Να μιλάτε στο παιδί σας για το σεξ

Τα παιδιά μας ζουν σε μια υπερβολικά σεξουαλικοποιημένη κοινωνία, όπου εκτίθενται σε σεξουαλική γλώσσα, εικόνες και συμπεριφορές πριν να είναι αναπτυξιακά έτοιμα να τις αντιμετωπίσουν. Δεν «ζήτησαν» να μάθουν για τις ορμόνες στα 12 τους, αλλά έχουν εμμονή να μάθουν πώς να διαχειρίζονται τα σώματα και τις ορμές τους σε μια κοινωνία που τους λέει «ναι», αλλά και ταυτόχρονα «όχι ακόμα».

• Μην απαξιώνετε την αγάπη. Κατανοήστε τη σημασία των ρομαντικών δεσμών στη ζωή ενός εφήβου και τα έντονα συναισθήματα που προκαλούν, ακόμα κι αν ο δικός σας ορισμός και άποψη για την αγάπη διαφέρουν από του παιδιού σας.
• Μην απέχετε από την εκπαίδευση των παιδιών σας. Αν δεν τα εκπαιδεύσετε εσείς, κάποιος άλλος θα το κάνει. Μαθαίνουν από συμπεριφορές και στάσεις που μιμούνται άλλους ενήλικες, από τα μέσα ενημέρωσης και την ποπ κουλτούρα, και σίγουρα από τους συνομηλίκους τους. Σταθείτε και κάντε τις απόψεις σας μέρος της σεξουαλικής τους εκπαίδευσης.
• Μιλήστε για το σεξ νωρίς και συχνά. Δεν σας ακούνε πάντα. Μπορεί να μην σας πιστεύουν πάντα. Συχνά δεν θυμούνται, ειδικά αν δεν ήταν έτοιμοι να σας ακούσουν. (Αλλά συχνά ακούνε όταν προσποιούνται ότι δεν ακούνε.)
• Αποφύγετε συζητήσεις για τη σεξουαλικότητα που περιστρέφονται μόνο γύρω από τα «μην». Οι γονείς συχνά αναφέρουν ότι μιλούν τακτικά με τους έφηβους για το σεξ. Ωστόσο, γενικά αυτές οι συζητήσεις επικεντρώνονται αποκλειστικά στα «μην».
  • Μην κάνετε σεξ.
  • Μην μείνετε έγκυος.
  • Μην κολλήσετε κάποια ασθένεια.
• Είναι μόνο μην, μην, μην. Αλλά αυτό που λείπει είναι τα «να». Τι μπορούν να κάνουν για να είναι σεξουαλικά υγιή με κάποιον που τους νοιάζει; Πώς μπορούν να καταλάβουν αν ο σύντροφός τους τους ενδιαφέρεται ως άτομο ή απλώς ως πιθανός σεξουαλικός σύντροφος; Με ποιους τρόπους μπορούν να αντιμετωπίσουν την πίεση των συνομηλίκων ή την πίεση του συντρόφου ,όταν δεν αισθάνονται έτοιμοι; Αυτά τα θέματα πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος κάθε συζήτησης για υγιή σεξουαλικότητα. Δώστε τους κάποια πράγματα που μπορούν να κάνουν!
• Σωστή στιγμή, σωστό μέρος. Παρέχετε ακριβείς πληροφορίες σε αναπτυξιακό πλαίσιο. Συναντήστε τους εκεί που βρίσκονται. Ένα μικρό παιδί που ρωτά «Τι σημαίνει σεξ;» μπορεί απλώς να αναρωτιέται τι εννοούσε η δασκάλα, όταν είπε «παραταχθείτε ανά φύλο» για το διάλειμμα. Βρείτε ακριβώς τι ρωτάει και προσπαθήστε να δώσετε μια ειλικρινή απάντηση που καλύπτει αυτή την ανάγκη.
• Να είστε αληθινοί. Καταπολεμήστε μύθους και φήμες. Παρέχετε ακριβείς πληροφορίες. Χρησιμοποιήστε απλή γλώσσα, αλλά να σέβεστε την ευφυΐα και την περιέργειά τους. Πάνω από όλα, αποφύγετε να μιλάτε με ύφος επικριτικό στα παιδιά και τους εφήβους για το σεξ.
• Ενδυναμώστε τα παιδιά σας. Να γνωρίζουν ότι αξίζουν να νιώθουν σεβαστά στις σχέσεις τους, να έχουν τον προσωπικό τους χώρο, να διατηρούν τις φιλίες τους, να συμπεριλαμβάνουν την οικογένειά τους και να αισθάνονται καλά με τον εαυτό τους. Διδάξτε τους ότι μια σχέση βασίζεται στη αμοιβαιότητα, αλλά ότι τελικά, μια καλή σχέση σε βοηθά να γίνεις ο καλύτερος εαυτός σου και να νιώθεις ακόμα καλύτερα γι' αυτό.
• Θέστε θετικές προσδοκίες. Να ξέρουν τα παιδιά σας ότι αξίζουν να ζήσουν υπέροχες σεξουαλικές εμπειρίες. Η συζήτηση για τα θετικά του σεξ θα τα βοηθήσει να διαμορφώσουν υγιή κριτήρια για τις σεξουαλικές τους εμπειρίες. Βοηθήστε τα να κατανοήσουν γιατί αξίζει να μην βιάζονται για το σεξ και δώστε τους ρεαλιστικές κατευθύνσεις για το πώς θα αναγνωρίσουν πότε αξίζει να προχωρήσουν.
• Αξιοποιήστε τα μέσα (τα καλά, τα κακά και τα άσχημα). Χρησιμοποιήστε θέματα από τα καθημερινά μέσα και την ποπ κουλτούρα των εφήβων ως αφορμή για θεωρητικές συζητήσεις για το σεξ και τις σχέσεις. Αποφύγετε απόλυτες δηλώσεις και κριτικές, ακόμα και για φανταστικούς χαρακτήρες· τα παιδιά σας θα φοβηθούν ότι θα αντιδράσετε με τον ίδιο τρόπο, αν βρεθούν ποτέ σε παρόμοια κατάσταση. Σκεφτείτε να αναπαραστήσετε μια κατάσταση από την τηλεόραση ως μια συνεργατική, μη κριτική διαδικασία σκέψης· αυτό θα σας δώσει μια εικόνα του πώς βλέπει το παιδί σας τον κόσμο και θα σας δώσει την ευκαιρία να του προσφέρετε ιδέες προς μελέτη.
• Ζήστε με το παράδειγμα. Αν έχετε μια καλή σχέση με τον/την σύντροφό σας, κάντε τα παιδιά σας να το γνωρίζουν. Αφήστε τους να δουν εσάς και τον σύντροφό σας να έχετε μια διαφωνία και να τη λύνετε. Αφήστε τους να σας δουν να φιλιέστε και να συμφιλιώνεστε.
• Το να διδάσκετε τα παιδιά για το σεξ δεν σημαίνει ότι είστε γονείς χωρίς αξίες. Η αναγνώριση της σεξουαλικότητας δεν ισοδυναμεί με επιδοκιμασία ή άδεια για σεξουαλικές πράξεις. Βοηθώντας τα παιδιά σας να καταλάβουν ότι οι σεξουαλικές σκέψεις και συναισθήματα είναι φυσιολογικά, τους δίνετε την ευκαιρία να συζητήσετε για το πώς (και γιατί) να απέχουν, καθώς και πώς να διαχειριστούν τις παρορμήσεις και τις επιθυμίες τους. Ανοίγει τον δρόμο για συνεχιζόμενη συζήτηση σχετικά με την ασφάλεια και την ευθύνη, όταν οι έφηβοι αρχίσουν να εμπλέκονται σε σωματικές ή σεξουαλικές δραστηριότητες.
• Έχετε δύο αυτιά και ένα στόμα. Ακούστε περισσότερο από ό,τι μιλάτε. Να είστε ο ουδέτερος ακροατής που βοηθά τους εφήβους να φτάσουν στις δικές τους σωστές αποφάσεις για τις σεξουαλικές τους συμπεριφορές. Η συμμετοχή των παιδιών σε συζητήσεις για τη σεξουαλικότητα οδηγεί σε πολύ καλύτερη ανάπτυξη της ικανότητας για ανεξάρτητη λήψη αποφάσεων σε σχέση με το να τους κάνετε κήρυγμα για το τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνουν.
• Ρωτήστε, μην πείτε. Μάθετε τι σκέφτεται το παιδί σας, όταν μιλά για τις σχέσεις ή τις σεξουαλικές του εμπειρίες. Τι σημαίνει να έχεις ένα αγόρι ή μια κοπέλα σε κάποια ηλικία; Ακούστε τι σημαίνει για τον έφηβο εκείνη τη στιγμή. Το επίπεδο κατανόησης και συμμετοχής του εφήβου μπορεί στην πραγματικότητα να είναι κατάλληλο για το αναπτυξιακό του επίπεδο. Καταλάβετε, μην κρίνετε. Είναι, επίσης, χρήσιμο να μιλάτε για τους φίλους της και τις σχέσεις της. Οι έφηβοι μπορεί να είναι πιο ομιλητικοί για τους φίλους τους παρά για τον εαυτό τους, αλλά το να ακούτε τι κάνουν οι φίλοι τους θα σας δώσει μια γεύση από το πώς νιώθει η ίδια η έφηβος.
• Μην κάνετε πάρα πολλές ερωτήσεις, γιατί δεν θα πάρετε καμία πληροφορία. Δημιούργησε ένα σεβαστό περιβάλλον για να μοιραστούν ό,τι είναι διατεθειμένοι να μοιραστούν (τον ενθουσιασμό του πρώτου έρωτα, το αίσθημα ότι την/τον εκτιμούν, την/τον θέλουν, την/τον επιθυμούν με έναν εντελώς διαφορετικό, έντονα ερωτικό τρόπο).
• Μείνετε σε γενικόλογα. Η προθυμία να μιλάτε γενικά επιτρέπει συζητήσεις για δύσκολα θέματα, όπως το σεξ, να προχωρούν χωρίς να νιώθει κανείς πολύ άβολα. Πείτε στα παιδιά σας ότι γνωρίζετε ανθρώπους που είχαν συγκεκριμένες εμπειρίες όταν ήταν νεότεροι, ότι έχετε βρεθεί σε δύσκολες καταστάσεις ή γνωρίζετε άλλους που έχουν βρεθεί, και ότι δεν φοβάστε να συζητήσετε αυτά τα θέματα σε κάποιο βαθμό. Αποφεύγετε να ανακρίνετε τον έφηβό σας για το τι ακριβώς έκανε ή δεν έκανε σεξουαλικά· ούτε εσείς θέλετε να ζητάει λεπτομέρειες για την ερωτική σας ζωή. Το να μένετε σε επιφανειακά επίπεδα δίνει την άδεια να συνεχιστεί η συζήτηση σε ένα ευρύτερο (και ίσως βαθύτερο) φάσμα θεμάτων και σας επιτρέπει να επικοινωνήσετε πιο ειλικρινά για το σεξ με τρόπους που μπορεί μια μέρα να είναι πολύ χρήσιμοι.
• Η εφηβεία είναι για εξάσκηση. Τα εφηβικά χρόνια είναι ιδανικά για να μάθουν οι έφηβοι για τις σχέσεις. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ενός ξαφνικού έρωτα και της αληθινής αγάπης; Μεταξύ ενός «αγοριού» ή «κοριτσιού» και ενός φίλου που είναι αγόρι ή κορίτσι; Τι ανήκει στο Facebook και τι όχι; Πώς σας συμπεριφέρεται, όταν είστε μόνοι σας σε σύγκριση με όταν είναι μαζί φίλοι ή γονείς; Κρατάει τα μυστικά σας ή τα λέει σε όλους τους φίλους της/του την επόμενη μέρα; Χωρίς μερικές πληγές, πώς θα αναγνωρίσουμε μια καλή σχέση όταν τη δούμε; Από την άλλη, είναι καλύτερο να αποφεύγονται μεγάλα λάθη που αλλάζουν τη ζωή μας (όπως ασθένειες ή ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη).
• Τα δύσκολα πράγματα δεν είναι χωρίς αξία. Βοηθήστε τον έφηβο σας να μάθει από τα λάθη του. Ο στόχος είναι να μάθει να αναπτύσσει και να διατηρεί υγιείς δεξιότητες στις σχέσεις. Το να προστατεύετε τα παιδιά σας από κάθε τραύμα μπορεί να μην μεταφέρει το μήνυμα τόσο καλά όσο τα μαθήματα που μαθαίνουν από το να ζήσουν οι ίδιοι με ραγισμένη καρδιά.
• Προσοχή στη λέξη «Α». Αγάπη!Τα παιδιά φοβούνται μην απογοητεύσουν τους γονείς τους περισσότερο από ο,τιδήποτε άλλο στον κόσμο. Ενώ πρέπει να τους επισημαίνετε, όταν η συμπεριφορά τους είναι επικίνδυνη ή λάθος, να είστε πολύ σαφής ότι δεν υπάρχει τίποτα που θα μπορούσαν ποτέ να κάνουν και θα σας έκανε να σταματήσετε να τους αγαπάτε. Διαβεβαιώστε τους ότι αφού η πίεσή σας πέσει, εξακολουθείτε να θέλετε το καλύτερο για αυτούς και θα βεβαιωθείτε ότι βρίσκουν βοήθεια όταν τη χρειαστούν. Αποφεύγετε καταστάσεις, όπου ο φόβος τους για την απογοήτευσή σας ή τον θυμό σας τους εμποδίζει να έρθουν σε εσάς όταν σας χρειάζονται περισσότερο.
• Να είστε σαφείς ότι η ασφάλεια δεν είναι διαπραγματεύσιμη. Σκεφτείτε τις βασικές σας προτεραιότητες για τα παιδιά σας. Πιθανότατα τίποτα δεν σας είναι πιο σημαντικό από την ασφάλεια τους. Να είστε πολύ σαφής και να επαναλαμβάνετε συχνά ότι τίποτα δεν έχει μεγαλύτερη σημασία από το να ξέρετε ότι θα είναι εντάξει. Θέστε μια κωδική λέξη που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να τραβήξουν την προσοχή σας και να ζητήσουν βοήθεια, όταν χρειαστεί να βγουν από μια δυνητικά επικίνδυνη ή άβολη κατάσταση. Βεβαιωθείτε ότι ξέρουν ότι μπορούν να έρθουν σε εσάς για βοήθεια αν κάτι πάει στραβά.
• Βρείτε ένα υποκατάστατο. Το να μιλάτε για το σεξ είναι δύσκολο. Όταν είναι απαραίτητο, αναγνωρίστε το και ενθάρρύνετέ τους να ζητήσουν βοήθεια από άλλους έμπιστους ενήλικες· δεν χρειάζεται πάντα να είστε εσείς.
• Δημιουργήστε τη δική σας εργαλειοθήκη. Φτιάξτε μια λίστα με διαδικτυακούς πόρους σχετικά με τη σεξουαλικότητα που πιστεύετε ότι προσφέρουν αξιόπιστες πληροφορίες και συμβουλές. Σκεφτείτε να έχετε στο σπίτι βιβλία που υποστηρίζουν τις αξίες σας για τη σεξουαλικότητα, παρέχοντας παράλληλα ακριβείς πληροφορίες. Βρείτε πόρους στην κοινότητά σας, όπως κλινικές, τηλεφωνικές γραμμές βοήθειας, ειδικούς θεραπευτές και ομάδες υποστήριξης, σε περίπτωση που εσείς ή τα παιδιά σας χρειαστείτε περισσότερη βοήθεια.