Επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις ουροποιητικού συστήματος σε παιδιά

Μέχρι την ηλικία των 5 ετών, περίπου το 8% των κοριτσιών και το 1-2% των αγοριών έχουν υποστεί, τουλάχιστον, μία λοίμωξη ουροποιητικού συστήματος. Τα περισσότερα παιδιά που έχουν μια λοίμωξη ουροποιητικού συστήματος δεν θα έχουν άλλη. Ανατομικοί παράγοντες, συνήθειες τουαλέτας, δυσκοιλιότητα και άλλοι παράγοντες μπορεί να συμβάλλουν σε αυξημένο κίνδυνο επανόδου της λοίμωξης. Αν το παιδί σας εμφανίζει επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις ουροποιητικού συστήματος — δύο, τρεις ή περισσότερες φορές — μπορεί να παραπεμφθεί σε παιδοουρολόγο, που θα αναζητήσει πιθανές αιτίες.

Διαγνωστικές εξετάσεις για λοίμωξη ουροποιητικού συστήματος

Κάθε παιδί είναι διαφορετικό και τα συμπτώματα της ουρολοίμωξης ποικίλλουν ανάλογα με την ηλικία του. Στα βρέφη, πυρετός, ευερεθιστότητα, ή κόπωση μπορεί να είναι τα μόνα σημάδια ουρολοίμωξης. Στα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να εμφανίζουν πυρετό, αίσθημα καύσου κατά την ούρηση, συχνή ούρηση, πόνο στην κάτω κοιλιά ή πόνο στην πλάτη. Τα συμπτώματα από μόνα τους δεν αρκούν για τη διάγνωση ουρολοίμωξης. Οι παιδίατροι ελέγχουν για βακτήρια στα ούρα με καλλιέργεια ούρων. Η εξέταση πρέπει να συλλεχθεί σωστά (συνήθως με καθετήρα) για αξιόπιστα αποτελέσματα. Ένα παιδί με βακτήρια στα ούρα αλλά χωρίς συμπτώματα δεν έχει ουρολοίμωξη. Μπορεί να πάσχει από ασυμπτωματική βακτηριουρία, η οποία συνήθως δεν απαιτεί θεραπεία.

ΟΥΡΟΛΟΙΜΩΞΗ

ΒΑΚΤΗΡΙΑ ΣΤΑ ΟΥΡΑ

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Για τη διάγνωση ουρολοίμωξης, ένα παιδί πρέπει να έχει συμπτώματα και βακτήρια στα ούρα σε καλλιέργεια της οποίας η συλλογή έγινε με σωστό τρόπο, ακολουθώντας τις οδηγίες. Αν μια λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος συνοδεύεται από υψηλό πυρετό, συνήθως, υποδηλώνει λοίμωξη, που εμπλέκει ένα ή και τα δύο νεφρά.

Αίτια επαναλαμβανόμενων ουρολοιμώξεων

Οι επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις λαμβάνονται σοβαρά υπόψιν, καθώς ο κίνδυνος προβλημάτων υγείας αυξάνεται με κάθε επόμενη λοίμωξη. Οι πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν:

Προβλήματα ουροδόχου κύστης και εντέρου

Πολλά παιδιά κρατούν τα ούρα τους για πολλή ώρα, δεν χαλαρώνουν πλήρως κατά την ούρηση ή δεν αδειάζουν τελείως την κύστη τους. Η τακτική ούρηση βοηθά στην απομάκρυνση των βακτηρίων, ενώ η επίσχεση των ούρων ευνοεί την ανάπτυξή τους. Ένα παιδί, που δεν πίνει αρκετό υγρό μπορεί να μην παράγει αρκετά ούρα για να απομακρύνει τα βακτήρια. Αυτό συχνά συμβαίνει παράλληλα με τη δυσκοιλιότητα. Αυτά τα προβλήματα αυξάνουν τον κίνδυνο λοίμωξης του ουροποιητικού συστήματος. Μερικές φορές, ο/η παιδίατρός σας μπορεί να ζητήσει ένα ημερολόγιο ούρησης (καταγραφή καθημερινής ούρησης και κένωσης) για να κατανοήσει καλύτερα τις συνήθειες του παιδιού σας.

Ανωμαλίες του ουροποιητικού συστήματος

Τα παιδιά μπορεί να έχουν συγγενείς διαταραχές, που να αφορούν στην ουροδόχο κύστη, ή τους νεφρούς, που συμβάλλουν σε ουρολοιμώξεις, όπως μερικές αποφράξεις, διασταλμένα τμήματα, λίθους ή αυξημένη πίεση στην κύστη. Ο/Η παιδίατρός σας μπορεί να ζητήσει υπερηχογράφημα των νεφρών, ουρητήρων και της κύστης για να αναζητήσει αυτά τα ζητήματα. Ανάλογα με το αποτέλεσμα του υπερήχου, μπορεί να προτείνει πιο εξειδικευμένες εξετάσεις.

Παλινδρόμηση ούρων

Μερικά παιδιά έχουν ανάδρομη ροή ούρων από την κύστη προς τους νεφρούς, μια συγγενή (παρούσα κατά τη γέννηση) κατάσταση, που μπορεί να συμβάλλει σε λοιμώξεις των νεφρών. Η παλινδρόμηση των ούρων, μαζί με τις λοιμώξεις, αποτελεί απειλή για την υγεία των νεφρών. Εάν μολυνθεί με βακτήρια, μπορεί να οδηγήσει σε πυελονεφρίτιδα (λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος, που ενεπλάκη ο νεφρός). Οι παιδοουρολόγοι μπορεί να ζητήσουν μια ειδική ακτινογραφία που ονομάζεται κυστεουρηθρογραφία (VCUG) για να ελέγξουν την κατάσταση. Μερικές φορές η παλινδρόμηση βελτιώνεται ή επιλύεται πλήρως, καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν.

Θεραπεία για επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις

Η θεραπεία της ουρολοίμωξης κάθε παιδιού είναι εξατομικευμένη και βασίζεται στην υποκείμενη αιτία της ουρολοίμωξής του. Για να αντιμετωπιστούν προβλήματα της κύστης και του εντέρου, για παράδειγμα, ο/η παιδίατρός σας μπορεί να προτείνει θεραπεία για δυσκοιλιότητα και προγραμματισμένες επισκέψεις στην τουαλέτα. Τα προληπτικά αντιβιοτικά είναι χρήσιμα σε ορισμένους ασθενείς με επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις και παλινδρόμηση ούρων. Μερικές φορές, οι ανωμαλίες του ουροποιητικού συστήματος αντιμετωπίζονται με χειρουργική επέμβαση. Σε πολλά παιδιά με επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις, δεν απαιτείται θεραπεία — απαιτείται μόνο προσεκτική παρακολούθηση.

Ποιες είναι οι μακροπρόθεσμες ανησυχίες για παιδιά με επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις;

Τα περισσότερα παιδιά, που έχουν πολλαπλές ουρολοιμώξεις δεν αναπτύσσουν μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας. Ωστόσο, οι επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις μπορεί να προκαλέσουν βλάβη ή ουλές στους νεφρούς. Δεν αναπτύσσουν όλα τα παιδιά, που έχουν λοιμώξεις ουλές στους νεφρούς. Μερικές φορές, συνίσταται η διενέργεια εξειδικευμένων απεικονίσεων για να αναζητηθούν νεφρικές ουλές σε παιδιά με ιστορικό πολλαπλών ουρολοιμώξεων. Σε ένα μικρό ποσοστό περιπτώσεων, οι ασθενείς μπορεί να αναπτύξουν χρόνια νεφροπάθεια ή υπέρταση. Οι παιδοουρολόγοι κάνουν ό,τι καλύτερο μπορούν για να βοηθήσουν στην πρόληψη αυτών των προβλημάτων στα παιδιά. Τα παιδιά που έχουν ιστορικό επαναλαμβανόμενων ουρολοιμώξεων θα πρέπει να υποβάλλονται σε έλεγχο αρτηριακής πίεσης αίματος και σε εξετάσεις ούρων ετησίως.

Θα χρειαστεί το παιδί μου προληπτικά αντιβιοτικά;

Τα προληπτικά αντιβιοτικά μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση των επαναλαμβανόμενων ουρολοιμώξεων σε ορισμένα παιδιά. Τα παιδιά με δυσλειτουργική ούρηση και αφόδευση, σοβαρή παλινδρόμηση ούρων, ή συγγενεανωμαλίες του ουροποιητικού συστήματος μπορεί να ωφεληθούν περισσότερο. Σε παιδιά με χαμηλότερο κίνδυνο πρόσθετων λοιμώξεων, τα αντιβιοτικά μπορεί να μην είναι η καλύτερη λύση, καθώς μπορούν να μειώσουν τα ωφέλιμα βακτήρια και να αυξήσουν τον κίνδυνο μιας μελλοντικής λοίμωξης από ανθεκτικό στέλεχος.

Μην ξεχνάτε ότι:

Οι επαναλαμβανόμενες ουρολοιμώξεις είναι συχνές στα παιδιά και υπάρχουν πολλές αποτελεσματικές θεραπείες διαθέσιμες. Μερικά απλά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να βοηθήσετε στην πρόληψη ουρολοιμώξεων στο παιδί σας περιλαμβάνουν: κατανάλωση πολλών υγρών, ενθάρρυνση συχνής ούρησης, πρόληψη δυσκοιλιότητας, διατήρηση της καθαρότητας της γεννητικής περιοχής, χρήση βαμβακερών εσώρουχων και σκούπισμα από μπροστά προς τα πίσω μετά την αφόδευση ή την ούρηση. 

Για περισσότερες πληροφορίες και συμβουλές δείτε Πρόληψη λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος στα παιδιά

Περισσότερες πληροφορίες:

• Τι είναι ο παιδοουρολόγος