Παιδιά διεμφυλικά (τρανς) και φυλοδιαφορετικά

Από: Jason Rafferty MD, MPH, EdM, FAAP

Μερικά παιδιά έχουν μια ταυτότητα φύλου που διαφέρει από το φύλο που τους αποδόθηκε κατά τη γέννηση και πολλά έχουν ενδιαφέροντα και δραστηριότητες που συνδέονται περισσότερο με το άλλο φύλο.

Μερικά παιδιά δεν ταυτίζονται με κανένα φύλο. Μπορεί να αισθάνονται ότι βρίσκονται κάπου ενδιάμεσα ή ότι δεν έχουν κανένα φύλο. Είναι φυσικό οι γονείς να αναρωτιούνται αν πρόκειται για «μια φάση». Ωστόσο, δεν υπάρχει εύκολη απάντηση.

Ορισμοί

• Φυλοδιαφορετικότητα: Ένας γενικός όρος που περιγράφει ένα συνεχώς εξελισσόμενο φάσμα χαρακτηρισμών που μπορεί να χρησιμοποιούν οι άνθρωποι όταν η ταυτότητα, η έκφραση ή ακόμη και η αντίληψη του φύλου τους δεν συνάδει με τα πρότυπα και τα στερεότυπα που αναμένουν οι άλλοι.
• Ταυτότητα φύλου: Η εσωτερική αντίληψη του ατόμου για το ποιος είναι, η οποία βασίζεται στην αλληλεπίδραση βιολογικών χαρακτηριστικών, αναπτυξιακών παραγόντων και περιβαλλοντικών συνθηκών. Αυτή μπορεί να είναι αρσενική, θηλυκή, κάπου ενδιάμεσα, ένας συνδυασμός και των δύο ή καμία από τις δύο. Η αυτογνωσία της ταυτότητας φύλου αναπτύσσεται με το χρόνο, με τον ίδιο τρόπο που αναπτύσσεται το σώμα ενός παιδιού.
• Σεξουαλικός προσανατολισμός: Η σεξουαλική ταυτότητα ενός ατόμου, όπως αυτή σχετίζεται με το ποιον ερωτεύεται ή από ποιον αισθάνεται έλξη. Ένα διεμφυλικό (τρανς) άτομο μπορεί να αυτοπροσδιορίζεται ως ετεροφυλόφιλο, ομοφυλόφιλο, αμφιφυλόφιλο ή κάτι άλλο. Όπως και η ταυτότητα φύλου, η σωματική και συναισθηματική έλξη ενός ατόμου προς ένα μέλος του ίδιου ή του αντίθετου φύλου δεν μπορεί να αλλάξει και είναι πολύ δύσκολο να προβλεφθεί νωρίς στην παιδική ηλικία.
• Διεμφυλικό (τρανς) άτομο: Συνήθως χρησιμοποιείται όταν τα χαρακτηριστικά της διαφορετικής ταυτότητας φύλου παραμένουν σταθερά, συνεπή και επίμονα με το πέρασμα του χρόνου.

Αποδοχή της διαφορετικής ταυτότητας φύλου του παιδιού σας

Έρευνες υποστηρίζουν ότι η ταυτότητα φύλου είναι κάτι με το οποίο γεννιόμαστε. Δεν μπορεί να αλλάξει μέσω οποιασδήποτε παρέμβασης. Είναι εξαιρετικά σημαντικό τα παιδιά να αισθάνονται αγαπημένα και αποδεκτά για αυτό που είναι.

Όταν ένα παιδί αποκαλύπτει την διαφοροποιημένη ταυτότητά του, μπορεί να περιμένει άμεση αποδοχή και κατανόηση. Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις ότι τα μέλη της οικογένειας περνούν τη δική τους διαδικασία για να αισθανθούν πιο άνετα και να κατανοήσουν την ταυτότητα φύλου, τις σκέψεις και τα συναισθήματα του παιδιού. Ένα ψυχολογικό μοντέλο υποστηρίζει ότι η διαδικασία μοιάζει με τα στάδια του πένθους: σοκ, άρνηση, θυμός, διαπραγμάτευση και αποδοχή.

Όπως τα παιδιά με διαφορετική ταυτότητα φύλου τα πηγαίνουν καλύτερα, όταν τα συναισθήματά τους εξερευνώνται και γίνονται αποδεκτά, έτσι και κάποιοι γονείς μπορεί να χρειάζονται τη δική τους συναισθηματική υποστήριξη. Μπορεί επίσης να έχουν πολλές ερωτήσεις κατά την πορεία διαμόρφωσης ταυτότητας του παιδιού τους.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

• Όταν το παιδί σας σάς αποκαλύψει την ταυτότητά του, ανταποκριθείτε με τρόπο επιβεβαιωτικό και υποστηρικτικό. Κατανοήστε ότι ενώ η ταυτότητα φύλου δεν μπορεί να αλλάξει, συχνά αποκαλύπτεται σταδιακά, καθώς οι άνθρωποι ανακαλύπτουν περισσότερα για τον εαυτό τους.
• Αποδεχτείτε και αγαπήστε το παιδί σας όπως είναι. Προσπαθήστε να κατανοήσετε τι αισθάνεται και τι βιώνει. Ακόμα κι αν υπάρχουν διαφωνίες, θα χρειαστεί την υποστήριξη και την αποδοχή σας για να εξελιχθεί σε υγιή έφηβο/η και ενήλικα.
• Υπερασπιστείτε το παιδί σας, όταν δέχεται κακομεταχείριση. Μην υποβαθμίζετε την κοινωνική πίεση ή τον εκφοβισμό που μπορεί να αντιμετωπίζει το παιδί σας. Δείτε Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου και να αποφύγει τον εκφοβισμό
• Καταστήστε σαφές ότι οι προσβολές ή τα αστεία που βασίζονται στο φύλο, την ταυτότητα φύλου ή τον σεξουαλικό προσανατολισμό δεν είναι αποδεκτά. Εκφράστε την αποδοκιμασία σας για τέτοιου είδους αστεία ή προσβολές, όταν τις συναντήσετε στην κοινότητα ή στα μέσα ενημέρωσης.
• Να είστε σε εγρήγορση για σημάδια κινδύνου που μπορεί να υποδεικνύουν ανάγκη για ψυχική υποστήριξη, όπως άγχος, ανασφάλεια, κατάθλιψη, χαμηλή αυτοεκτίμηση και οποιαδήποτε συναισθηματικά προβλήματα στο παιδί σας και σε άλλους που μπορεί να μην έχουν άλλη πηγή υποστήριξης.
• Συνδέστε το παιδί σας με οργανισμούς και εκδηλώσεις για την ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα. Είναι σημαντικό για αυτά να γνωρίζουν ότι δεν είναι μόνα.
• Γιορτάστε την πολυμορφία σε όλες τις μορφές της. Δώστε πρόσβαση σε μια ποικιλία βιβλίων, ταινιών και υλικών, συμπεριλαμβανομένων αυτών που αναπαριστούν θετικά άτομα με διαφορετική ταυτότητα φύλου. Επισημάνετε διασημότητες και πρότυπα της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας που υπερασπίζονται τα δικαιώματά τους, καθώς και ανθρώπους γενικότερα που δείχνουν θάρρος απέναντι στο κοινωνικό στίγμα.
• Υποστηρίξτε την αυτοέκφραση του παιδιού σας. Συζητήστε μαζί του/της για τις επιλογές του/της σε ρούχα, κοσμήματα, χτένισμα, φίλους και διακόσμηση δωματίου.
• Αναζητήστε εκπαίδευση, πόρους και υποστήριξη αν νιώθετε την ανάγκη να εμβαθύνετε την κατανόησή σας στις εμπειρίες των νέων της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Δείτε το Πόροι Υποστήριξης για Οικογένειες Παιδιών με Φυλοδιαφορετικότητα.

Φροντίδα που επιβεβαιώνει την ταυτότητα φύλου

Η φροντίδα που επιβεβαιώνει την ταυτότητα φύλου βασίζεται στην πεποίθηση ότι όλα τα παιδιά ωφελούνται από την αγάπη και την υποστήριξη. Ο στόχος αυτής της φροντίδας δεν είναι η θεραπεία αλλά να ακούσει το παιδί και, με τη βοήθεια των γονέων και της οικογένειας, να οικοδομηθεί η κατανόηση.

Οι παιδίατροι παρέχουν φροντίδα που επιβεβαιώνει την ταυτότητα φύλου, δημιουργώντας ένα ασφαλές περιβάλλον όπου μπορούν να εκτιμηθούν και να εξερευνηθούν πολύπλοκα συναισθήματα, ερωτήσεις και ανησυχίες σχετικά με το φύλο. Αυτή η φροντίδα είναι πιο αποτελεσματική σε ένα συνεργατικό σύστημα με πρόσβαση σε ιατρικές, ψυχικές και κοινωνικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων ειδικών πόρων για γονείς και οικογένειες.

Ψυχική υποστήριξη για παιδιά με φυλοδιαφορετικότητα

Η υποστήριξη ή η απόρριψη τελικά έχει μικρή επιρροή στην ταυτότητα φύλου των νέων. Ωστόσο, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ικανότητα ενός νέου να μοιραστεί ανοιχτά ή να συζητήσει ανησυχίες σχετικά με την ταυτότητα και τα συναισθήματά του. Η διαφορετικότητα ως προς την ταυτότητα ή την έκφραση φύλου δεν αποτελεί ψυχική διαταραχή, ωστόσο όταν ένα παιδί αισθάνεται ότι δεν μπορεί να εκφράσει ελεύθερα τις ανησυχίες ή τα συναισθήματά του σχετικά με το φύλο, αυτό μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη συναισθηματική του ευημερία και ανάπτυξη.

Μεγάλο ποσοστό αποπειρών αυτοκτονίας σχετίζεται με θέματα φύλου και σεξουαλικότητας, ιδιαίτερα με συναισθήματα απόρριψης. Δυστυχώς, πολλά ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα μπορεί να κάνουν απόπειρα αυτοκτονίας κατά τη διάρκεια της ζωής τους.

Ως γονιός, ακόμα κι αν δυσκολεύεστε να κατανοήσετε και να συμφωνήσετε σε κάτι, ο σημαντικότερος ρόλος σας είναι να προσφέρετε κατανόηση, σεβασμό και αγάπη άνευ όρων στο παιδί σας. Αυτό χτίζει εμπιστοσύνη και σας θέτει σε καλύτερη θέση να τα βοηθήσετε σε δύσκολες στιγμές. Έρευνες έχουν δείξει ότι αν ένα τρανς έφηβο άτομο έχει έστω και ένα μόνο υποστηρικτικό πρόσωπο στη ζωή του, αυτό μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο αυτοκτονίας.

Τα τρανς παιδιά και τα παιδιά με φυλοδιαφορετικότητα, όπως όλα τα παιδιά, χρειάζονται υποστήριξη, αγάπη και φροντίδα από την οικογένεια, το σχολείο και την κοινωνία. Όταν υποστηρίζονται και αγαπιούνται, καθώς μεγαλώνουν και αναπτύσσονται, τα παιδιά ωριμάζουν σε ευτυχισμένους και υγιείς ενήλικες. Οι παιδίατροι είναι έτοιμοι να βοηθήσουν στην υγιή ανάπτυξη τρανς παιδιών και παιδιών με διαφοροποιημένη ταυτότητα φύλου.

Πότε να ζητήσετε βοήθεια

Αν το παιδί σας αντιμετωπίζει συμπτώματα κατάθλιψης, άγχους, απομόνωσης ή άλλων συναισθηματικών ανησυχιών, ίσως χρειαστεί να επισκεφτεί έναν ειδικό ψυχικής υγείας που μπορεί να προσφέρει επιπλέον υποστήριξη. Αν το παιδί σας αναφέρει οποιεσδήποτε σκέψεις αυτοκτονίας, ενημερώστε αμέσως τον/την παιδίατρο ή τον/την ειδικό ψυχικής υγείας.

Ρωτήστε τον/την παιδίατρο σας αν είναι δυνατή μια τηλεϊατρική συνάντηση μέσω τηλεφώνου ή βιντεοκλήσης. Το παιδί σας μπορεί να νιώθει πιο άνετα να μιλήσει με τον γιατρό του από το σπίτι. Η τηλεϊατρική συνάντηση για τους εφήβους θα πρέπει να γίνεται σε όσο το δυνατόν πιο ιδιωτικό χώρο, ώστε να μπορεί να έχει μια ατομική συζήτηση με τον/την γιατρό. Μπορείτε να συνεννοηθείτε με τον/την γιατρό για να μιλήσετε πριν ή μετά την ιδιωτική συζήτηση με το έφηβο σας. Αν πρόκειται για βιντεοκλήση και το παιδί ή ο έφηβος σας προτιμά να κλείσει την κάμερα, μπορεί να ρωτήσει τον γιατρό αν αυτό είναι εντάξει. Οι τηλεϊατρικές συναντήσεις μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για επαναληπτικές επισκέψεις για να παρακολουθήσετε την πρόοδο του παιδιού σας.

Συζητήστε με τον/την παιδίατρο σας εγκαίρως και συχνά

Παιδιά ακόμα και προσχολικής ηλικίας μπορεί να αρχίσουν να έχουν δυσκολίες με τα συναισθήματα και ανησυχίες για το σώμα τους, τα συναισθήματα και τις σχέσεις τους. Είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε ότι οι διαφοροποιημένες προτιμήσεις και το παιχνίδι είναι ένα φυσιολογικό μέρος της εξερεύνησης του φύλου και των σχέσεων για τα παιδιά, ανεξάρτητα από τη μελλοντική τους ταυτότητα φύλου. Οι συζητήσεις για το φύλο δημιουργούν ένα περιβάλλον υποστήριξης και καθησύχασης, έτσι ώστε τα παιδιά να αισθάνονται ασφαλή να εκφράζουν ερωτήσεις και ανησυχίες. Είναι επίσης καλή πρακτική να συνεχίζετε αυτές τις συζητήσεις στο σπίτι.

Η καλύτερη προσέγγιση, για γονείς ή παιδιάτρους, είναι να κάνουν ερωτήσεις χωρίς κριτική που επιτρέπουν στο παιδί να μιλήσει για τις εμπειρίες και τα συναισθήματά του πριν εφαρμοστούν οποιεσδήποτε ετικέτες ή υποθέσεις. Για περισσότερες πληροφορίες ή βοήθεια στην εύρεση μιας ομάδας υποστήριξης για εσάς ή το παιδί σας, μιλήστε με τον/την παιδίατρο σας.