Νέοι πατέρες & σύντροφοι: Πόσο σημαντική είναι η συμμετοχή σας

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η προσοχή επικεντρώνεται φυσικά στην μητέρα που θα γεννήσει. Ως νέος πατέρας ή σύντροφος, είναι εύκολο να νιώσετε ότι η συμμετοχή σας δεν έχει σημασία. Ωστόσο, αυτή η αντίληψη είναι εντελώς λανθασμένη. Έρευνες έχουν δείξει ότι η παρουσία ενός ενεργού πατέρα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μειώνει τα ποσοστά πρόωρων γεννήσεων και βρεφικής θνησιμότητας. Οι μέλλουσες μητέρες με ενεργούς πατέρες έχουν 50% μεγαλύτερες πιθανότητες να λάβουν την κατάλληλη ιατρική φροντίδα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Επίσης, οι μέλλουσες μητέρες που κάπνιζαν, όταν έμειναν έγκυες, έχουν 36% μεγαλύτερες πιθανότητες να σταματήσουν το κάπνισμα, όταν οι πατέρες είναι υποστηρικτικοί.

Επιπλέον, μια μελέτη στο Pediatrics έδειξε ότι οι πατέρες μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά στο αν ένα βρέφος θα θηλάσει και θα κοιμηθεί με ασφάλεια.

Προετοιμασία για την άφιξη του μωρού σας

Ενώ περιμένετε να έρθει το μωρό, υπάρχουν πολλά να κάνετε πέρα από την αγορά κούνιας και καθίσματος αυτοκινήτου. Οι πατέρες και οι σύντροφοι μπορούν να παίξουν ενεργό ρόλο στην επίσκεψη στο νοσοκομείο, όπου θα γεννηθεί το μωρό και στην επιλογή παιδιάτρου, για παράδειγμα. Μπορούν να βοηθήσουν την έγκυο σύντροφό τους να φτιάξει ένα σχέδιο γέννησης και να συμμετέχουν μαζί της σε προγεννητικά σεμινάρια και μαθήματα θηλασμού.

Ο πατέρας ή ο σύντροφος μπορεί επίσης να λειτουργήσει ως σημαντικός υποστηρικτής κατά τη διάρκεια του τοκετού. Μπορεί να βοηθά τη μητέρα με την αναπνοή και να τη στηρίζει ώστε να βρίσκει την κατάλληλη στάση σώματος, ενώ παράλληλα παρακολουθεί τις ανάγκες της και ανταποκρίνεται στο πόση βοήθεια χρειάζεται κάθε στιγμή.

Φροντίδα δέρμα με δέρμα ή "καγκουρό"

Αμέσως μετά τη γέννηση, ο πατέρας ή ο σύντροφος μπορεί να συμβάλει σημαντικά προσφέροντας στο νεογέννητο επαφή δέρμα με δέρμα, γνωστή και ως μέθοδος καγκουρό. Ιδανικά, το μωρό τοποθετείται στο στήθος της μητέρας του το συντομότερο δυνατό, ώστε να ξεκινήσει ο θηλασμός. Ωστόσο, αν η μητέρα χρειάζεται ιατρική φροντίδα μετά τον τοκετό, το μωρό μπορεί να τοποθετηθεί στο στήθος του πατέρα, ώστε να νιώσει ζεστασιά, ασφάλεια και εγγύτητα. Σε σύγκριση με τα νεογνά σε κούνιες τις πρώτες δύο ώρες μετά τη γέννηση, ένα μωρό που τοποθετείται στο στήθος του πατέρα του κλαίει λιγότερο, αποκοιμιέται γρηγορότερα και δείχνει λιγότερη ταραχή. Όποια και αν είναι η κατάσταση, κάποια στιγμή η μητέρα θα χρειαστεί φροντίδα, δίνοντας στους πατέρες και τους συντρόφους την ευκαιρία να απολαύσουν την επαφή με το νέο τους μωρό. Στην περίπτωση που το νεογέννητο βρίσκεται στη μονάδα εντατικής νοσηλείας νεογνών (ΜΕΝΝ), ο ρόλος του πατέρα μπορεί να γίνει ακόμη πιο σημαντικός. Μεταξύ των πρόωρων βρεφών στη ΜΕΝΝ, τα μωρά με πιο ενεργούς πατέρες είχαν καλύτερη ανάπτυξη σε ηλικία 3 ετών.

Θηλασμός & νυχτερινή φροντίδα

Ενώ οι πατέρες και οι σύντροφοι δεν μπορούν να θηλάσουν, η συμμετοχή τους κάνει τεράστια διαφορά στην επιτυχία του θηλασμού. Να είστε διαθέσιμοι να φέρετε το μωρό στη μητέρα και να τη βοηθήσετε να τοποθετήσει σωστά το μωρό.

Επαγγελματική συμβουλή: Ο θηλασμός κάνει τις μητέρες να διψούν πολύ, οπότε αν τους φέρετε ένα ποτήρι νερό, μπορείτε να γίνετε ο ήρωάς τους. Όταν φάει το βρέφος, αλλάξτε τη πάνα του και φροντίστε να επιστρέψει με ασφάλεια στην κούνια ή το κρεβάτι του.

Η έλλειψη ύπνου είναι αναπόφευκτη με ένα νέο μωρό, αλλά οι πατέρες και οι σύντροφοι μπορούν να βοηθήσουν και εδώ. Κάντε βάρδιες με τις αλλαγές πάνες, το φαγητό (αν δίνετε μπιμπερό) ή απλά κουνήστε και ηρεμήστε το νεογέννητο. Ακόμη και λίγες επιπλέον ώρες στο κρεβάτι μπορούν να βοηθήσουν τους γονείς να αντιμετωπίσουν καλύτερα τις πιέσεις της νέας γονεϊκής εμπειρίας.

Επιλόχειος κατάθλιψη

Στις εβδομάδες και στους μήνες μετά τη γέννηση του μωρού, δώστε προσοχή στις ανάγκες του σπιτιού. Οι πατέρες και οι σύντροφοι βρίσκονται σε ιδανική θέση να εντοπίσουν σημάδια επιλόχειου κατάθλιψης της μητέρας και να την καθοδηγήσουν για βοήθεια.

Ωστόσο, οι πατέρες και οι σύντροφοι μπορούν, επίσης, να πάθουν επιλόχειο κατάθλιψη. Τώρα γνωρίζουμε ότι και οι πατέρες βιώνουν ορμονικές αλλαγές, και η συμμετοχή στο στρες και την έλλειψη ύπνου μπορεί να επιδεινώσει τη διάθεση. Η κατάθλιψη ενός πατέρα μπορεί να επηρεάσει την κατάσταση της μητέρας και του μωρού, οπότε να είστε προνοητικοί και να ζητήσετε βοήθεια αν αισθάνεστε ασυνήθιστα άσχημα. (Δείτε «Μπορούν και οι δύο γονείς να πάθουν Επιλόχειο Κατάθλιψη;»)

Η προσπάθεια να βοηθήσετε τη μητέρα να προσαρμοστεί στην άφιξη του μωρού θα βοηθήσει και τους δύο γονείς να αντιμετωπίσουν το στρες και την κούραση αυτής της τεράστιας αλλαγής ζωής. Βρείτε χρόνο για αγκαλιές, χάδια, μασάζ και δραστηριότητες που ενισχύουν μια δυνατή και στοργική σχέση. Οι περισσότεροι γυναικολόγοι συνιστούν στις γυναίκες να περιμένουν τουλάχιστον 6 εβδομάδες μετά τον τοκετό πριν επαναλάβουν τη σεξουαλική επαφή.

Γονική άδεια

Η γονική άδεια για τους πατέρες αποτελεί ένα θέμα που συζητείται όλο και περισσότερο σε πολλές χώρες. Στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς την ενίσχυση της άδειας πατρότητας και της συμμετοχής των πατέρων στη φροντίδα του παιδιού. Η παρουσία του πατέρα τις πρώτες εβδομάδες ή μήνες μετά τη γέννηση μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη δημιουργία ενός ισχυρού δεσμού με το μωρό και να θέσει τα θεμέλια για τη μελλοντική του υγεία και ανάπτυξη.

Οι πατέρες καλό είναι να ενημερώνονται για τα δικαιώματά τους σχετικά με την άδεια πατρότητας και τη γονική άδεια που προβλέπει η ελληνική νομοθεσία. Η ενεργός συμμετοχή του πατέρα στην υγειονομική φροντίδα του παιδιού έχει συνδεθεί με καλύτερη τήρηση των ιατρικών οδηγιών, καλύτερη ψυχολογική προσαρμογή της οικογένειας και γενικότερα με καλύτερη υγεία και ευημερία του παιδιού.

Παίζοντας με το μωρό σας

Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν και αναπτύσσονται, οι δυνατότητες των γονέων συχνά συμπληρώνουν η μία την άλλη. Γενικά, το παιχνίδι με τους πατέρες τείνει να είναι πιο έντονο και εξερευνητικό. Η διεγερτική, ενεργητική δραστηριότητα που ενθαρρύνουν οι πατέρες μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να αναπτύξουν ανεξαρτησία. Τα παιδιά με εμπλεκόμενους πατέρες αναπτύσσουν καλύτερες γλωσσικές δεξιότητες και απολαμβάνουν γενικά καλύτερη ψυχική υγεία από τα παιδιά με λιγότερο εμπλεκόμενους πατέρες.

Μην ξεχνάτε ότι…

Η γέννηση ενός παιδιού είναι αναμφισβήτητα η μεγαλύτερη πρόκληση για οποιονδήποτε, αλλά και αυτή με τις περισσότερες ανταμοιβές. Κανείς δεν αισθάνεται απόλυτα έτοιμος γι' αυτήν, και κανείς δεν είναι ποτέ σίγουρος ότι τα κάνει σωστά. Αλλά οι πατέρες και οι σύντροφοι δεν πρέπει ποτέ να σκέφτονται ότι δεν έχουν σημασία. Το μωρό σας χρειάζεται τώρα και για όλη του τη ζωή.