Σεισμοί: Φροντίστε τα παιδιά και τον εαυτό σας

Εάν η περιοχή σας μπορεί να επηρεαστεί από φυσική καταστροφή, η εκ των προτέρων προετοιμασία μπορεί να κάνει μεγάλη διαφορά για την οικογένειά σας. Ορισμένα γεγονότα, όπως οι σεισμοί, συμβαίνουν ξαφνικά και με ελάχιστη προειδοποίηση. Αν και μπορούν να συμβούν σχεδόν παντού, οι οικογένειες που ζουν σε περιοχές υψηλότερου κινδύνου θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προετοιμασμένες.

Μπορούν οι σεισμοί να προκαλέσουν άλλες φυσικές καταστροφές;

Ανάλογα με την τοποθεσία, οι σεισμοί μπορούν να προκαλέσουν εκτεταμένες καταστροφές, εκτός από τις αλλεπάλληλες δονήσεις. Μπορούν να προκαλέσουν γιγαντιαία κύματα, που ονομάζονται τσουνάμι, σε παράκτιες περιοχές. Σε περιοχές υψηλότερου υψομέτρου, οι σεισμοί μπορούν να προκαλέσουν κατολισθήσεις ή χιονοστιβάδες. Μπορεί, επίσης, να ξεσπάσουν πυρκαγιές μετά από σεισμό.

Είναι σημαντικό να ακολουθείτε τις οδηγίες των αρχών της περιοχής σας σχετικά με το πότε να εκκενώσετε και πώς να λάβετε βοήθεια μετά από σεισμό. Οι σεισμοί μπορεί να ακολουθηθούν από πρόσθετους σεισμούς, είτε αμέσως μετά (όπως οι μετασεισμοί) είτε κάποιον καιρό αργότερα. Επομένως, εάν έχετε βιώσει μια σεισμική δόνηση, θα πρέπει να προετοιμαστείτε για την πιθανότητα ενός επόμενου.

Μετά από σεισμό, οι οικογένειες μπορεί να αντιμετωπίσουν διάφορες προκλήσεις. Ακολουθούν μερικά βήματα για να βοηθήσετε στην προστασία και την υποστήριξη των παιδιών σας κατά τη διάρκεια αυτών των περιόδων.

Πώς να προετοιμαστείτε για σεισμό

• Ετοιμάστε έναν κατάλογο προμηθειών για την περίπτωση καταστροφής και ένα κιτ έκτακτης ανάγκης. Θα πρέπει να περιέχει τουλάχιστον τριήμερες προμήθειες τροφίμων και νερού, φάρμακα, σημαντικά έγγραφα και άλλα αντικείμενα οικιακής χρήσης, όπως προμήθειες πρώτων βοηθειών, φακούς, ραδιόφωνο, πυροσβεστήρα, σφυρίχτρα και εφεδρικές μπαταρίες.
• Συμμετέχετε σε ασκήσεις αντισεισμικής προστασίας με όλη την οικογένεια. Βεβαιωθείτε ότι τα παιδιά και τα μέλη της οικογένειας κατανοούν επίσης τις διαδικασίες έκτακτης ανάγκης του σχολείου και πώς θα επανενωθούν, εάν χωριστούν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Εάν είναι δυνατόν, λάβετε εκπαίδευση σε πρώτες βοήθειες και βασική υποστήριξη ζωής.
• Εξασκήστε τη στάση «Πέσε, Καλύψου, Κρατήσου». Προσδιορίστε τα ασφαλέστερα δωμάτια στο σπίτι σας και ασφαλείς θέσεις σε κάθε δωμάτιο. Αυτές οι ασφαλείς θέσεις μπορεί να είναι κάτω από ένα στέρεο τραπέζι που δεν βρίσκεται κοντά σε τοίχους, παράθυρα, βιβλιοθήκες και ράφια.
• Αναγνωρίστε και ασφαλίστε πιθανούς κινδύνους στο σπίτι. Για παράδειγμα, στερεώστε ράφια και ασφαλίστε συσκευές. Κρεμάστε βαριά αντικείμενα μακριά από τα σημεία που κάθονται οι άνθρωποι και μεταφέρετε βαριά ή εύθραυστα αντικείμενα σε χαμηλότερα ράφια. Τοποθετήστε εύφλεκτα υλικά σε ασφαλή τοποθεσία, κατά προτίμηση σε γκαράζ ή εξωτερικό παράρτημα.
• Όλα τα μέλη της οικογένειας θα πρέπει να γνωρίζουν πού βρίσκονται και πώς κλείνουν οι βαλβίδες και οι διακόπτες των κεντρικών παροχών νερού, αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος, σε περίπτωση που ακούσετε ή μυρίσετε αέριο, δείτε σπασμένο αγωγό νερού ή εάν οι αρχές σας ζητήσουν να τα κλείσετε.

Τι να κάνετε κατά τη διάρκεια σεισμού

Εάν βρίσκεστε σε εσωτερικό χώρο

• Πέστε, Κρυφτείτε και Περιμένετε, ιδανικά σε μια «ασφαλή θέση», όπως κάτω από ένα στέρεο τραπέζι. Μην προσπαθήσετε να προφυλαχθείτε σε άνοιγμα πόρτας. Εάν είστε στο κρεβάτι, μείνετε εκεί καλύπτοντας το κεφάλια και τον λαιμό σας με ένα μαξιλάρι. Μείνετε μακριά από εξωτερικούς τοίχους, παράθυρα και βαριά ή κρεμαστά αντικείμενα μέχρι να σταματήσει ο σεισμός και να είναι ασφαλές να φύγετε από το κτίριο.
• Εάν βρίσκεστε σε πολυώροφο κτίριο, μην χρησιμοποιήσετε τα ασανσέρ. Λάβετε υπόψη σας ότι μπορεί να χαθεί το ρεύμα και ότι τα συστήματα πυρόσβεσης ενδέχεται να ενεργοποιηθούν ή ακόμη και να χαλάσουν. Εάν βρίσκεστε σε συνωστισμένο χώρο, μην ορμήσετε προς τα ανοίγματα εξόδου, καθώς και άλλοι μπορεί να κάνουν το ίδιο.

Εάν βρίσκεστε σε εξωτερικό χώρο

• Μείνετε έξω και απομακρυνθείτε από βαριά αντικείμενα που μπορεί να πέσουν πάνω σας. Παραδείγματα περιλαμβάνουν κτίρια, καλώδια κοινής ωφέλειας, φανάρια δρόμου και δέντρα. Μόλις βρεθείτε σε ανοιχτό χώρο, θυμηθείτε να παραμείνετε χαμηλά μέχρι να υποχωρήσει ο σεισμός.
• Εάν βρίσκεστε κοντά στην ακτή και ο σεισμός είναι σοβαρός (διαρκεί 20 δευτερόλεπτα ή περισσότερο), εκκενώστε αμέσως προς υψηλότερο έδαφος για την περίπτωση τσουνάμι. Μετακινηθείτε τουλάχιστον 2 χιλιόμετρα προς τα ενδοχώρια ή 30 μέτρα πάνω από τη στάθμη της θάλασσας. Σε τέτοιες καταστάσεις, ίσως είναι καλύτερο να περπατήσετε γρήγορα αντί να οδηγήσετε, ώστε να αποφύγετε την κίνηση, τα συντρίμμια και άλλους κινδύνους.
• Εάν βρίσκεστε μέσα σε αυτοκίνητο, σταματήστε και παρκάρετε όσο το δυνατόν με μεγαλύτερη ασφάλεια και γρήγορα, μακριά από κτίρια, καλώδια κοινής ωφέλειας, φανάρια δρόμου και δέντρα, παραμένοντας με τη ζώνη ασφαλείας. Όταν είναι ασφαλές να οδηγήσετε ξανά, προσέχετε για κινδύνους που προκλήθηκαν από τον σεισμό. Αποφύγετε τις ράμπες, τις ανισόπεδες διαβάσεις και τις γέφυρες που ενδέχεται να έχουν υποστεί ζημιά.

Τι να κάνετε μετά από σεισμό

• Ελέγξτε άμεσα τον εαυτό σας και τα μέλη της οικογένειάς σας για τραυματισμούς. Σε περίπτωση σοβαρού τραυματισμού καλέστε το 166. Μην μετακινείτε σοβαρά τραυματισμένους ανθρώπους, εκτός αν βρίσκονται σε άμεσο κίνδυνο πρόσθετης βλάβης, όπως εάν βρίσκονται κάτω από τμήμα κατεστραμμένου κτιρίου που πρόκειται να καταρρεύσει. Για μικροτραυματισμούς και αιμορραγία, εφαρμόστε βασικές πρώτες βοήθειες και πίεση. Εάν κάποιος δεν ανταποκρίνεται ή δεν αναπνέει, ξεκινήστε την ΚΑΡΠΑ (Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση).
• Εάν είστε παγιδευμένοι κάτω από συντρίμμια από κατεστραμμένο κτίριο, χτυπήστε σε σωλήνα ή τοίχο, χρησιμοποιήστε σφυρίχτρα εάν είναι διαθέσιμη και καλύψτε τη μύτη και το στόμα σας με πανί για να προστατευτείτε από σκόνη και καπνό. Φωνάξτε μόνο ως τελευταία λύση.
• Περιμένετε μετασεισμούς και να είστε έτοιμοι να πέσετε κάτω, να προστατευτείτε και να κρατηθείτε. Ελέγξτε το σπίτι σας για ζημιές και διαρροές αερίου εάν βρίσκεστε στο εσωτερικό. Εάν βρίσκεστε σε κατεστραμμένο κτίριο ή εάν το σπίτι σας είναι μη ασφαλές, βγείτε έξω και απομακρυνθείτε από το κτίριο.
• Φροντίστε να χρησιμοποιείτε φακούς και όχι κεριά ή σπίρτα λόγω του κινδύνου πυρκαγιάς. Φορέστε προστατευτικό εξοπλισμό και αποφύγετε τυχόν πεσμένα καλώδια κοινής ωφέλειας. Κλείστε τις κεντρικές παροχές κοινής ωφέλειας εάν πιστεύετε ότι μπορεί να υπάρχουν σπασμένα καλώδια ή εάν σας ζητηθεί να το κάνετε. Ελέγξτε και συγκεντρώστε τα τρόφιμα και τα αποθέματα νερού σας, μαζί με το υπόλοιπο κιτ έκτακτης ανάγκης σας.

Μείνετε συνδεδεμένοι με τηλεφωνικές ή ραδιοφωνικές γραμμές και περιμένετε μέχρι να είναι ασφαλές να επιστρέψετε στο σπίτι

• Ακούστε και παρακολουθήστε πληροφορίες έκτακτης ανάγκης από ραδιόφωνα με μπαταρίες, τηλεοράσεις ή ειδοποιήσεις μέσω κειμένου για τις πιο πρόσφατες συμβουλές σχετικά με την εκκένωση και πότε είναι ασφαλές να επιστρέψετε. Εάν βρίσκεστε μακριά από το σπίτι, μην επιστρέψετε μέχρι να σας ειπωθεί ότι είναι ασφαλές (και η διαδρομή προς το σπίτι είναι ασφαλής για ταξίδι).
• Εάν είναι δυνατόν, μην επιστρέψετε μέχρι να αποκατασταθούν οι βασικές υπηρεσίες κοινής ωφέλειας. Είναι δύσκολο να φροντίσετε τα παιδιά εάν δεν υπάρχει νερό ή ηλεκτρικό ρεύμα, ή όταν τα συστήματα αποχέτευσης και λυμάτων δεν λειτουργούν.
• Θυμηθείτε να πετάξετε μη ασφαλή τρόφιμα, όπως ευπαθή προϊόντα που δεν έχουν ψυχθεί σωστά ή τρόφιμα με ασυνήθιστη οσμή, χρώμα ή υφή. Ελέγξτε τις ημερομηνίες λήξης και για τυχόν σπασίματα στις σφραγίδες των συσκευασμένων τροφίμων.
• Μην χρησιμοποιείτε μολυσμένο νερό για να φτιάξετε μπιμπερό, να προετοιμάσετε ή να πλύνετε τρόφιμα, ή να πλύνετε τα χέρια και τα σκεύη σας. Αντί γι’ αυτό, χρησιμοποιήστε ασφαλές νερό, για παράδειγμα, εμφιαλωμένο, βρασμένο ή επεξεργασμένο νερό για πόση, μαγείρεμα και υγιεινή. Σκεφτείτε να χρησιμοποιήσετε αντισηπτικό για τα χέρια εάν δεν μπορείτε να πλύνετε τα χέρια με σαπούνι και καθαρό νερό. Χρησιμοποιήστε συσκευασμένα τρόφιμα που δεν έχουν λήξει εάν δεν μπορείτε να προετοιμάσετε με ασφάλεια μαγειρεμένα γεύματα.

Βεβαιωθείτε ότι το σπίτι και η γειτονιά σας είναι ασφαλή πριν φέρετε τα παιδιά σπίτι

• Θυμηθείτε ότι οι δρόμοι, οι γέφυρες και οι ράμπες μπορεί να είναι κατεστραμμένοι, οπότε χρησιμοποιήστε ιδιαίτερη προσοχή ενώ οδηγείτε για να αποφύγετε κινδύνους στο δρόμο. Μπορεί επίσης να δείτε χαλασμένα καλώδια υπηρεσιών και δέντρα, μαζί με κομμάτια κτιρίων στο δρόμο. Μην εισέρχεστε σε κατεστραμμένα κτίρια και μείνετε μακριά από καλώδια ρεύματος και άλλους ηλεκτρικούς κινδύνους. Μερικές φορές είναι δύσκολο να διακριθούν οι δομικές ζημιές ενός κτιρίου.
• Βεβαιωθείτε ότι τα κτίρια έχουν ελεγχθεί πριν εισέλθετε σε αυτά. Να γνωρίζετε για αδέσποτα ή άγρια ζώα και παράσιτα μετά από σεισμό και να λάβετε τα απαραίτητα μέτρα για να προστατέψετε τον εαυτό σας. Τα παιδιά και οι έφηβοι δεν πρέπει να συμμετέχουν σε μεγάλες ή δομικές προσπάθειες καθαρισμού.

Κατά τον καθαρισμό, να είστε προσεκτικοί.

• Όσοι πάσχουν από πνευμονικές παθήσεις, όπως άσθμα, ή έχουν κατεσταλμένο ανοσοποιητικό σύστημα, δεν πρέπει να εισέρχονται σε κτίρια με διαρροές νερού ή μούχλα. Φορέστε πλήρη προστατευτικό εξοπλισμό, όπως κράνος, ανθεκτικά γάντια εργασίας, μπότες με ατσάλινη μύτη, γυαλιά ασφαλείας και προστατευτικές μάσκες. Χρησιμοποιήστε κατάλληλες μάσκες (όπως N95 ή αναπνευστήρα) όταν αντιμετωπίζετε μούχλα ή συντρίμμια.
• Να εργάζεστε πάντα με τουλάχιστον ένα άλλο άτομο όταν μετακινείτε βαριά συντρίμμια. Θυμηθείτε να παρακολουθείτε πώς νιώθετε και να κάνετε διαλείμματα, και να είστε προσεκτικοί αν ο καιρός είναι πολύ ζεστός ή κρύος.
• Εάν δεν υπάρχει ρεύμα στο εσωτερικό, χρησιμοποιήστε φακούς και όχι κεριά ή σπίρτα λόγω κινδύνου πυρκαγιάς. Ο εξοπλισμός που λειτουργεί με καύσιμο μπορεί να προκαλέσει δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα (CO) εάν χρησιμοποιηθεί σε εσωτερικούς χώρους. Μην τον χρησιμοποιείτε στο σπίτι, το υπόγειο ή το γκαράζ σας και διατηρήστε απόσταση τουλάχιστον 6 μέτρων από οποιοδήποτε παράθυρο, πόρτα ή αεραγωγό του σπιτιού. Χρησιμοποιήστε έναν ανιχνευτή CO που λειτουργεί με μπαταρία για το σπίτι σας.

Εξηγήστε στα παιδιά σας τι συμβαίνει.

• Είναι σημαντικό να μιλάτε με τα παιδιά για το τι συνέβη και για το τι αναμένετε να συμβεί με απλούς και άμεσους όρους. Εξηγήστε ότι ο σεισμός είναι η κίνηση των πετρωμάτων βαθιά στη γη που μπορεί να κινήσει το έδαφος πάνω στο οποίο στέκεστε και μπορεί να προκαλέσει ζημιά σε διάφορα κτίρια. Μέρη που τα παιδιά σας επισκέπτονται συχνά, όπως σχολεία και παιδικές χαρές, μπορεί να μην μοιάζουν όπως πριν από τον σεισμό.
• Μην υπόσχεστε ότι τα κτίρια θα αποκατασταθούν όπως ήταν πριν από τον σεισμό, αφού ίσως αυτό να μην συμβεί. Μερικές φορές τα κτίρια επισκευάζονται, άλλες φορές γκρεμίζονται και ξαναχτίζονται ώστε να είναι πιο ασφαλή από ζημιές από σεισμούς. Ο καθαρισμός, η επισκευή και (αν χρειαστεί) η ανοικοδόμηση μπορεί να πάρουν πολύ χρόνο. Να είστε ρεαλιστές σχετικά με το πόσο καιρό θα πάρει.

Μιλήστε με τα παιδιά σας για το πώς νιώθουν.

• Αρχίστε μια συζήτηση. Το να επιλέξετε να μην μιλάτε ή να αποφεύγετε τη συζήτηση για το τι συνέβη, κάνει το γεγονός πιο τρομακτικό για τα παιδιά. Υποδηλώνει ότι ο σεισμός και τα συναισθήματα που έχετε γι' αυτόν είναι τόσο τρομακτικά που δεν μπορούν καν να σκεφτούν ή να συζητηθούν. Τα παιδιά μπορεί στη συνέχεια να νιώθουν άβολα να κάνουν ερωτήσεις ή να μιλούν για τα συναισθήματά τους.
• Ρωτήστε τα άμεσα πώς νιώθουν και αν έχουν ανησυχίες ή φόβους. Μην τα αναγκάζετε να απαντήσουν. Γενικά, είναι καλύτερο να περιμένετε μέχρι να είναι έτοιμα να μιλήσουν. Να είστε παρόντες συναισθηματικά και σωματικά, ώστε τα παιδιά να ξέρουν ότι είστε έτοιμοι να μιλήσετε όταν αυτά το θέλουν. Καθησυχάστε τα με ειλικρίνεια και διορθώστε οποιαδήποτε παραπληροφόρηση μπορεί να τα έχει φοβήσει.
• Σκεφτείτε πόσα να μοιραστείτε, ανάλογα με την ηλικία, το αναπτυξιακό επίπεδο και τον τρόπο αντιμετώπισής τους. Γενικά, τα μεγαλύτερα παιδιά θέλουν και ωφελούνται από πιο λεπτομερείς πληροφορίες σε σύγκριση με τα μικρότερα. Παρατηρήστε τις ενδείξεις του παιδιού σας για το πόσες πληροφορίες να του δώσετε.
• Μην παρέχετε πάρα πολλές λεπτομέρειες ή μοιράζεστε σκληρές εικόνες ή συναισθηματικά φορτισμένη κάλυψη από τα ΜΜΕ. Μπορεί να είναι ωφέλιμο να περιορίσετε την έκθεση στα μέσα ενημέρωσης, ή τουλάχιστον να τα παρακολουθείτε μαζί τους για να τους προσφέρετε καθησύχαση και να απαντήσετε σε οποιεσδήποτε ερωτήσεις.
• Βοηθήστε τα να νιώσουν σταδιακά ασφαλή ξανά. Ειδικά αν υπάρχουν μετασεισμοί, τα παιδιά μπορεί να ανησυχούν μήπως συμβεί άλλος ή ακόμα χειρότερος σεισμός. Μπορεί να φοβούνται να επιστρέψουν στο σπίτι τους ή στον ίδιο χώρο που βρίσκονταν όταν συνέβη ο σεισμός. Το να βρίσκονται σε έναν άλλο κατάλληλο χώρο για μια περίοδο, μέχρι να νιώσουν πιο ασφαλή, μπορεί να βοηθήσει - όπως για παράδειγμα να κάνουν τα μαθήματά τους για μερικές μέρες στο τραπέζι της κουζίνας αντί στο γραφείο του δωματίου τους.
• Συνεχίστε να εστιάζετε στην ετοιμότητα. Πείτε τους ότι δεν αναμένεται να συμβεί χειρότερος σεισμός στο εγγύς μέλλον. Αλλά θυμίστε τους τι ξέρουν να κάνουν και πώς να παραμένουν ασφαλείς σε περίπτωση που συμβεί οποιοσδήποτε σεισμός.
• Μην λέτε στα παιδιά ότι δεν πρέπει να ανησυχούν. Βοηθήστε τα να μάθουν τρόπους να αντιμετωπίζουν τα τρομακτικά συναισθήματα, αντί να τα ενθαρρύνετε να προσποιούνται ότι αυτά δεν υπάρχουν ή δεν θα έπρεπε να υπάρχουν.

Δείξτε με το παράδειγμά σας πώς να αντιμετωπίζετε το άγχος

• Μοιραστείτε στρατηγικές αντιμετώπισης που σας έχουν βοηθήσει σε άλλες δύσκολες καταστάσεις. Μπορείτε να περιγράψετε πώς μιλάτε με την οικογένεια ή τους φίλους σας, γράφετε τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας σε ημερολόγιο ή εκφράζεστε μέσω της μουσικής, της τέχνης ή της άσκησης για να διαχειριστείτε τα δυνατά συναισθήματα. Το να βοηθάτε τους άλλους μπορεί επίσης να μειώσει τα συναισθήματα αδυναμίας και ανημποριάς ενός παιδιού.
• Φροντίστε να έχετε επίγνωση του πώς νιώθετε και να φροντίζετε τον εαυτό σας. Τα παιδιά βασίζονται στους ενήλικες γύρω τους για ασφάλεια και προστασία, και μπορεί να επηρεαστούν περισσότερο από τη συναισθηματική σας κατάσταση και τις πράξεις σας παρά από τα λόγια σας.

Δημιουργήστε ρουτίνα και δομή για τα παιδιά σας

• Προσπαθήστε να θέσετε και να διατηρήσετε προβλέψιμες ρουτίνες με τα παιδιά, όπως κανονικές ώρες για γεύματα, οικογενειακό χρόνο και ώρα για ύπνο. Κατά τη διάρκεια σεισμών, η τυπική καθημερινή ρουτίνα ενός παιδιού μπορεί να διαταραχθεί για κάποιο χρονικό διάστημα. Τα σχολεία, οι παιδικοί σταθμοί και οι χώροι παιχνιδιού μπορεί να είναι προσωρινά κλειστοί, να έχουν υποστεί ζημιές ή να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Οι συνήθεις φροντιστές/παιδαγωγοί μπορεί να μην είναι διαθέσιμοι να επιστρέψουν στα σχολεία ή στους παιδικούς σταθμούς ή να είναι απασχολημένοι με τις προσπάθειες ανάκαμψης.
• Όταν αφήνετε τα παιδιά στη φροντίδα κάποιου άλλου, φροντίστε να τους πείτε πότε θα επιστρέψετε. Αλλά προσπαθήστε γενικά να περιορίσετε το χρονικό διάστημα που είστε χωρισμένοι από τα παιδιά σας.

Βοηθήστε τα παιδιά να θρηνήσουν

• Βοηθήστε τα παιδιά να θρηνήσουν ,εάν κάποιος κοντά τους πέθανε εξαιτίας του σεισμού. Μπορεί να θρηνούν τόσο την απώλεια αυτού του ατόμου, όσο και την απώλεια όλων όσων αυτό το άτομο είχε ή θα μπορούσε να είχε προσφέρει στη ζωή τους στο μέλλον. Μπορείτε να κατεβάσετε το δωρεάν φυλλάδιο και να βρείτε συμβουλές για γονείς και άλλους φροντιστές σχετικά με το πώς να υποστηρίξουν παιδιά που θρηνούν.
• Θυμηθείτε ότι τα παιδιά θρηνούν και για άλλες απώλειες, όπως την απώλεια του σπιτιού τους ή ζημιές σε συχνά επισκεπτόμενους χώρους. Μπορεί επίσης να θρηνούν για τις αλλαγές στην κανονική τους δομή, ρουτίνα και ομάδα συνομηλίκων. Αυτές οι αλλαγές και απώλειες μπορεί να διαρκέσουν για εβδομάδες ή μήνες μετά.

Παρατηρήστε για αλλαγές στη συμπεριφορά.

Είναι σύνηθες τα παιδιά να έχουν αντιδράσεις προσαρμογής μετά από μια καταστροφή. Αυτές οι αντιδράσεις μπορούν να εκδηλωθούν με διάφορους τρόπους, συμπεριλαμβανομένων:

• Δυσκολία να αποκοιμηθούν, συχνές αφυπνίσεις τη νύχτα ή δυσκολία να σηκωθούν το πρωί.
• Αυξημένη ή μειωμένη όρεξη.
• Δυσκολία στη συγκέντρωση ή στην εκτέλεση μιας εργασίας.
• Άγχος, ανησυχίες ή φόβοι, θλίψη ή κατάθλιψη
• Χρήση αλκοόλ, καπνού ή άλλων ουσιών.
• Κούραση, πόνοι στο σώμα ή άλλα ανεξήγητα σωματικά συμπτώματα.
• Συμπεριφορά σαν να ήταν μικρότερο παιδί (παλινδρόμηση), όπως νυχτερινή ενούρηση ή πιο διαταρακτική/ ανώριμη συμπεριφορά.

Επικοινωνήστε με τον/την παιδίατρο ή παιδοψυχίατρο εάν αυτές οι αντιδράσεις συνεχίζονται ή επιδεινώνονται με τον καιρό, ή εάν επηρεάζουν την ικανότητά τους να μαθαίνουν και να συμπεριφέρονται καλά με άλλα παιδιά. Είναι σημαντικό, επίσης, να σημειωθεί ότι τα περισσότερα παιδιά που βιώνουν δυσφορία μετά από μια καταστροφή ενδέχεται να μην εμφανίσουν καμία εμφανή αλλαγή στη συμπεριφορά τους ή να φαίνονται αναστατωμένα, ακόμα κι αν αισθάνονται άσχημα.

Υποστήριξη στο σχολείο

Μετά από μια καταστροφή, η συγκέντρωση και η μάθηση μπορεί να είναι δύσκολες. Βεβαιωθείτε ότι τα παιδιά σας λαμβάνουν την κατάλληλη υποστήριξη και βοήθεια στα μαθήματά τους στο σχολείο. Συζητήστε με τον δάσκαλο των παιδιών σας ή με τον ψυχολόγο του σχολείου σχετικά με το πώς να λάβετε υποστήριξη.