Πώς να προετοιμάσετε τα μεγαλύτερα παιδιά σας για ένα νέο μωρό

Ένα νέο μωρό φέρνει χαρά και προκλήσεις σε μια οικογένεια. Είστε ενθουσιασμένοι, αλλά μπορεί επίσης να ανησυχείτε για το πώς θα αντιδράσουν τα μεγαλύτερα παιδιά σας με το νεογέννητο.

Προκύπτουν πολλές ερωτήσεις: Πώς να πούμε στα μεγαλύτερα παιδιά μας ότι θα έχουν ένα μικρό αδερφάκι ή αδελφούλα; Θα ζηλέψουν το νέο μωρό; Πώς μπορούμε να τα βοηθήσουμε να τα πάνε καλά μεταξύ τους;

Παιδιά διαφορετικών ηλικιών θα αντιδράσουν διαφορετικά σε ένα νέο μωρό.

Γνωρίζοντας τι να περιμένετε από κάθε ηλικιακή ομάδα, θα σας διευκολύνει να διαχειριστείτε τις αλλαγές στην οικογένειά σας.

Νήπια - Ηλικίες 1 έως 2 ετών

Παιδιά αυτής της ηλικίας δεν θα καταλάβουν πολλά για το τι σημαίνει να έχουν ένα νέο αδερφάκι ή αδελφούλα. Ωστόσο, αφήστε το παιδί σας να σας ακούσει να μιλάτε για το «νέο μωρό» και να νιώσει τον ενθουσιασμό σας. Μπορεί να μην καταλαβαίνει γιατί είστε ενθουσιασμένοι, αλλά η διάθεσή σας θα του μεταδοθεί και θα νιώσει κι εκείνο ενθουσιασμό.

Λάβετε υπόψη σας ότι ίσως να μην μπορείτε να ικανοποιήσετε τις ανάγκες και των δύο παιδιών συνεχώς — ειδικά μόνη σας. Αν αισθάνεστε καταπονημένη, αναζητήστε υποστήριξη από τον σύντροφό σας, άλλους συγγενείς και φίλους, και μια επιπλέον παρέα.

• Δείτε βιβλία με εικόνες για ένα νέο μωρό. Τουλάχιστον, το παιδί σας θα εξοικειωθεί με λέξεις όπως «αδελφή», «αδερφός» και «νέο μωρό».
• Όταν φτάσει το νέο μωρό, προσπαθήστε να κάνετε κάτι ξεχωριστό για το μεγαλύτερο παιδί σας. Δώστε του διαβεβαίωση ότι αγαπιέται ακόμα. Μερικές ιδέες περιλαμβάνουν το να του δώσετε ένα ξεχωριστό δώρο, να του επιτρέψετε να περάσει χρόνο μόνο με τον πατέρα, τη γιαγιά ή κάποιο άλλο σημαντικό ενήλικα, ή να τον πάτε κάπου ξεχωριστά.

Προσχολική ηλικία - 2 έως 4 ετών

Σε αυτήν την ηλικία, το παιδί σας εξακολουθεί να είναι πολύ δεμένο μαζί σας και δεν έχει ακόμη καταλάβει πώς να σας μοιράζεται με άλλους. Το παιδί σας μπορεί, επίσης, να είναι πολύ ευαίσθητο στις αλλαγές και να αισθάνεται απειλή από την ιδέα ενός νέου μέλους της οικογένειας. Ακολουθούν μερικές συμβουλές που μπορούν να βοηθήσουν το παιδί σας να προσαρμοστεί στο να γίνει μεγάλος αδελφός ή μεγάλη αδελφή.

• Περιμένετε λίγο πριν πείτε στο παιδί προσχολικής ηλικίας για το μωρό. Εξηγήστε του, όταν αρχίσετε να αγοράζετε έπιπλα για το μωρό ή ρούχα μωρού, ή αν αρχίσει να ρωτάει για την αυξανόμενη «κοιλιά» της μαμάς. Τα εικονογραφημένα βιβλία για παιδιά προσχολικής ηλικίας μπορούν να βοηθήσουν πολύ. Τα περισσότερα μαιευτήρια (ιδιωτικά κυρίως) προσφέρουν μαθήματα προετοιμασίας γονέων (τοκετός, θηλασμός, φροντίδα νεογνού). Στην Ελλάδα τα ειδικά μαθήματα για μεγαλύτερα αδέλφια (τύπου “sibling classes”) σπάνια υπάρχουν ως ξεχωριστό πρόγραμμα. Παρ’ όλα αυτά κάποια μαιευτήρια ή μαίες μπορεί να ενσωματώνουν συμβουλές για το πώς προετοιμάζεις το πρώτο παιδί μέσα στα γενικά μαθήματα. Σε οτι αφορά τους ιδιώτες επαγγελματίες είναι πιο εύκολο να ζητήσεις ατομικές συνεδρίες προσαρμοσμένες στην οικογένεια (μαθήματα προετοιμασίας τοκετού, φροντίδας νεογνού, συμβουλευτική για την οικογένεια). Προσπαθήστε να ενημερώσετε το παιδί σας πριν μάθει για το νέο μωρό από κάποιον άλλο.
• Να είστε ειλικρινείς. Εξηγήστε ότι το μωρό θα είναι γλυκό και θα θέλει χάδια, αλλά θα κλαίει και θα απαιτεί πολύ χρόνο και προσοχή. Βεβαιωθείτε, επίσης, ότι το μεγαλύτερο παιδί σας καταλαβαίνει ότι ίσως χρειαστεί χρόνος μέχρι να μπορέσει να παίξει με το νέο μωρό. Διασφαλίστε του ότι θα το αγαπάτε το ίδιο πολύ μετά τη γέννηση του μωρού, όπως και τώρα.
• Συμπεριλάβετε το παιδί σας προσχολικής ηλικίας στις προετοιμασίες για το μωρό. Αυτό θα μειώσει το αίσθημα ζήλειας. Αφήστε το να ψωνίσει μαζί σας αντικείμενα μωρού. Δείξτε του τις δικές του φωτογραφίες, όταν ήταν μωρό. Αν πρόκειται να χρησιμοποιήσετε μερικά από τα παλιά του πράγματα, αφήστε το να παίξει μαζί τους πριν τα ετοιμάσετε για το νέο μωρό. Αγοράστε του (αγόρι ή κορίτσι) μια κούκλα για να φροντίζει το «δικό του» μωρό.
• Προγραμματίστε μεγάλες αλλαγές στη ρουτίνα του παιδιού σας. Αν είναι δυνατόν, ολοκληρώστε την εκπαίδευση στην τουαλέτα ή τη μετάβαση από την κούνια στο κρεβάτι πριν φτάσει το μωρό. Αν αυτό δεν είναι εφικτό, αναβάλετέ τες μέχρι το μωρό να εγκατασταθεί στο σπίτι. Διαφορετικά, το παιδί σας μπορεί να αισθανθεί υπερβολικά πιεσμένο από την προσπάθεια να μάθει νέα πράγματα, ενώ ταυτόχρονα προσαρμόζεται στις αλλαγές που φέρνει το νέο μωρό.
• Περιμένετε το παιδί σας να κάνει κάποια πισωγυρίσματα σε κατακτημένες δεξιότητες για λίγο. Για παράδειγμα, το παιδί σας που έχει μάθει στην τουαλέτα μπορεί ξαφνικά να αρχίσει να έχει «ατυχήματα» ή να ζητάει να πιει από μπιμπερό. Αυτό είναι φυσιολογικό και είναι ο τρόπος του παιδιού σας να βεβαιωθεί ότι εξακολουθείτε να το αγαπάτε και να του δίνετε προσοχή. Αντί να του πείτε να συμπεριφέρεται ανάλογα με την ηλικία του, δώστε του την προσοχή που χρειάζεται. Επαινέστε το, όταν συμπεριφέρεται πιο ώριμα.
• Προετοιμάστε το παιδί σας για την περίοδο που θα βρίσκεστε στο νοσοκομείο. Μπορεί να μπερδευτεί, όταν φύγετε. Εξηγήστε του ότι θα επιστρέψετε με το νέο μωρό σε λίγες μέρες.
• Αφιερώστε ιδιαίτερο χρόνο για το μεγαλύτερο παιδί σας. Διαβάστε μαζί, παίξτε παιχνίδια, ακούστε μουσική ή απλά συζητήστε. Δείξτε του ότι το αγαπάτε και θέλετε να κάνετε πράγματα μαζί του. Μπορείτε, επίσης, να το κάνετε να αισθάνεται σημαντικό επιτρέποντάς του να φωλιάζει δίπλα σας, όταν ταΐζετε το μωρό.
• Ζητήστε από οικογένεια και φίλους να αφιερώσουν λίγο χρόνο με το μεγαλύτερο παιδί σας, όταν έρθουν να δουν το νέο μωρό. Αυτό θα το βοηθήσει να αισθανθεί σημαντικό και όχι παραμελημένο μέσα σε όλο τον ενθουσιασμό. Μπορούν, επίσης, να του δώσουν ένα μικρό δώρο όταν φέρνουν δώρα για το μωρό ώστε να νιώσει ότι το σκέφτονται και το συμπεριλαμβάνουν.
• Βάλτε το μεγαλύτερο παιδί σας να περάσει χρόνο με τον πατέρα. Το νέο μωρό αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία για τους πατέρες να περάσουν χρόνο μόνοι με τα μεγαλύτερα παιδιά.

Παιδιά Σχολικής Ηλικίας - 5 ετών και άνω

Τα παιδιά άνω των 5 ετών συνήθως δεν αισθάνονται ιδιαίτερα απειλή από ένα νέο μωρό, όπως τα μικρότερα παιδιά. Ωστόσο, μπορεί να δυσαρεστούνται από την προσοχή που δέχεται το νέο μωρό. Για να προετοιμάσετε το παιδί σας σχολικής ηλικίας για ένα νέο μωρό:

• Εξηγήστε στο παιδί σας τι συμβαίνει σε γλώσσα που μπορεί να καταλάβει. Περιγράψτε τι σημαίνει η άφιξη ενός νέου μωρού και ποιες αλλαγές μπορεί να επηρεάσουν τη ζωή του—τόσο οι καλές όσο και οι λιγότερο καλές.
• Βάλτε το μεγαλύτερο παιδί σας να βοηθήσει να ετοιμάσετε τα πράγματα για το νέο μωρό, όπως να διακοσμήσει το δωμάτιο του μωρού, να επιλέξει ρούχα ή να αγοράσει πάνες.
• Αν είναι δυνατόν, φροντίστε το μεγαλύτερο παιδί σας να έρθει στο νοσοκομείο σύντομα μετά τη γέννηση του μωρού, ώστε να νιώσει μέρος της οικογένειας που μεγαλώνει.
• Όταν φέρετε το νέο μωρό στο σπίτι, κάντε το μεγαλύτερο παιδί σας να νιώθει ότι έχει ένα ρόλο στη φροντίδα του μωρού. Πείτε του ότι μπορεί να κρατήσει το μωρό, αν και πρέπει πρώτα να σας ρωτήσει. Επαινέστε το, όταν είναι τρυφερό και στοργικό με το μωρό.
• Μην αγνοείτε τις ανάγκες και τις δραστηριότητες του μεγαλύτερου παιδιού σας. Δείξτε του πόσο το αγαπάτε. Προσπαθήστε να περάσετε λίγο χρόνο μόνοι μαζί του κάθε μέρα, και χρησιμοποιήστε αυτή την ευκαιρία για να του θυμίσετε πόσο ξεχωριστό είναι.