Συστατικά εμβολίων: Συχνές ερωτήσεις

Ως γονέας, μπορεί να αναρωτιέστε τι περιέχουν τα παιδικά εμβόλια—και αυτό είναι καλό. Το να κάνετε ερωτήσεις σημαίνει ότι είστε προσεκτικοί​ σχετικά με την υγεία του παιδιού σας. Ας δούμε τα γεγονότα.σχετικά με την υγεία του παιδιού σας. Ας δούμε τα γεγονότα.

Ποια συστατικά περιέχονται στα εμβόλια;

Αντιγόνα

Όλα τα εμβόλια περιέχουν αντιγόνα. Τα αντιγόνα κάνουν τα εμβόλια να λειτουργούν. Παροτρύνουν τον οργανισμό να δημιουργήσει την ανοσολογική απόκριση που χρειάζεται για να προστατευτεί από τη λοίμωξη. Τα αντιγόνα υπάρχουν σε διάφορες μορφές. Η μορφή που χρησιμοποιείται σε ένα εμβόλιο επιλέγεται, επειδή οι μελέτες δείχνουν ότι είναι ο καλύτερος τρόπος για να προστατευτεί από μια συγκεκριμένη λοίμωξη. Οι μορφές αντιγόνων περιλαμβάνουν:

• Αδρανοποιημένους (ή νεκρούς) ιούς. Αυτοί οι ιοί δεν μπορούν να προκαλέσουν ούτε ήπια νόσο. Ωστόσο, ο οργανισμός εξακολουθεί να αναγνωρίζει τον ιό και δημιουργεί ανοσολογική απόκριση για να προστατευτεί. Τα εμβόλια για την πολιομυελίτιδα, ηπατίτιδα Α και ορισμένα εμβόλια κατά της γρίπης περιέχουν αδρανοποιημένους ιούς.
• Εξασθενημένους ζώντες ιούς. Είναι πολύ αδύναμοι για να προκαλέσουν νόσο, αλλά μπορούν ακόμα να προκαλέσουν ανοσολογική απόκριση. Τα ζώντα εμβόλια τείνουν να προκαλούν ισχυρότερη ανοσολογική απόκριση. Ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά (MMR), ροταϊός, ανεμοβλογιά (ανεμοβλογιά) και ένας τύπος γρίπης (γρίπης) εμβολίου περιέχει εξασθενημένους ζώντες ιούς.
• Υπομονάδα ιού. Αποτελείται από ένα θραύσμα ή μέρος του νεκρού ιού. Αυτό θα προκαλέσει την προστατευτική ανοσολογική απόκριση του οργανισμού. Ορισμένα εμβόλια που παρασκευάζονται με αυτόν τον τρόπο περιλαμβάνουν το εμβόλιο της ηπατίτιδας Β και του ανθρώπινου ιού των θηλωμάτων (HPV) .
• Τμήματα βακτηρίων. Τα εμβόλια που περιέχουν τμήματα βακτηρίων έχουν ένα θραύσμα ή μέρος του νεκρού βακτηρίου ώστε να προκαλέσουν προστατευτική ανοσολογική απόκριση. Ορισμένα εμβόλια που παρασκευάζονται με τμήματα βακτηρίων περιλαμβάνουν τον αιμόφιλο της γρίπης τύπου b (Haemophilus influenzae τύπου b Hib), πνευμονιοκοκκικό, μηνιγγιτιδοκοκκικό και DTaP (διφθερίτιδα, τέτανος και κοκκύτης) εμβόλια.

Άλλα κοινά συστατικά των εμβολίων περιλαμβάνουν:

• Συντηρητικά, που διατηρούν τα φιαλίδια ασφαλή από το να μολυνθούν με μικρόβια.
• Ανοσοενισχυτικά, που βοηθούν τον οργανισμό να δημιουργήσει καλύτερη ανοσολογική απόκριση. Τα πιο συνηθισμένα ανοσοενισχυτικά είναι τα άλατα αλουμινίου.
• Πρόσθετα, που βοηθούν το εμβόλιο να παραμένει αποτελεσματικό κατά την αποθήκευση. Τα πρόσθετα περιλαμβάνουν ζελατίνη, αλβουμίνη, σακχαρόζη, λακτόζη, γλουταμινικό μονονάτριο (MSG) και γλυκίνη.
• Υπολείμματα της διαδικασίας παραγωγής του εμβολίου. Ορισμένα συστατικά χρειάζονται για την παρασκευή του εμβολίου. Αν και αυτά τα συστατικά αφαιρούνται, υπολειμματικές (πολύ μικρές) ποσότητες παραμένουν στο τελικό προϊόν. Ανάλογα με το πώς παρασκευάζεται το εμβόλιο, μπορεί να περιέχει πολύ μικρές ποσότητες αντιβιοτικών (νεομυκίνη), φορμαλδεΰδη, πρωτεΐνη αυγού ή πρωτεΐνη ζύμης.

Είναι ασφαλή αυτά τα άλλα συστατικά στα εμβόλια;

Ναι. Έχουν μελετηθεί και είναι ασφαλή στις ποσότητες που χρησιμοποιούνται στα εμβόλια. Αυτή η ποσότητα είναι πολύ μικρότερη από όση τα παιδιά συναντούν στο περιβάλλον τους, στα τρόφιμα και στο νερό.

Γιατί υπάρχουν αυτά τα άλλα συστατικά στα εμβόλια;

Κάθε ένα από αυτά τα άλλα συστατικά έχει μια συγκεκριμένη λειτουργία, καθιστώντας το εμβόλιο πιο αποτελεσματικό.

• Η φορμαλδεΰδη χρησιμοποιείται για την απομάκρυνση των τοξινών της διφθερίτιδας και του τετάνου ή για την αδρανοποίηση ενός ιού. Η πολύ μικρή ποσότητα που μπορεί να απομένει σε αυτά τα εμβόλια είναι ασφαλής. Τα εμβόλια περιέχουν μια πολύ μικρή ποσότητα φορμαλδεΰδης—πολύ λιγότερη από όση παράγει φυσικά το σώμα σας ή όση λαμβάνετε από καθημερινά τρόφιμα όπως τα μήλα και τα αχλάδια. Στην πραγματικότητα, εκτιθέμεθα σε πάνω από 100 φορές περισσότερη φορμαλδεΰδη από τα τρόφιμα και από το ίδιο μας το σώμα παρά από οποιοδήποτε εμβόλιο.
• Τα αντιβιοτικά, όπως η νεομυκίνη, η πολυμυξίνη Β και η στρεπτομυκίνη, χρησιμοποιούνται σε ορισμένα εμβόλια για να προληφθεί η βακτηριακή επιμόλυνση κατά την παρασκευή του εμβολίου. Στη συνέχεια, αυτά τα αντιβιοτικά μειώνονται σε πολύ μικρές ή μη ανιχνεύσιμες ποσότητες κατά την επεξεργασία των εμβολίων. Ίχνη αντιβιοτικών στα εμβόλια σπάνια, και αν ποτέ βρεθούν, προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις.
• Πρωτεΐνη αυγού. Τα εμβόλια κατά της γρίπης και του κίτρινου πυρετού παράγονται με βάση τα αυγά. Έτσι, ίχνη πρωτεΐνης αυγού υπάρχουν στο τελικό προϊόν. Ωστόσο, πλέον γνωρίζουμε ότι οποιοσδήποτε ηλικίας 6 μηνών και άνω μπορεί να κάνει το εμβόλιο της γρίπης κάθε χρόνο χωρίς παρενέργειες, ακόμη κι αν είναι σοβαρά αλλεργικός στα αυγά.
  Τα εμβόλια ιλαράς και παρωτίτιδας παρασκευάζονται σε κύτταρα εμβρύου κοτόπουλου σε καλλιέργεια, όχι σε αυγά. Η ακόμη μικρότερη ποσότητα υπολειπόμενων πρωτεϊνών αυγού που βρίσκεται στο εμβόλιο MMR (ιλαρά, παρωτίτιδα, ερυθρά) συνήθως δεν προκαλεί αντίδραση σε παιδιά με αλλεργία στο αυγό. Το εμβόλιο για τον κίτρινο πυρετό είναι το μόνο εμβόλιο που αντενδείκνυται να χορηγείται σε παιδιά με αλλεργία στο αυγό.
• Ζελατίνη. Ορισμένα εμβόλια περιέχουν ζελατίνη για να προστατεύονται από την λυοφιλίωση ή τη θερμότητα. Άτομα με σοβαρές αλλεργίες στη ζελατίνη θα πρέπει να αποφεύγουν να λαμβάνουν εμβόλια που περιέχουν ζελατίνη.
• Αλουμίνιο. Μικρές ποσότητες αλάτων αλουμινίου χρησιμοποιούνται σε ορισμένα εμβόλια για να αυξήσουν την ανοσολογική απόκριση σε ένα εμβόλιο. Αυτά περιλαμβάνουν τα εμβόλια κατά του αιμόφιλου της γρίπης τύπου b (Hib), κατά του πνευμονιόκοκκου, το μηνιγγιτιδοκοκκικό εμβόλιο και το DTaP (διφθερίτιδας, τετάνου και κοκκύτη).
• Τα άλατα αλουμινίου βρίσκονται φυσικά στο έδαφος, στο νερό και σε τρόφιμα όπως η σόγια. Δεκαετίες έρευνας που περιλαμβάνουν εκατομμύρια παιδιά δείχνουν ότι οι πολύ μικρές ποσότητες αλάτων αλουμινίου στα εμβόλια είναι ασφαλείς. Καμία αξιόπιστη ένδειξη δεν στηρίζει τους ισχυρισμούς ότι τα άλατα αλουμινίου στα εμβόλια μπορεί να προκαλέσουν τροφικές αλλεργίες, συμπεριλαμβανομένων των αλλεργιών στο φυστίκι, ή νευροαναπτυξιακές διαταραχές όπως ο αυτισμός.

Περιέχουν τα εμβόλια αντιψυκτικό;

Όχι. Το αντιψυκτικό συνήθως αποτελείται από αιθυλενογλυκόλη, η οποία είναι τοξική. Η πολυαιθυλενογλυκόλη (PEG) και η αιθυλενογλυκόλη ακούγονται παρόμοιες, αλλά δεν είναι το ίδιο. Η PEG παράγεται από αιθυλενογλυκόλη αλλά είναι μια πολύ διαφορετική ουσία—είναι μη τοξική και χρησιμοποιείται σε φάρμακα, καλλυντικά και τρόφιμα. Χρησιμοποιείται για την αδρανοποίηση του ιού της γρίπης σε ορισμένα εμβόλια γρίπης. Χρησιμοποιείται, επίσης, για τον καθαρισμό άλλων εμβολίων.

Περιέχουν τα εμβόλια θιμεροσάλη ή υδράργυρο;

Ο υδράργυρος είναι ένα στοιχείο που βρίσκεται φυσικά στον αέρα, στο έδαφος και στο νερό. Υπάρχουν δύο τύποι υδραργύρου—και είναι πολύ διαφορετικοί. Ο ένας τύπος, ο μεθυλυδράργυρος, μπορεί να είναι τοξικός και μπορεί να περάσει στα τρόφιμα (όπως ορισμένα είδη ψαριών). Δεν υπήρξε ποτέ συστατικό των εμβολίων. Δεν υπήρξε ποτέ συστατικό των εμβολίων.

Ο άλλος τύπος είναι ο αιθυλυδράργυρος. Στην Ελλάδα, ο αιθυλυδράργυρος χρησιμοποιείται σε πολύ περιορισμένες περιπτώσεις, μόνο σε ορισμένα πολυδόσιμα φιαλίδια του εμβολίου της γρίπης ως συντηρητικό που ονομάζεται θιμεροσάλη. Δεν είναι τοξικός στις ποσότητες που χρησιμοποιούνται και έχει αφαιρεθεί από όλα τα υπόλοιπα εμβόλια παιδικής ηλικίας που χορηγούνται ρουτίνας. Το πρόγραμμα εμβολιασμών στην Ελλάδα βασίζεται σε ασφαλή προϊόντα χωρίς θιμεροσάλη για τα περισσότερα παιδιατρικά εμβόλια.Αρκετές έγκυρες επιστημονικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι δεν υπάρχει σύνδεση μεταξύ αιθυλυδραργύρου και αυτισμού. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής, η Αμερικανική Ένωση Ιατρών και το Ίδρυμα Ιατρικής (IOM) συμφωνούν ότι η επιστήμη δεν υποστηρίζει σύνδεση μεταξύ της θιμεροσάλης στα εμβόλια και του αυτισμού. Διαβάστε την έκθεση του IOM εδώ.

Περιέχουν τα εμβόλια εμβρυϊκά κύτταρα;

Όχι. Ορισμένα εμβόλια περιλαμβάνουν την καλλιέργεια των ιών σε ανθρώπινη κυτταροκαλλιέργεια. Δύο κυτταρικές σειρές παρέχουν τις καλλιέργειες που χρειάζονται για την παραγωγή εμβολίων. Αυτές οι σειρές αναπτύχθηκαν από δύο έμβρυα τη δεκαετία του 1960. Έγινε διακοπή της κύησης των εμβρύων για ιατρικούς λόγους, όχι με σκοπό την παραγωγή εμβολίων. Αυτές οι κυτταρικές σειρές έχουν απεριόριστη διάρκεια ζωής, πράγμα που σημαίνει ότι δεν χρησιμοποιούνται ποτέ νέα έμβρυα από διακοπή κύησης. Οι διαδικασίες καθαρισμού κατά την παραγωγή των εμβολίων έχουν ως αποτέλεσμα να μην περιλαμβάνεται εμβρυϊκός ιστός στην τελική μορφή των εμβολίων. Έτσι, τα παιδιά δεν εμβολιάζονται με οποιοδήποτε μέρος εμβρύου από διακοπή κύησης.

Θα έπρεπε τα εμβόλια να περιέχουν λιγότερα συστατικά;

Η ποσότητα κάθε πρόσθετου συστατικού που χρησιμοποιείται στα εμβόλια είναι πολύ μικρή. Στην πραγματικότητα, εκτιθέμεθα σε πολύ υψηλότερα επίπεδα αυτών των χημικών στην καθημερινή μας ζωή. Στα εμβόλια, αυτά τα συστατικά χρησιμοποιούνται για να κάνουν το εμβόλιο πιο αποτελεσματικό. Κάθε εμβόλιο ελέγχεται πολλές φορές για να διασφαλιστεί ότι είναι ασφαλές και αποτελεσματικό. Η αφαίρεση συστατικών μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα του εμβολίου να προστατεύει ένα παιδί. Η έρευνα συνεχίζεται πάντα ώστε τα συστατικά στα εμβόλια να παραμένουν τα ασφαλέστερα και τα καλύτερα διαθέσιμα για τα παιδιά.για να διασφαλιστεί ότι είναι ασφαλές και αποτελεσματικό. Η αφαίρεση συστατικών μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα του εμβολίου να προστατεύει ένα παιδί. Η έρευνα συνεχίζεται πάντα ώστε τα συστατικά στα εμβόλια να παραμένουν τα ασφαλέστερα και τα καλύτερα διαθέσιμα για τα παιδιά.

Να θυμάστε:

Μην διστάσετε να μιλήσετε με τον/την παιδίατρο του παιδιού σας, αν έχετε ερωτήσεις για την υγεία του παιδιού σας.

Περισσότερες πληροφορίες

• Τι περιέχει ένα εμβόλιο; (Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας)