Η ανάπτυξη του βρέφους σας

Η ανάπτυξη του βρέφους σας

Όλα τα βρέφη:

• Λατρεύουν να εξερευνούν τον κόσμο γύρω τους, γι’ αυτό είναι σημαντικό το σπίτι να είναι ασφαλές.
• Έχουν τη δική τους προσωπικότητα, η οποία μπορεί να διαφέρει από εκείνη των γονιών τους.
• Δημιουργούν νέες και συχνά απαιτητικές -ακόμα και στρεσογόνες- καταστάσεις για τους γονείς, γι’ αυτό μπορεί να χρειαστεί να ζητήσετε βοήθεια από το περιβάλλον σας.
• Χρειάζονται σταθερή ρουτίνα που να ανταποκρίνεται στις ατομικές τους ανάγκες και ικανότητες, και οι γονείς ίσως χρειαστεί να προσαρμόσουν το πρόγραμμά τους για να υποδεχθούν το νέο μέλος της οικογένειας.

Το μωρό αρχίζει πλέον να χαμογελά, να παράγει ήχους και σύντομα θα κινείται όλο και περισσότερο. Αυτές οι πρώτες αντιδράσεις δείχνουν ότι η προσωπικότητά του αρχίζει να διαμορφώνεται και αποτελούν την αρχή μιας διαρκούς διαδικασίας μάθησης και ανάπτυξης.

Τα βρέφη ξεκινούν να μιλούν

Όταν τα βρέφη αρχίζουν να μουρμουρίζουν ή να βαβίζουν, προσπαθούν να επικοινωνήσουν και περιμένουν από τους γύρω τους να ανταποκριθούν. Μιλήστε και παίξτε με το μωρό σας - έτσι ενισχύεται η επικοινωνία και η ανάπτυξη της γλώσσας.

• Κάντε αστείες φωνές.
• Παίξτε παιχνίδια που εμπεριέχουν και συνδυάζουν ήχους και κινήσεις.
• Τραγουδήστε τραγούδια.
• Δείξτε βιβλία με εικόνες και μιλήστε για όσα βλέπετε μαζί.

Με αυτούς τους τρόπους, το μωρό σας αρχίζει σταδιακά να μαθαίνει πώς να επικοινωνεί και να μιλά.

Τα μωρά εξερευνούν τον κόσμο γύρω τους

Ίσως έχετε ήδη παρατηρήσει ότι το μωρό σας δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για όσα βρίσκονται γύρω του, ιδίως για απλά παιχνίδια με έντονα χρώματα ή ήχους. Σε αυτή την ηλικία, τα μωρά συχνά βάζουν στο στόμα τους ό,τι πιάνουν με τα χέρια τους.

Γύρω στους 3–4 μήνες αρχίζουν επίσης να βγάζουν περισσότερα σάλια και να «δοκιμάζουν» αντικείμενα με το στόμα τους. Με αυτόν τον τρόπο εξερευνούν το περιβάλλον τους και γνωρίζουν καλύτερα τον κόσμο γύρω τους.

Γι’ αυτό είναι σημαντικό να μην δίνετε στο μωρό παιχνίδια που είναι αρκετά μικρά ώστε να χωρούν ολόκληρα στο στόμα του ή παιχνίδια με μέρη που μπορεί να σπάσουν εύκολα, καθώς υπάρχει κίνδυνος πνιγμού.

Τα μωρά έχουν προσωπικότητα

Ακόμα και τα πολύ μικρά μωρά εκφράζουν τη δική τους, ξεχωριστή προσωπικότητα. Ως γονέας, πιθανότατα έχετε ήδη αρχίσει να αναγνωρίζετε αυτά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του μωρού σας. Μερικά είναι ζωηρά και δραστήρια, ενώ άλλα πιο ήρεμα και παρατηρητικά. Κάποια απολαμβάνουν ιδιαίτερα την επαφή και τα χάδια, ενώ άλλα δείχνουν πιο συγκρατημένα. Ορισμένα προσαρμόζονται εύκολα σε νέες καταστάσεις, ενώ άλλα χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να νιώσουν άνετα. Λάβετε υπόψη αυτήν την προσωπικότητα, όταν φροντίζετε το μωρό σας.

• Αν το μωρό σας είναι ευερέθιστο και δυσκολεύεται να ηρεμήσει, προσπαθείστε να αποφεύγετε την υπερβολική διέγερση.
• Αν είναι ευαίσθητο στην αλλαγή ρουτίνας, βοηθά να διατηρείτε την καθημερινότητα όσο γίνεται πιο σταθερή και προβλέψιμη.
• Αν η προσωπικότητα του μωρού σας διαφέρει από τη δική σας, θυμηθείτε ότι όσα το βοηθούν να νιώθει άνετα και ασφαλές μπορεί να μην είναι πάντα τα ίδια με όσα θα επιλέγατε εσείς. Το σημαντικό είναι να ανταποκρίνεστε στις δικές του ανάγκες και το ρυθμό του.

Τα πρώτα βήματα προς την ανεξαρτησία

Καθώς τα βρέφη μεγαλώνουν, αρχίζουν σταδιακά να αποκτούν μεγαλύτερη κινητικότητα:

• Αρχίζουν να γυρίζουν από τη μια πλευρά στην άλλη
• Απλώνουν τα χέρια τους για να πιάσουν παιχνίδια και άλλα αντικείμενα.
• Προσπαθούν να καθίσουν.

Αυτές οι αλλαγές σηματοδοτούν τα πρώτα βήματα προς την ανεξαρτησία. Ωστόσο, τα μωρά δεν μπορούν ακόμη να αντιληφθούν τι μπορεί να τα θέσει σε κίνδυνο. Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να βρίσκεται το μωρό σας σε ασφαλές περιβάλλον - για παράδειγμα σε μια κούνια ή σε ένα παρκοκρέβατο - ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος πτώσεων, εγκαυμάτων, δηλητηριάσεων, πνιγμού ή άλλων τραυματισμών. Η γενικότερη προσαρμογή του σπιτιού ώστε να είναι ασφαλές για ένα παιδί συμβάλλει σημαντικά στην προστασία του μωρού σας.

Μερικές συνηθισμένες δυσκολίες

Τα περισσότερα βρέφη περνούν ορισμένες φάσεις που μπορεί να δυσκολέψουν ή να κουράσουν τους γονείς. Συνήθως όμως πρόκειται για προσωρινές καταστάσεις που υποχωρούν καθώς το μωρό μεγαλώνει.

• Κολικοί: Δεν οφείλονται σε κάτι που έχετε κάνει. Συνήθως εμφανίζονται τους πρώτους μήνες και υποχωρούν γύρω στους 4 με 5 μήνες.
• Δυσκολίες στον ύπνο. Μερικά βρέφη είτε δυσκολεύονται να κοιμηθούν είτε ξυπνούν κατά τη διάρκεια της νύχτας.
• Άγχος απέναντι σε άγνωστα πρόσωπα: Όταν τα βρέφη δεν βλέπουν συχνά ορισμένα άτομα -ακόμη και όταν πρόκειται για συγγενείς ή φίλους της οικογένειας - μπορεί να αντιδρούν με δισταγμό ή φόβο.

Παρόλο που αυτές οι δυσκολίες συνήθως υποχωρούν συν τω χρόνω, μπορεί να είναι απαιτητικές για τους γονείς όσο διαρκούν. Συζητήστε με τον/την παιδίατρό σας για τρόπους που θα βοηθήσουν εσάς και το μωρό σας να τις αντιμετωπίσετε.

Τα βρέφη αναπτύσσονται καλύτερα σε ένα υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον

Όπως και οι ενήλικες, τα βρέφη αναπτύσσονται καλύτερα όταν μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον με ήρεμους, υποστηρικτικούς και ψυχικά οργανωμένους ανθρώπους γύρω τους. Μπορεί να σας βοηθήσει να αναζητήσετε ομάδες γονέων και βρεφών, ομάδες υποστήριξης ή δομές στην κοινότητά σας, όπου γονείς με παρόμοιες εμπειρίες και ενδιαφέροντα μπορούν να γνωριστούν και να μοιραστούν συμβουλές και εμπειρίες. Αν αισθάνεστε ότι τα πράγματα στην οικογένειά σας είναι δύσκολα, αν χρειάζεστε βοήθεια για να βρείτε υποστηρικτικές ομάδες στην περιοχή σας ή αν έχετε ανησυχίες για το μωρό σας, συζητήστε με τον/την παιδίατρό σας. Δεν είστε μόνοι - πολλοί γονείς περνούν παρόμοιες εμπειρίες και αναζητούν στήριξη.

Δημιουργώντας νέες συνήθειες

Τώρα που αρχίζετε να γνωρίζετε καλύτερα το μωρό σας και τους ρυθμούς του, η οικογένειά σας - όπως πολλές άλλες - μπορεί να αρχίσει να διαμορφώνει νέες καθημερινές συνήθειες. Ακολουθούν μερικές συμβουλές που μπορεί να σας βοηθήσουν.

Η φροντίδα του εαυτού σας είναι σημαντική

Παρόλο που τα βρέφη είναι συνήθως αξιαγάπητα, πολλοί γονείς βιώνουν στιγμές αγανάκτησης, έντασης ή ακόμα και θυμού. Αυτά τα συναισθήματα είναι συνηθισμένα και φυσιολογικά. Το σημαντικό είναι ο τρόπος με τον οποίο τα διαχειρίζεστε. Όταν νιώσετε ότι σας κατακλύζει το στρες, τοποθετήστε το μωρό σας σε ένα ασφαλές σημείο, όπως στην κούνια ή στο παρκοκρέβατό του, και αφιερώστε λίγα λεπτά για να ηρεμήσετε. Μπορείτε, για παράδειγμα, να πιείτε ένα τσάι ή καφέ, να ακούσετε λίγη μουσική, να τηλεφωνήσετε σε έναν φίλο ή στο σύντροφό σας, να διαβάσετε ή να κάνετε μερικές ασκήσεις χαλάρωσης. Τα συναισθήματα αυτά είναι προσωρινά και συνήθως υποχωρούν όταν δώσετε λίγο χρόνο στον εαυτό σας.

Διατηρήστε επαφή με την οικογένεια και τους φίλους σας

Η στήριξη από άλλους ενήλικες μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά στην εμπειρία της ανατροφής ενός παιδιού. Αν περνάτε το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας στο σπίτι με το μωρό σας, μπορεί να είναι χρήσιμο να το αφήνετε περιστασιακά με έναν έμπιστο ενήλικα. Αξιοποιήστε αυτόν τον χρόνο για να φροντίσετε τον εαυτό σας ή να περάσετε λίγο χρόνο με το σύντροφό σας. Τα μωρά αποτελούν μεγάλη χαρά, αλλά όλοι οι γονείς χρειάζονται κατά διαστήματα ξεκούραση.