Εφιάλτες, νυχτερινοί τρόμοι και υπνοβασία στα παιδιά: Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς

Τα παιδιά μπορεί να ξυπνούν ή να μην κοιμούνται καλά τη νύχτα για διάφορους λόγους. Οι εφιάλτες, οι νυχτερινοί τρόμοι, η υπνοβασία και το παραμιλητό, για παράδειγμα, είναι συχνά προβλήματα ύπνου στα παιδιά. Ακολουθούν μερικές συμβουλές που αξίζει να θυμάστε όταν αντιμετωπίζετε τέτοιες δυσκολίες στον ύπνο.
Εφιάλτες
Οι εφιάλτες είναι τρομακτικά όνειρα που συχνά εμφανίζονται στο δεύτερο μισό της νύχτας, όταν τα όνειρα είναι πιο έντονα. Τα παιδιά μπορεί να αρχίσουν να έχουν εφιάλτες από την ηλικία των 6 μηνών. Τείνουν να κορυφώνονται μεταξύ 3 και 12 ετών. Τα παιδιά μπορεί να ξυπνούν κλαίγοντας ή να νιώθουν φόβο και μπορεί να δυσκολεύονται να ξανακοιμηθούν. Αν το παιδί σας δει ένα κακό όνειρο, η καλύτερη αντίδραση είναι να το καθησυχάσετε.
Τι μπορείτε να κάνετε
- Πηγαίνετε κοντά στο παιδί σας όσο πιο γρήγορα μπορείτε.
- Επιβεβαιώστε του ότι είστε εκεί και ότι δεν θα αφήσετε τίποτα να το βλάψει.
- Ενθαρρύνετέ το να σας πει τι συνέβη στο όνειρο. Υπενθυμίστε του ότι τα όνειρα δεν είναι πραγματικά.
- Επιτρέψτε του να αφήσει ένα φως ανοιχτό, αν αυτό το κάνει να νιώθει καλύτερα.
- Μόλις το παιδί σας είναι έτοιμο, ενθαρρύνετέ το να ξανακοιμηθεί.
- Δείτε αν υπάρχει κάτι που τρομάζει το παιδί σας, όπως οι σκιές. Αν ναι, βεβαιωθείτε ότι αυτές έχουν εξαφανιστεί.
Νυχτερινοί τρόμοι
Οι νυχτερινοί τρόμοι εμφανίζονται συχνότερα σε νήπια και παιδιά προσχολικής ηλικίας. Συνήθως συμβαίνουν κατά τα βαθύτερα στάδια του ύπνου. Ο βαθύτερος ύπνος εμφανίζεται, συνήθως νωρίς το βράδυ, συχνά πριν την ώρα που οι γονείς πάνε για ύπνο.
Κατά τη διάρκεια ενός νυχτερινού τρόμου, το παιδί σας μπορεί:
- Να κλαίει ασταμάτητα
- Να ιδρώνει, να τρέμει ή να αναπνέει γρήγορα
- Να έχει ένα τρομαγμένο, μπερδεμένο ή απλανές βλέμμα
- Να κουνιέται έντονα και με θυμό, να ουρλιάζει, να κλωτσά ή να κοιτάζει στο κενό.
- Να μην σας αναγνωρίζει ή να μην συνειδητοποιεί ότι είστε εκεί.
- Θα προσπαθήσει να σας απομακρύνει, ειδικά αν προσπαθήσετε να το κρατήσετε.
Ενώ οι νυχτερινοί τρόμοι μπορεί να διαρκέσουν έως και 45 λεπτά, οι περισσότεροι είναι πολύ πιο σύντομοι. Τα περισσότερα παιδιά επιστρέφουν αμέσως στον ύπνο μετά από έναν νυχτερινό τρόμο, επειδή στην πραγματικότητα δεν έχουν ξυπνήσει. Σε αντίθεση με έναν εφιάλτη, ένα παιδί δεν θα θυμάται έναν νυχτερινό τρόμο.
Τι μπορείτε να κάνετε
- Μείνετε ήρεμοι. Τα παιδιά δεν αντιλαμβάνονται ότι είχαν νυχτερινό τρόμο, επειδή κοιμούνται, οπότε δεν επηρεάζονται. Είναι όμως μια δύσκολη εμπειρία για τους γονείς.
- Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας δεν μπορεί να αυτοτραυματιστεί. Αν προσπαθήσει να σηκωθεί από το κρεβάτι, κρατήστε το απαλά.
- Θυμηθείτε: Μετά από λίγο το παιδί σας πιθανότατα θα ηρεμήσει και θα κοιμηθεί ήσυχα ξανά. Αν το παιδί σας έχει νυχτερινούς τρόμους, φροντίστε να ενημερώσετε τους φροντιστές για το τι είναι οι νυχτερινοί τρόμοι και τι πρέπει να κάνουν. Αν οι νυχτερινοί τρόμοι συνεχίζουν να συμβαίνουν, συζητήστε με τον/την παιδίατρο του παιδιού σας.
Υπνοβασία και ομιλία στον ύπνο
Όπως και οι νυχτερινοί τρόμοι, η υπνοβασία και το παραμιλητό συμβαίνουν όταν τα παιδιά βρίσκονται σε βαθύ ύπνο. Κατά την υπνοβασία, τα παιδιά μπορεί να έχουν ένα κενό βλέμμα. Μπορεί να μην ανταποκρίνονται στους άλλους και μπορεί να είναι πολύ δύσκολο να ξυπνήσουν. Οι περισσότεροι υπνοβάτες επιστρέφουν στο κρεβάτι μόνοι τους και δεν θυμούνται ότι σηκώθηκαν. Η υπνοβασία τείνει να είναι κληρονομική. Μπορεί ακόμη και να συμβεί πολλές φορές σε μια νύχτα σε μεγαλύτερα παιδιά και έφηβους.
Τι μπορείτε να κάνετε
- Απομακρύνετε από το υπνοδωμάτιο αντικείμενα στα οποία τα παιδιά μπορεί να σκοντάψουν ή να πέσουν.
- Κλειδώστε τις εξωτερικές πόρτες για να μην μπορούν τα παιδιά να βγουν από το σπίτι.
- Φράξτε τις σκάλες για να μην μπορούν τα παιδιά να ανέβουν ή να κατέβουν.
- Μην προσπαθήσετε να ξυπνήσετε τα παιδιά, όταν υπνοβατούν ή μιλούν στον ύπνο. Οδηγήστε τα απαλά πίσω στο κρεβάτι και πιθανότατα θα ηρεμήσουν μόνα τους.
Μην ξεχνάτε ότι…
Αν έχετε ερωτήσεις ή ανησυχίες σχετικά με τις συνήθειες ύπνου του παιδιού σας, μη διστάσετε να συζητήσετε με τον/την παιδίατρο σας. Ο/Η παιδίατρος μπορεί να αξιολογήσει αν η υπνοβασία του παιδιού είναι φυσιολογική ή αν χρειάζεται παρακολούθηση, δίνοντας οδηγίες για ασφαλές περιβάλλον ύπνου και στρατηγικές πρόληψης ατυχημάτων. Επίσης, μπορεί να συστήσει παρακολούθηση ή παραπομπή σε ειδικό ύπνου (πχ. παιδονευρολόγο, παιδοψυχολόγο) αν τα επεισόδια είναι συχνά ή επικίνδυνα.
Πηγή: Sleep Problems in Children (American Academy of Pediatrics Copyright © 2022)
Σχετικά άρθρα

Κοινωνική ανάπτυξη σε παιδιά προσχολικής ηλικίας: Μαθαίνοντας πώς να μοιράζονται και να συνεργάζονται
Κατά τα προσχολικά χρόνια του παιδιού σας, το παιδί σας θα ανακαλύψει πολλά για τον εαυτό του και για την αλληλεπίδραση με τους γύρω του. Μόλις φτάσει στην ηλικία των τριών ετών, το παιδί σας θα φέρεται πολύ λιγότερο εγωιστικά από ό,τι πριν. Θα εξαρτ…

Σεξουαλική συμπεριφορά στα μικρά παιδιά: Τι χρειάζεται να γνωρίζουν οι γονείς
Ως γονιός, μπορεί να νιώθετε απόλυτα άνετα να μιλήσετε με το παιδί σας για τις διαφορές μεταξύ σωστού και λάθους. Ωστόσο, η συζήτηση για τα ιδιωτικά μέρη του σώματός μας και τη σεξουαλική ανάπτυξη δεν είναι πάντα τόσο εύκολη. Το να βλέπετε συμπεριφο…

Γιατί η διατροφή των παιδιών προσχολικής ηλικίας δεν πρέπει να είναι χωρίς λίπος
Οι γονείς που έχουν παιδιά σε προσχολική ηλικία δεν πρέπει να στοχεύουν σε γεύματα με χαμηλά λιπαρά. Στην πραγματικότητα, έρευνες έχουν δείξει ότι οι δίαιτες με χαμηλά λιπαρά μπορεί να οδηγήσουν σε ανθυγιεινή αύξηση βάρους—ειδικά αν τα λιπαρά της δια…