Επισκόπηση των λοιμωδών νοσημάτων

Οι λοιμώδεις νόσοι είναι νόσοι που προκαλούνται από μικρόβια (μικροοργανισμούς). Είναι σημαντικό να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν προκαλούν όλα τα μικρόβια (βακτήρια, ιοί, μύκητες και παράσιτα) νόσο. Στην πραγματικότητα, πληθώρα βακτηρίων ζουν κανονικά στο δέρμα, στα βλέφαρα, στη μύτη, στο στόμα και στο έντερο. Αυτά τα βακτήρια ονομάζονται φυσιολογική χλωρίδα και θεωρούνται φυσιολογικοί κάτοικοι. Αυτή η φυσιολογική χλωρίδα μας βοηθά! Τα βακτήρια στο έντερό μας διασπούν τα τρόφιμα και παράγουν τη βιταμίνη Κ, μια απαραίτητη βιταμίνη για όλους μας. Τα φυσιολογικά βακτήρια στο δέρμα και στο στόμα μας μας προστατεύουν αποτρέποντας ή μειώνοντας την πιθανότητα να μολυνθούμε από επιβλαβή βακτήρια και μύκητες.

Η φυσιολογική ισορροπία των βακτηρίων μπορεί να διαταραχθεί από τα αντιβιοτικά και ορισμένες ασθένειες. Οι ιογενείς λοιμώξεις, συχνά, προκαλούν βλάβες στις επιφάνειες του σώματος και θέτουν τα θεμέλια για λοίμωξη από επιβλαβή βακτήρια.

Συχνά, τα βακτήρια είναι παρόντα σε μια επιφάνεια του σώματος, όπως η μύτη ή ο λαιμός, ή στο έντερο, αλλά δεν υπάρχει ασθένεια. Αυτό ονομάζεται φορέας των βακτηρίων, και το άτομο που φέρει τα βακτήρια ονομάζεται φορέας. Ο φορέας δεν παρουσιάζει ασθένεια, αλλά μερικές φορές μπορεί να μεταδώσει ή να διασπείρει τα βακτήρια σε άλλο άτομο. Πολλά από τα βακτήρια που μεταφέρονται μπορούν να προκαλέσουν λοίμωξη και ασθένεια.

Δεν είναι πάντα ξεκάθαρο γιατί τα ίδια στελέχη βακτηρίων προκαλούν μεταφορά σε ένα παιδί, ήπια ασθένεια σε ένα άλλο και σοβαρή λοίμωξη σε άλλα. Μερικές φορές οφείλεται σε παράγοντες του παιδιού ή των βακτηρίων, αλλά συχνά οι γιατροί δεν κατανοούν τους λόγους.

Μερικοί σημαντικοί παράγοντες στο παιδί περιλαμβάνουν την ηλικία, την ανοσία, τη διατροφή, τη γενετική προδιάθεση και τη γενική υγεία. Τα νεογνά διατρέχουν κίνδυνο επειδή τα προστατευτικά τους συστήματα δεν έχουν ακόμη δοκιμαστεί και δεν είναι πάντα ώριμα. Τα βρέφη διατρέχουν κίνδυνο επειδή τείνουν να βάζουν τα πάντα στο στόμα τους και σπάνια καθαρίζουν τα χέρια τους. Τα μεγαλύτερα παιδιά διατρέχουν λιγότερο κίνδυνο επειδή η υγιεινή τους είναι καλύτερη και έχουν αποκτήσει ανοσία μέσω προηγούμενης λοίμωξης ή φορέα βακτηρίων.

Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας για ένα παιδί είναι η χρήση ιατρικών συσκευών, όπως οι καθετήρες (σωληνάκια που τοποθετούνται σε αιμοφόρα αγγεία ή στην ουροδόχο κύστη) και άλλοι σωλήνες (π.χ. από τη μύτη στο στομάχι, από τη μύτη στους πνεύμονες). Αυτοί οι καθετήρες και σωλήνες παρέχουν μια άμεση οδό για τα βακτήρια και τους μύκητες να εισέλθουν στο αίμα, την ουροδόχο κύστη ή τους πνεύμονες. Φάρμακα όπως τα κορτικοστεροειδή (που χρησιμοποιούνται στο άσθμα και πολλές άλλες παθήσεις) και η χημειοθεραπεία για τον καρκίνο μπορούν να παρέμβουν στην ικανότητα του παιδιού να καταπολεμήσει τη λοίμωξη. Ακόμη και τα αντιβακτηριακά φάρμακα μπορούν να αποτελέσουν παράγοντα σκοτώνοντας την φυσιολογική προστατευτική χλωρίδα.

Παράγοντες στα βακτήρια, τους ιούς και τους μύκητες περιλαμβάνουν γονίδια που καθορίζουν πόσο παθογόνος (δηλαδή πόσο ικανός να προκαλέσει σοβαρή νόσο) μπορεί να είναι ο μικροοργανισμός. Μερικά μικρόβια παράγουν τοξίνες που προκαλούν ασθένεια από μόνα τους ή συμβάλλουν σε λοιμώξεις που προκαλούνται από το μικρόβιο. Παραδείγματα περιλαμβάνουν τις εντεροτοξίνες, που προκαλούν διάρροια, την τοξίνη του τετάνου, που προκαλεί τρισμό, και την τοξίνη του τοξικού σοκ, που οδηγεί σε χαμηλή αρτηριακή πίεση και κατάρρευση (σοκ).

Οι λοιμώξεις είναι ένα φυσιολογικό μέρος της παιδικής ηλικίας. Τα περισσότερα παιδιά θα έχουν τουλάχιστον 6 - 8 αναπνευστικές λοιμώξεις (του αναπνευστικού συστήματος) κάθε χρόνο. Αυτές περιλαμβάνουν κρυολογήματα, ωτίτιδες, λοιμώξεις των παραρρινίων κόλπων, βρογχίτιδες και πνευμονίες. Οι λοιμώξεις του εντέρου είναι επίσης συχνές.

Όταν τα παιδιά συγκεντρώνονται μαζί σε βρεφονηπιακούς ή παιδικούς σταθμούς και σχολεία, υπάρχει η δυνατότητα οι λοιμώξεις να εξαπλωθούν από το ένα παιδί στο άλλο.

Δεν είναι όλες οι λοιμώξεις μεταδοτικές (ικανές να μεταδοθούν από άτομο σε άτομο). Οι λοιμώξεις του αυτιού και της ουροδόχου κύστης δεν μεταδίδονται από παιδί σε παιδί, ενώ η διάρροια και τα κρυολογήματα μεταδίδονται εύκολα.

Η περίοδος επώασης είναι το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από τη στιγμή που ένα παιδί μολύνεται μέχρι να αρρωστήσει. Μερικές φορές η επώαση είναι σύντομη (π.χ. περίπου μία μέρα για τη γρίπη), ενώ άλλες φορές είναι αρκετά μεγάλη (π.χ. 2 εβδομάδες για την ανεμοβλογιά και πολλά χρόνια για τον ιό της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας [HIV]). Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένα άτομο είναι μεταδοτικό κατά τη διάρκεια της περιόδου επώασης, ενώ σε άλλες δεν είναι μεταδοτικό μέχρι να ξεκινήσει η ασθένεια. Ο χρόνος που ένα παιδί παραμένει μεταδοτικό εξαρτάται από τη λοίμωξη και από το ίδιο το παιδί. Τα μικρότερα παιδιά συχνά παραμένουν μεταδοτικά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από τα μεγαλύτερα παιδιά.

Οι λοιμώξεις είναι μερικές φορές τόσο ήπιες που εμφανίζουν ελάχιστα ή καθόλου συμπτώματα. Άλλες λοιμώξεις προκαλούν πιο σοβαρή ασθένεια. Οι λοιμώξεις προκαλούν ζημιά καταστρέφοντας μέρη του σώματος ενός ατόμου (κύτταρα και όργανα) και προκαλώντας φλεγμονή. Η φλεγμονή είναι ένας τρόπος με τον οποίο ένα παιδί προστατεύεται από τη λοίμωξη. Συνήθως η φλεγμονή καταστρέφει τον μικροοργανισμό που προκάλεσε τη λοίμωξη. Δυστυχώς, η φλεγμονή μπορεί, επίσης, να είναι επιβλαβής για το παιδί. Η φλεγμονή μπορεί να βλάψει όργανα, να προκαλέσει πόνο και να παρεμβαίνει στις φυσιολογικές λειτουργίες του σώματος.

Πολλές λοιμώξεις έρχονται και φεύγουν χωρίς να προκαλέσουν καμία ζημιά στο παιδί. Άλλες προκαλούν πόνο και, μερικές φορές, θάνατο. Μερικές λοιμώξεις υποχωρούν, αλλά αφήνουν το παιδί με βλάβη σε κάποιο όργανο. Ενώ πολλοί μικροοργανισμοί έρχονται και φεύγουν, κάποιοι παραμένουν στο παιδί σας ακόμα και μετά την υποχώρηση της ασθένειας. Για παράδειγμα, οι ιοί της οικογένειας του έρπητα (έρπης, κυτταρομεγαλοϊός, ιός Epstein-Barr, ανεμοβλογιά και ανθρώπινος έρπητας τύπου 6 και 7) παραμένουν στο παιδί σας για μια ολόκληρη ζωή. Αν το παιδί σας κολλήσει ανεμοβλογιά, αυτός ο ιός παραμένει μέσα στα νευρικά του κύτταρα ακόμα και μετά την εξαφάνιση του εξανθήματος και της ασθένειας. Ο ιός μπορεί να επανεμφανιστεί αργότερα στη ζωή ως ζωστήρας (έρπητας ζωστήρ).

Μικρόβια και παιδιά: Ορολογία

Ο Κόσμος των Μικροβίων