Eκπαίδευση στη χρήση της τουαλέτας

Αν είστε όπως οι περισσότεροι γονείς, χαίρεστε ιδιαίτερα που βλέπετε το παιδί σας να ολοκληρώνει με επιτυχία τη διαδικασία εκπαίδευσης της τουαλέτας. Οι μέρες που γεμίζατε το καλάθι με πάνες ανήκουν πια στο παρελθόν (τουλάχιστον για αυτό το παιδί) και τα ατυχήματα έχουν μειωθεί σημαντικά. Ωστόσο η ολοκλήρωση της εκπαίδευσης στην τουαλέτα σηματοδοτεί κάτι πολύ περισσότερο από την απαλλαγή της πάνας. Μαθαίνοντας να ελέγχει αυτή τη σωματική λειτουργία, το παιδί σας έχει κάνει ένα σημαντικό βήμα προς την αυτοκυριαρχία και την ανεξαρτησία—τον στόχο κάθε μικρού παιδιού.

Ανταποκρινόμενο στην επιθυμία σας να χρησιμοποιεί την τουαλέτα «σαν μεγάλο παιδί» και η εξάσκηση αυτής της νέας δεξιότητας με επανειλημμένη επιτυχία, αποκτά ένα υπέροχο νέο αίσθημα ικανότητας και ανεξαρτησίας. Αυτή η αίσθηση ότι μπορεί να ανταποκρίνεται με επιτυχία σε μια πρόκληση ενισχύει την αυτοπεποίθησή του και σε άλλους τομείς της ζωής του, όπως στις κοινωνικές και σχολικές δεξιότητες. Ακόμα και εάν συμβούν περιστασιακά ατυχήματα είναι σημαντικό να αναγνωρίζετε το επίπεδο επίτευξης που έχει φτάσει το παιδί σας, καθώς έχει μάθει να χρησιμοποιεί την τουαλέτα.

Τι θα μάθετε για τον εαυτό σας; 

Ένα από τα συναρπαστικά στοιχεία της γονεϊκότητας είναι ότι, καθώς αλληλεπιδρούμε με τα παιδιά μας, αναδύονται πολλές από τις δικές μας, ανεξέταστες πεποιθήσεις και βαθύτερα κρυμμένα συναισθήματα. Όταν γεννήθηκε το παιδί σας, μπορεί να εκπλαγήκατε με τον τρόπου που αντιδρούσατε σε κάθε νέα εμπειρία. Μπορεί να νιώσατε δέος ή φόβο μπροστά στη διαδικασία του τοκετού, να σας γοήτευσε ή να σας ανησύχησε ο θηλασμός, να νιώσατε σιγουριά ή άγχος την πρώτη φορά που κρατήσατε το παιδί σας στην αγκαλιά σας.

Η εκπαίδευση στην τουαλέτα, επίσης, προκαλεί ένα ευρύ φάσμα συναισθημάτων, πολλά από τα οποία μέχρι τώρα μπορεί να ήταν βαθιά καταπιεσμένα στο ασυνείδητο, όπως—ανταγωνιστικότητα, άγχος, θυμός, ανασφάλεια, φιλοδοξία, και πολλά ακόμα, τα οποία είναι δύσκολο να ελεγχθούν. Καθώς ανατρέχετε στην εμπειρία σας με την εκπαίδευση του παιδιού σας στην τουαλέτα, σκεφτείτε τις συναισθηματικές σας αντιδράσεις—τόσο τα θετικά συναισθήματα, όσο και εκείνα που ίσως σήμερα μετανιώνετε. Γιατί πιστεύετε ότι αυτά τα συγκεκριμένα περιστατικά προκάλεσαν αυτές τις αντιδράσεις; Πώς αντιδράσατε, όταν νιώσατε έτσι; Βρήκατε τρόπους να εκφράσετε τα συναισθήματά σας χωρίς να πλήξετε την αυτοεκτίμηση του παιδιού σας και που να οδηγούν σε θετικές λύσεις; Τι μάθατε για τον εαυτό σας μέσα από αυτές τις αλληλεπιδράσεις που μπορείτε να αξιοποιήσετε και σε άλλες γονεϊκές καταστάσεις;

Η εκπαίδευση στην τουαλέτα είναι μια σημαντική διαδικασία που κάθε γονέας καλείται να αναλάβει. Αλλά η μεγαλύτερη αξία, όμως, βρίσκεται στη δυνατότητά της να βοηθήσει τους γονείς να κατανοήσουν περισσότερο τα παιδιά τους, τον εαυτό τους και τη ζωή τους ως οικογένεια. Ιδανικά, τα επόμενα χρόνια θα μπορείτε να αξιοποιήσετε τα μαθήματα που αποκομίσατε από αυτή τη διαδικασία, ώστε να επικοινωνείτε πιο αποτελεσματικά, να ενισχύετε επιθυμητές συμπεριφορές να αντιμετωπίσετε νέες προκλήσεις με θετικούς τρόπους και να εκπαιδεύσετε ευκολότερα και τα επόμενα παιδιά σας στην τουαλέτα.

Τι θα μάθετε για το παιδί σας;

Η διαδικασία της εκπαίδευσης στην χρήση της τουαλέτας δεν σας προσφέρει μόνο νέες γνώσεις για τα δικά σας συναισθήματα, τις στάσεις και τον τρόπο που ασκείται το γονεϊκό σας ρόλο, αλλά σας δίνει τη δυνατότητα να ανακαλύψετε την προσωπικότητα και τον τρόπο μάθησης του παιδιού σας. Μόλις η εκπαίδευση στην τουαλέτα ολοκληρωθεί σε μεγάλο βαθμό, αναπολήστε τις εμπειρίες του παιδιού σας. Ποια σημεία της διαδικασίας ήταν εύκολα γι' αυτό και ποια πιο δύσκολα; Έδειχνε δυσκολία να καθίσει ακίνητο στην λεκάνη για περισσότερο από τριάντα δευτερόλεπτα; Ασχολούνταν τόσο πολύ με άλλες δραστηριότητες που συχνά ξεχνούσε να πάει; Είχε την τάση να μιμείται το παιδί με το οποίο βρισκόταν εκείνη τη στιγμή μαζί— χρησιμοποιώντας την λεκάνη αν το άλλο παιδί το έκανε-, αλλά έχοντας ατύχημα αν το άλλο παιδί φορούσε ακόμα πάνες; Ποια τεχνική εκπαίδευσης λειτούργησε καλύτερα — να του μιλάτε πολύ για τη χρήση της λεκάνης ή απλά να το τοποθετείτε σε αυτήν, να ακολουθείτε ένα κανονικό πρόγραμμα ή να το αφήνετε να νιώσει πότε χρειαζόταν να πάει; Εκτιμούσε τις υπενθυμίσεις σας να πάει στην τουαλέτα ή τις αντιλαμβανόταν ως πιεστικές και αντιστεκόταν; Αποκρινόταν καλύτερα σε αγκαλιές και φιλιά, λόγια επιβράβευσης, αστεράκια σε έναν πίνακα ή υποσχέσεις για ευχάριστες δραστηριότητες αν παρέμενε στεγνό κατά τη διάρκεια της ημέρας ή της εβδομάδας;

Ένας παρατηρητικός γονέας θα παρατηρήσει πόσο πιο αποτελεσματική είναι η θετική ενίσχυση στα παιδιά σε σύγκριση με την κριτική ή την τιμωρία. Η επιθυμία να ευχαριστήσει έναν γονέα — και να επαινεθεί, να αγαπηθεί και να ανταμειφθεί — είναι εξαιρετικά ισχυρή στα περισσότερα μικρά παιδιά. Η εκπαίδευση στην τουαλέτα είναι μια από τις καλύτερες στιγμές για να παρατηρήσετε και να εκτιμήσετε αυτό το κίνητρο στο παιδί σας. Καθώς το παιδί σας προχωρά στο νηπιαγωγείο και το δημοτικό σχολείο, το συνεχές θετικό σας ενδιαφέρον και οι ανταμοιβές για την πρόοδο θα διατηρήσουν ζωντανή την επιθυμία του να σας ευχαριστήσει, βοηθώντας το να επιτύχει ακαδημαϊκή, κοινωνική και προσωπική επιτυχία.

Τι θα μάθετε για την οικογένειά σας;

Μερικές από τις πιο συχνές διαπιστώσεις που θα αποκτήσετε κατά τη διαδικασία της εκπαίδευσης στην τουαλέτα αφορούν τους τρόπους με τους οποίους η οικογένειά σας συνεργάζεται. Είναι πιθανό να παρατηρήσετε κατά τη διάρκεια των έξι μηνών ή περισσότερο που συνήθως διαρκεί η εκπαίδευση ότι εσείς (ή ο/η σύντροφός σας) αναλαμβάνετε το ρόλο του πειθαρχικού στην οικογένεια, ενώ ο/η σύντροφός σας (ή εσείς) προτιμάει μια πιο επιεική προσέγγιση (Όλες οι αναφορές σε αυτήν την ενότητα σε έναν σύντροφο μπορούν να εφαρμοστούν σε οποιονδήποτε άλλο ενήλικα που εμπλέκεται στην ανατροφή του παιδιού σας). Ή μπορεί να παρατηρήσετε ότι το παιδί σας γενικά πηγαίνει σε έναν γονέα, όταν έχει ένα ατύχημα και στον άλλο, όταν ανακοινώνει την επιτυχία του. Εσείς και ο/η σύντροφός σας μπορεί, επίσης, να μάθετε να αναγνωρίζετε τα σημάδια που δείχνουν πότε ένας από εσάς φτάνει στα όριά του, απαιτώντας γρήγορη παρέμβαση από τον άλλο. Τέλος, μπορεί να παρατηρήσετε ότι ένας από εσάς μπορεί να είναι πιο πιθανό να «κάνει» για το παιδί σας, ενώ ο άλλος είναι πιο πιθανό να το βοηθήσει να είναι όσο το δυνατόν πιο ανεξάρτητο — ένα μοτίβο που μπορεί να συνεχιστεί για χρόνια.

Αν και θα διαπιστώσετε ότι πολλά από αυτά τα δημιουργημένα μοτίβα θα συνεχιστούν σε όλη την παιδική ηλικία, άλλα θα αλλάξουν πολλές φορές με τα χρόνια: Το παιδί σας μπορεί να στραφεί σε έναν γονέα περισσότερο από τον άλλο για μερικά χρόνια, και μετά να δείχνει προτίμηση στον άλλον γονεα. Μπορεί να μιμηθεί έναν από εσάς σε ένα στάδιο της ζωής του, τον άλλο σε ένα άλλο στάδιο και μετά να επιστρέψει ξανά στην πρώτη επιλογή. Μπορεί να προτιμά έναν από εσάς ως έμπιστό του, τον άλλο ως συμπαίκτη. Το κύριο πράγμα που πρέπει να θυμάστε είναι ότι θα έχει ξεχωριστές σχέσεις και με τους δύο γονείς του, και αυτό είναι όλο μέρος της ανάπτυξης και του να γίνει ο εαυτός του.

Ωστόσο, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε όσα παρατηρείτε στις συμπεριφορές σας ως οικογένεια για να κάνετε τις αλλαγές που θεωρείτε απαραίτητες. Ίσως διαπιστώσετε ότι και οι δυο σας συνηθίζετε να «επιτίθεστε» στο παιδί σας, όταν κάνει κάποιο λάθος, το οποίο το συγκλονίζει αντί να του δίνει χώρο να κατανοήσει και να διορθώσει το λάθος του. Επίσης μπορεί να παρατηρήσετε ότι όταν εσείς και ο/η σύντροφός σας διαφωνείτε στον τρόπο αντιμετώπισης ενός γονεϊκού προβλήματος, ο καθένας ακολουθεί τη δική του προσέγγιση υπονομεύοντας τις προσπάθειες του άλλου αντί να συμφωνήσετε σε μια συμβιβαστική λύση. Αφιερώστε λίγο χρόνο για να συζητήσετε αυτά τα ζητήματα με τον/την σύντροφό σας ή μαζί με τον/την παιδίατρο . Μπορείτε ακόμη να συζητήσετε με το παιδί σας, σε απλό επίπεδο, ποιες γονεϊκές τεχνικές το κάνουν να αισθάνεται καλύτερα ή χειρότερα.

Απολαύστε την αυτονομία του παιδιού σας

 Όταν έρθει η ώρα που το παιδί σας έχει μάθει να χρησιμοποιεί την τουαλέτα, να αποχαιρετήσει την νηπιακή ηλικία και να προχωρήσει στο επόμενο στάδιο, μπορείτε να συγχαρείτε τον εαυτό σας για την ολοκλήρωση μιας σημαντικής γονεϊκής πρόκλησης. Το παιδί σας έχει αποκτήσει μεγαλύτερη ανεξαρτησία ως αποτέλεσμα των προσπαθειών σας να το βοηθήσετε να φτάσει σε αυτό το αναπτυξιακό ορόσημο και η υπερηφάνεια του για την ικανότητά του να κατακτήσει μια νέα δεξιότητα θα βοηθήσει στην περαιτέρω ανάπτυξή του. Το απλό γεγονός ότι έχει βιώσει την ευχαρίστηση της επίτευξης ενός στόχου αυξάνει την πιθανότητα μελλοντικών επιτυχιών. Στα επόμενα χρόνια, θα υπάρξουν περιστασιακά ατυχήματα. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι το παιδί σας και η οικογένειά σας έχουν καταφέρει κάτι μαζί και τώρα είστε καλύτερα προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσετε τις προκλήσεις που έπονται.