Καθήκοντα κατάλληλα για την ηλικία των παιδιών

Τα καθήκοντα και οι ευθύνες κατάλληλες για την κάθε ηλικία αποτελούν σημαντικό μέρος της ανάπτυξης ενός παιδιού. Παρακάτω θα δείτε μερικούς λόγους για τους οποίους η βοήθεια στο σπίτι είναι καλή για τα παιδιά, μαζί με συμβουλές βάσει ηλικίας και χρήσιμες στρατηγικές για την οικογένειά σας.

Ξεκινήστε τα παιδιά να βοηθούν από νωρίς

Τα μικρά παιδιά είναι φυσικά πρόθυμα να βοηθήσουν. Εκμεταλλευτείτε αυτό και αναπτύξτε μια κουλτούρα ομαδικής εργασίας στο σπίτι σας. Τα περισσότερα παιδιά προσχολικής ηλικίας μπορούν να αρχίσουν να βοηθούν σε μερικές απλές οικιακές εργασίες. Αυτό τους διδάσκει βασικές δεξιότητες ζωής και πώς να συνεργάζονται με μια ομάδα (στην περίπτωση αυτή, την οικογένειά σας).

Η συμμετοχή στη σωστή λειτουργία του σπιτιού ενισχύει την αυτοεκτίμηση του παιδιού. Μην περιμένετε όμως τελειότητα. Πρόκειται για μια διαδικασία μάθησης και τα παιδιά θα αναπτύξουν τις δεξιότητές τους σταδιακά. Επαινέστε την προσπάθεια του παιδιού σας σε κάθε εργασία, όχι το αποτέλεσμα. Τα μικρά επιτεύγματα οδηγούν σε μεγαλύτερα. Τα παιδιά μπορούν να αναλάβουν περισσότερες ευθύνες καθώς προχωρούν προς τη σχολική ηλικία και την εφηβεία.

Καθήκοντα κατάλληλα για την ηλικία των παιδιών:

• 5–7 ετών: Στρώνουν το κρεβάτι τους, στρώνουν και μαζεύουν το τραπέζι για τα γεύματα, βγάζουν ζιζάνια και μαζεύουν φύλλα, ετοιμάζουν και συσκευάζουν το σχολικό τους γεύμα, σκουπίζουν τη σκόνη, τακτοποιούν τα παιχνίδια τους, οργανώνουν τις βιβλιοθήκες, βάζουν τα βρώμικα ρούχα στον κάδο, γεμίζουν το πιάτο του κατοικίδιου, αδειάζουν τα καλάθια απορριμμάτων, σκουπίζουν το πάτωμα, ταξινομούν τα ρούχα για πλύσιμο, φέρνουν το ταχυδρομείο/την εφημερίδα, ποτίζουν τα λουλούδια και πλένουν τα πλαστικά πιάτα στο νιπτήρα.
• 8–10 ετών: Όλα τα παραπάνω, συν σκούπισμα με ηλεκτρική σκούπα, βοήθεια στη μαγειρική του δείπνου, ετοιμασία των δικών τους σνακ, βόλτα με το κατοικίδιο, τακτοποίηση των δικών τους ρούχων και τακτοποίηση των αγορών.
• 11–12 ετών: Όλα τα παραπάνω, καθώς και καθαρισμός της κουζίνας, αλλαγή σεντονιών, ξεφόρτωμα του πλυντηρίου πιάτων, πλύσιμο και δίπλωμα ρούχων, τρίψιμο της τουαλέτας και καθαρισμός του μπάνιου, πλύσιμο του αυτοκινήτου, μαγείρεμα ενός απλού γεύματος υπό επίβλεψη και φροντίδα μικρότερων αδελφών με την παρουσία ενός ενήλικα στο σπίτι.

Μην ξεχνάτε ότι οι δουλειές του σπιτιού παραμένουν σημαντικές και στην περίοδο της εφηβείας. Δείτε «Καθήκοντα σπιτιού για εφήβους».

Να κάνετε τις δουλειές του σπιτιού μέρος της οικογενειακής ρουτίνας.

Για να βοηθήσετε να καθιερωθούν οι δουλειές ως ο κανόνας και όχι η εξαίρεση, να είστε συνεπείς. Ένας συγκεκριμένος πίνακας με εργασίες ή μια λίστα ελέγχου μπορεί να βοηθήσει. Λειτουργεί ως οπτική υπενθύμιση για να κρατά όλα τα μέλη της οικογένειας συγκεντρωμένα στις εργασίες τους. Επίσης, δίνει σε κάθε παιδί μια αίσθηση επιτυχίας με κάθε ολοκληρωμένη εργασία.

Συμβουλές για να ενθαρρύνετε το παιδί σας και να αποφύγετε συγκρούσεις για τις δουλειές

Καθώς το δικό σας παιδί αναλαμβάνει περισσότερες ευθύνες, είναι πιθανό να περάσει περιόδους όπου θα χρονοτριβεί ή θα χρειάζεται υπενθυμίσεις. Τα περισσότερα παιδιά το κάνουν. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η ενθάρρυνση, η ευγενική καθοδήγηση και ο θετικός έπαινος θα τα βοηθήσουν να ακολουθήσουν τη σωστή κατεύθυνση.

Αν το παιδί σας συνεχίζει να αγνοεί τις δουλειές και τις ευθύνες του, ή χρειάζεται συχνές υπενθυμίσεις, παρακάτω θα βρείτε μερικές απλές τεχνικές διαχείρισης που μπορούν να βοηθήσουν:

1. Περιγράψτε με σαφήνεια τις εργασίες που πρέπει να εκτελέσει το παιδί σας. Βεβαιωθείτε ότι καταλαβαίνει τι αναμένεται από αυτό καθημερινά και εβδομαδιαίως. Πίνακες με αστέρια ή λίστες εργασιών που θα τοποθετήσετε στο δωμάτιο του παιδιού σας ή στο ψυγείο θα πρέπει να δείχνουν ξεκάθαρα τις προσδοκίες σας. Με ένα παιδί σχολικής ηλικίας, ειδικά ένα που δεν έχει αναλάβει ευθύνες στο παρελθόν, εισάγετε μια νέα εργασία κάθε φορά. Μια μεγάλη λίστα μπορεί να είναι υπερβολική.
2. Δώστε ειλικρινή έπαινο. Αυτός μπορεί να είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να παρακινήσετε το παιδί σας και να εγγυηθείτε την επιτυχία του. Καθώς το παιδί σας ολοκληρώνει μια τακτική εργασία, επαινέστε το ίδιο και την προσπάθεια που κατέβαλε. Η αυθόρμητη έναρξη εργασιών χωρίς υπενθύμιση, η ολοκλήρωση μιας ειδικής εργασίας ή η εκτέλεση μιας εργασίας με ασυνήθιστη προσοχή μπορεί να αξίζουν έπαινο. Μπορείτε επίσης να σκεφτείτε να δώσετε απτές ανταμοιβές, όπως χαρτζιλίκια ή αυτοκόλλητα, που συνδέονται με τις ολοκληρωμένες εργασίες.
3. Δημιουργήστε δομή και ρουτίνες στην οικογενειακή σας ζωή. Αυτό μπορεί να δώσει στο παιδί σας μεγαλύτερες πιθανότητες να θυμάται τις δουλειές του. Ενθαρρύνετέ το να κάνει τις δουλειές του την ίδια ώρα κάθε μέρα. Οι ρουτίνες άλλων δραστηριοτήτων—συμπεριλαμβανομένων των γευμάτων, των σχολικών εργασιών, του παιχνιδιού και του ύπνου—μπορούν επίσης να διδάξουν οργάνωση και να βοηθήσουν στην ανάπτυξη της αίσθησης ευθύνης.
4. Προγραμματίστε τακτικές οικογενειακές συναντήσεις για να αξιολογήσετε την πρόοδο του παιδιού σας. Ζητήστε τις ιδέες του για τις δουλειές και άλλες ευθύνες. Δημιουργήστε νέες ή τροποποιημένες «συμφωνίες» για τις εργασίες που αναμένονται από αυτό. Το πιο σημαντικό, επιτηρείτε και υποστηρίξτε το παιδί σας. Αυτός είναι ο καλύτερος τρόπος για να διασφαλίσετε ότι είναι υπεύθυνο.
5. Όταν το παιδί σας επιλέγει να μην ολοκληρώσει τις δουλειές και άλλες ευθύνες του, σκεφτείτε τις συνέπειες. Για παράδειγμα, μπορείτε να αποφασίσετε να αφαιρέσετε ορισμένα προνόμια ή ειδικές δραστηριότητες. Το να ενοχλείτε ή να μαλώνετε ένα παιδί δεν είναι αποτελεσματική μέθοδος για να το κάνετε να αναλάβει περισσότερες ευθύνες. Πολύ πιο αποτελεσματική μέθοδος είναι η θετική ενθάρρυνση και η ανταμοιβόμενη επιτυχία. Να θυμάστε ότι οι ηλεκτρονικές συσκευές και ο χρόνος οθόνης είναι προνόμια, όχι δικαιώματα.

Διατηρήστε ρεαλιστικές προσδοκίες

Μερικές φορές οι γονείς μπορεί να απαιτούν πολλά από τα παιδιά τους ή να επικρίνουν το αποτέλεσμα της δουλειάς. Ή, μπορεί να αναθέτουν πάρα πολλές ευθύνες. Τα παιδιά μπορεί να αισθάνονται καταπονημένα και να αντιστέκονται στο να αναλάβουν οποιαδήποτε ευθύνη. Προσπαθήστε να αποφύγετε την υπερφόρτωση, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζετε ότι τα παιδιά σας αναλαμβάνουν ένα κατάλληλο επίπεδο ευθύνης.

Τα παιδιά, φυσικά, διαφέρουν στις προσωπικές τους ιδιότητες και στον τρόπο που αντιμετωπίζουν τις εργασίες. Μερικά μπορεί να τείνουν να χάνονται στη μέση των δουλειών. Άλλα δυσκολεύονται να οργανωθούν ή να μεταβούν από μια δραστηριότητα σε μια άλλη. Λάβετε υπόψη το στυλ του παιδιού σας όταν διαμορφώνετε τις προσδοκίες σας.

Πολύ απασχολημένοι για τις δουλειές;

Οι οικογένειες με παιδιά που έχουν υπερφορτωμένο πρόγραμμα, με πολλά αθλήματα και εξωσχολικές δραστηριότητες, μπορεί να αισθάνονται ότι το παιδί είναι πολύ απασχολημένο για δουλειές και μπορεί να μην εμπεδώσει αυτή τη βασική ικανότητα ζωής· αυτό είναι λάθος. Τα παιδιά χρειάζεται να έχουν υποχρεώσεις και καθήκοντα μέσα στην οικογένεια, ώστε να μάθουν να αποδέχονται την ευθύνη. Βεβαιωθείτε ότι τα παιδιά αναπτύσσουν δεξιότητες για να συνεισφέρουν στο νοικοκυριό, με αυξανόμενες προσδοκίες καθώς ωριμάζουν.

Διαφορετικές οικογένειες, διαφορετικές ευθύνες

Κάποιες φορές, τα παιδιά μπορεί να επισημάνουν τις διαφορετικές ευθύνες που έχουν ανατεθεί στους φίλους τους στα σπίτια τους. Χρησιμοποιήστε αυτή την ευκαιρία για να συζητήσετε ποιοι είναι οι δικοί σας κανόνες και η κουλτούρα της οικογένειας.

Ο/Η παιδίατρος μπορεί να βοηθήσει

Αν ανησυχείτε ότι το παιδί σας δεν αναλαμβάνει τις οικιακές του ευθύνες παρά τις διάφορες προσπάθειές σας, μοιραστείτε αυτές τις ανησυχίες με τον/την παιδίατρό σας. Μπορεί να σας διαβεβαιώσει ότι το παιδί σας συμπεριφέρεται με τρόπο που αντιστοιχεί στην ηλικία του. Ο/Η παιδίατρος μπορεί να ανησυχεί αν το παιδί σας αποτυγχάνει συστηματικά να ολοκληρώσει τις καθημερινές ευθύνες του νοικοκυριού, εκτός από παρόμοια προβλήματα στο σχολείο.