Αυξανόμενη ανεξαρτησία: Συμβουλές για γονείς μικρών παιδιών

Τα παιδιά λατρεύουν να μαθαίνουν

• Η ανοιχτή και ειλικρινής επικοινωνία θα δημιουργήσει ένα ισόβιο δέσιμο με το παιδί σας.
• Οι ρουτίνες και οι ευθύνες θα βοηθήσουν το παιδί σας να ξέρει τι να περιμένει. Όταν παραβιαστεί ένας κανόνας, πρέπει να ακολουθήσει μια φυσική συνέπεια.
• Καθώς διδάσκετε το παιδί σας να είναι ανεξάρτητο, πρέπει επίσης να του διδάξετε πώς να παραμένει ασφαλές.
• Το να μαθαίνει πώς να είναι καλός φίλος είναι μια σημαντική δεξιότητα που μπορείτε να διδάξετε στο παιδί σας.
• Το μικρό σας αρχίζει να εξερευνά τον κόσμο έξω από το σπίτι σας. Αυτό είναι συναρπαστικό, αλλά μπορεί να είναι και τρομακτικό!

Τα παιδιά από 4 έως 6 ετών:

• Αρχίζουν να αναπτύσσουν την ανεξαρτησία τους και να δημιουργούν πραγματικές φιλίες.
• Μαθαίνουν τους κανόνες πιο δύσκολων παιχνιδιών.
• Αναπτύσσουν σημαντικές δεξιότητες ζωής.

Θέστε όρια

Όταν τα παιδιά κάνουν κάτι ενάντια στους κανόνες, εξηγήστε απλά και με λίγα λόγια:

• Ότι αυτό που έκαναν ήταν λάθος.
• Τι θα συμβεί αν συνεχίσουν τη συμπεριφορά τους. Οι συνέπειες θα πρέπει να είναι λογικές, με νόημα και απλές. Για παράδειγμα:
  • Αν το παιδί σας οδηγεί ποδήλατο χωρίς κράνος, το ποδήλατο θα απαγορευτεί για μια ή δύο μέρες.
  • Όταν το παιδί σας δεν θέλει να μοιραστεί ένα παιχνίδι, αυτό το παιχνίδι δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την υπόλοιπη μέρα.

Δημιουργήστε και διατηρήστε ρουτίνες

Διδάξτε τους κανόνες με τη δημιουργία καθημερινής ρουτίνας.

Τα παιδιά τα πηγαίνουν καλύτερα όταν γνωρίζουν τι να περιμένουν.

Το πρωί:

• Χρησιμοποίησε το μπάνιο.
• Ντύσου.
• Πάρε πρωινό.

Πριν τον ύπνο:

• Κάνε μπάνιο.
• Βούρτσισε τα δόντια σου.
• Διάβασε μια ιστορία.

Καθορίστε συγκεκριμένες ώρες για τηλεόραση, ηλεκτρονικά παιχνίδια και χρήση υπολογιστή. Όταν γνωρίζετε τι βλέπει το παιδί σας, μπορείτε να αποφύγετε τη βία και άλλο υλικό με ακατάλληλο περιεχόμενο. Περιορίστε τον συνολικό χρόνο οθόνης σε όχι περισσότερες από 2 ώρες την ημέρα. Διαβάζετε ένα παραμύθι ή ένα βιβλίο πριν τον ύπνο.

Αυτό βοηθά το παιδί σας:

• Να ηρεμήσει μετά από μια πολυάσχολη μέρα.
• Να μάθει πώς να διαβάζει.

Τρώτε μαζί όσο πιο συχνά μπορείτε. 

Αυτός είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να περάσετε χρόνο μαζί και να μοιραστείτε οικογενειακές παραδόσεις, ενώ ταυτόχρονα διδάσκετε καλές διατροφικές συνήθειες και συμπεριφορές στο τραπέζι.

Αφιερώστε χρόνο για να μιλήσετε και να ακούσετε

Τα παιδιά αισθάνονται σημαντικά, όταν οι ενήλικες αφιερώνουν χρόνο για να συζητήσουν μαζί τους. Η συχνή συζήτηση για πολλά θέματα τα βοηθά να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση. Ρωτήστε για τις φιλίες και τις δραστηριότητες που απολαμβάνει το παιδί σας. Μιλήστε για τις δικές σας καλύτερες και χειρότερες εμπειρίες.

Ρωτήστε το παιδί σας:

• «Ποια ήταν η καλύτερη στιγμή για εσένα σήμερα;»
• «Ποιο ήταν το πιο δύσκολο κομμάτι της ημέρας;»

Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας ότι είναι εντάξει να έχει και να εκφράζει αρνητικά συναισθήματα. Μοιραστείτε τα καλύτερα και τα πιο δύσκολα σημεία της ημέρας σας. Αυτό διδάσκει στο παιδί σας ότι όλοι έχουμε καλές και δύσκολες στιγμές.

Ανάθεση ευθύνης

Όταν τα μικρά παιδιά μιμούνται καθημερινές οικιακές εργασίες, στην πραγματικότητα μαθαίνουν πώς να συνεισφέρουν. Με την υποστήριξή σας, σύντομα θα εκτελούν τις εργασίες χωρίς πολλές υπενθυμίσεις. Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, μπορούν να αρχίσουν να αναλαμβάνουν πραγματικές ευθύνες, όπως:

• Στρώσιμο τραπεζιού
• Τακτοποίηση παιχνιδιών
• Τάισμα κατοικίδιων
• Τοποθέτηση βρώμικων ρούχων σε καλάθι

Παρατηρήστε πώς αυξάνεται η αυτοεκτίμηση του παιδιού σας όταν του δίνεται η ευκαιρία να βοηθήσει.

Ενθαρρύνετε την ανεξαρτησία στο μπάνιο και το ντύσιμο

Στην αρχή, αυτό μπορεί να πάρει λίγο περισσότερο χρόνο από το να βοηθάτε το παιδί σας να ντυθεί ή να κάνει μπάνιο, αλλά αξίζει τον κόπο.

Η ανεξαρτησία έρχεται με την εξάσκηση και με την καθοδήγησή σας.

Αν ετοιμάσετε τα ρούχα από το προηγούμενο βράδυ, η πρωινή ρουτίνα θα περιοριστεί μόνο στο ντύσιμο. Έτσι, το παιδί σας μπορεί να επικεντρωθεί σε ένα μόνο πράγμα. Ίσως χρειαστεί να του θυμίσετε όλα τα βήματα.

«Το πρωί, όταν ξυπνήσεις,

1. Πρώτα, πηγαίνεις στην τουαλέτα,
2. Μετά βγάζεις τις πιτζάμες σου,
3. Και μετά φοράς τα ρούχα σου.»

Επαινέστε τις προσπάθειες και τις επιτυχίες του παιδιού σας:

«Έκανες πολύ καλή δουλειά σήμερα, ετοιμάζοντας τον εαυτό σου για το σχολείο!»

Διδάξτε απλούς κανόνες ασφάλειας με ενήλικες

Η προστασία των παιδιών είναι μια σημαντική δουλειά για τους γονείς. Θέλετε το παιδί σας να σέβεται και να εμπιστεύεται τους άλλους, αλλά πρέπει επίσης να το μάθετε να είναι προσεκτικό. Ακολουθούν μερικοί απλοί κανόνες και τρόποι με τους οποίους μπορείτε να ξεκινήσετε μια συζήτηση με το παιδί σας για διάφορα θέματα ασφάλειας.

• «Αν δεν είσαι σίγουρος, ρώτα με.»
• «Αν ένας ενήλικας σου ζητήσει να κάνεις κάτι για το οποίο δεν είσαι σίγουρος ότι είναι εντάξει, πάντα ρώτα με πρώτα. Δεν θα θυμώσω μαζί σου, επειδή με ρώτησες.»
• «Κανένα μυστικό.»
• «Κανείς δεν πρέπει ποτέ να σου πει να κρατήσεις μυστικό από μένα, είναι κάτι που μπορεί να με θυμώσει αν το μάθω. Οι ενήλικες δεν πρέπει ποτέ να περιμένουν από εσένα να το κάνεις αυτό.»
• «Ορισμένα μέρη του σώματος είναι ιδιωτικά.»
• «Κανένας ενήλικας (εκτός από τους γονείς, γιατρούς και νοσηλευτές) δεν πρέπει να σε αγγίζει εκεί που συνήθως φοράς μαγιό.»
• «Αν χωριστούμε, βρες έναν φύλακα ασφαλείας ή έναν αστυνομικό.»
• «Είναι ένα πολυσύχναστο μέρος. Αν δεν με βρεις, βρες έναν φύλακα ασφαλείας ή αστυνομικό, ή ζήτησε από κάποιον να σε βοηθήσει να βρεις έναν. Αυτό το άτομο θα σε βοηθήσει να με βρεις.»
• Όταν παίρνετε το παιδί σας σε ένα συνωστισμένο μέρος, κοιτάξτε γύρω και δείξτε του το άτομο που μπορεί να βοηθήσει αν χωριστείτε.

Βοηθήστε το παιδί σας να γίνει καλός φίλος

Τα παιδιά τεσσάρων έως έξι ετών μαθαίνουν τι σημαίνει να είναι φίλος. Θα έχουν καλά και κακά, θυμωμένα και πληγωμένα συναισθήματα. Μπορεί να είναι δελεαστικό για τους γονείς να προσπαθήσουν να λύσουν αυτά τα προβλήματα μόνοι τους ή να μιλήσουν με τον γονέα του άλλου παιδιού. Όμως, καθοδηγήστε το παιδί σας να λύνει τα προβλήματα. Με την βοήθειά σας, το παιδί σας μπορεί να μάθει πώς να λύνει κοινωνικά προβλήματα.

«Υποθέτω ότι η Μαρία θέλει κι αυτή να παίξει.»

1. Διδάξτε το παιδί σας τα ακόλουθα:
   • Μείνε ήρεμος
   • Μη χτυπάς, αρπάζεις ή σπρώχνεις
2. Χρησιμοποιήστε λόγια:
   • «Νιώθω αναστατωμένος όταν μου μιλάς έτσι.»
   • «Με στεναχωρεί που δεν θες να παίξεις μαζί μου.»
   • «Είμαι θυμωμένος/η που μου πήρες την μπάλα.»
3. Σταθείτε κοντά και παρατηρήστε πώς τα παιδιά λύνουν το πρόβλημά τους. Η παρουσία σας κοντά τους τα κάνει να συμπεριφέρονται καλύτερα. Έτσι, αρχίζουν να αναπτύσσουν την αυτοπεποίθηση και τις δεξιότητες για να επικοινωνούν ειλικρινά, ήρεμα και ευγενικά με τους άλλους.