε μηνύματα που προωθούν τη χρήση ναρκωτικών, τόσο από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης όσο και μέσω του διαδικτύου. Ενδέχεται να δοκιμάσουν κοκαΐνη από περιέργεια ή αναζητώντας έντονες εμπειρίες, χωρίς να συνειδητοποιούν το…

5 λεπτά
Περισσότερα

Το πρόγραμμα υλοποιείται από το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με την UNICEF και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.

Υπουργείο Υγείας, UNICEF, Ελλάδα 2.0, Ευρωπαϊκή Ένωση

© 2026 – All rights reserved

Περιεχόμενο άρθρων: © 2026 American Academy of Pediatrics. Μεταφρασμένο με τις απαραίτητες τροποποιήσεις ώστε να αντικατοπτρίζονται οι τοπικές υπηρεσίες και πόροι και χρησιμοποιείται με άδεια απο το HealthyChildren.org.