Ηλεκτρονικά τσιγάρα και ατμός: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς

Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα αποτελούν το πιο διαδεδομένο προϊόν καπνού μεταξύ των μαθητών γυμνασίου και λυκείου.

Αυτές οι ηλεκτρονικές συσκευές —γνωστές επίσης ως ηλεκτρονικά τσιγάρα, ατμιστές, στυλό ατμίσματος, προσωπικοί ατμιστές, ηλεκτρονικά πούρα, συστήματα pods (κάψουλες), mods και ηλεκτρονικοί ναργιλέδες— δεν αποτελούν ασφαλή εναλλακτική λύση στο κάπνισμα των συμβατικών τσιγάρων.

Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μπορεί να είναι δύσκολο να αναγνωριστούν. Δεν έχουν όλα την ίδια εμφάνιση και ο ατμός που παράγουν μπορεί να διαφύγει εύκολα της προσοχής. Παρακάτω παρουσιάζονται βασικές πληροφορίες που είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι γονείς.

Τι είναι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα;

Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι συσκευές που παράγουν ένα υγρό αερόλυμα (ατμό), το οποίο συνήθως περιέχει νικοτίνη και άλλες χημικές ουσίες. Ο χρήστης εισπνέει αυτό το αερόλυμα. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται άτμισμα (vaping).

Το υγρό που χρησιμοποιείται στις συσκευές αυτές, γνωστό ως υγρό αναπλήρωσης ή e-liquid, περιέχει συνήθως νικοτίνη και διάφορες άλλες χημικές ουσίες. Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για την εισπνοή προϊόντων μαριχουάνας, βοτάνων, κεριών ή ελαίων.

Το υγρό αναπλήρωσης είναι συχνά αρωματισμένο, γεγονός που το καθιστά ιδιαίτερα ελκυστικό για παιδιά και εφήβους. Στην πραγματικότητα, περισσότερο από το 85% των νέων χρηστών προτιμούν γεύσεις όπως καραμέλα, φρούτα ή μέντα, που έχουν σχεδιαστεί ειδικά για να είναι ελκυστικές στους νέους.

Παρότι ορισμένες αρωματικές γεύσεις απαγορεύτηκαν σε εθνικό επίπεδο το 2019, η απαγόρευση αυτή δεν περιλαμβάνει τις γεύσεις μέντας και μενθόλης. Επιπλέον, δεν καλύπτει τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μίας χρήσης, τα οποία διατίθενται σε πολλές γεύσεις, είναι σχετικά φθηνά και αποτελούν σήμερα τον πιο δημοφιλή τύπο ηλεκτρονικού τσιγάρου μεταξύ των εφήβων.

Πώς μοιάζουν τα ηλεκτρονικά τσιγάρα;

Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μπορεί να είναι δύσκολο να αναγνωριστούν, επειδή δεν έχουν πάντα την εμφάνιση ενός παραδοσιακού καπνιστικού προϊόντος. Ορισμένα μοιάζουν με συμβατικά τσιγάρα, πούρα ή πίπες, ενώ άλλα έχουν σχεδιαστεί ώστε να θυμίζουν καθημερινά αντικείμενα, όπως:

• στυλό
• φακούς
• USB sticks
• fidget spinners
• χειριστήρια παιχνιδιών
• κλειδιά αυτοκινήτου
• έξυπνα ρολόγια
• ακόμη και εισπνευστήρες άσθματος

Γιατί τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και το άτμισμα είναι επιβλαβή και εθιστικά;

Παρενέργειες της νικοτίνης και μελλοντική χρήση ουσιών

• Η νικοτίνη, που περιέχεται στα περισσότερα ηλεκτρονικά τσιγάρα, είναι ιδιαίτερα εθιστική και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ανάπτυξη του εγκεφάλου. Όσο περισσότερο χρησιμοποιούν οι έφηβοι ηλεκτρονικά τσιγάρα, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να σταματήσουν.
• Η χρήση νικοτίνης κατά την εφηβεία μπορεί να επηρεάσει περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την προσοχή, τη μάθηση, τη διάθεση και τον έλεγχο των παρορμήσεων.
• Ορισμένα προϊόντα που διαφημίζονται ως χωρίς νικοτίνη (0%) έχουν βρεθεί τελικά να περιέχουν νικοτίνη.
• Οι νέοι που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά τσιγάρα έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να καπνίσουν συμβατικά τσιγάρα στο μέλλον. Επιπλέον, η χρήση νικοτίνης σε μικρή ηλικία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για μελλοντικές διαταραχές χρήσης ουσιών.
• Το υγρό των ηλεκτρονικών τσιγάρων και τα δοχεία αναπλήρωσης μπορεί να προκαλέσουν δηλητηρίαση από νικοτίνη αν έρθουν σε επαφή με το δέρμα ή αν καταποθούν. Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:
• εμετό
• εφίδρωση
• ζάλη
• αυξημένο καρδιακό ρυθμό
• υπνηλία
• σπασμούς
• δυσκολία στην αναπνοή
• Πολλά από τα πιο δημοφιλή ηλεκτρονικά τσιγάρα περιέχουν υψηλές συγκεντρώσεις αλάτων νικοτίνης, οι οποίες μπορεί να παρέχουν στον οργανισμό ακόμη μεγαλύτερη ποσότητα νικοτίνης από ένα παραδοσιακό τσιγάρο.

Άλλες επιπτώσεις στην υγεία από το άτμισμα

• Εκτός από τη νικοτίνη, το υγρό που χρησιμοποιείται στα ηλεκτρονικά τσιγάρα και το αερόλυμα που παράγεται μπορεί να περιέχουν επιβλαβείς χημικές ουσίες. Σε αυτές περιλαμβάνονται ουσίες που χρησιμοποιούνται και ως αντιψυκτικά, όπως η προπυλενογλυκόλη και η αιθυλενογλυκόλη, καθώς και η διαιθυλενογλυκόλη και οι αλδεΰδες (όπως η φορμαλδεΰδη). Η φορμαλδεΰδη θεωρείται τοξική ουσία και περιλαμβάνεται μεταξύ των επικίνδυνων χημικών που βρίσκονται επίσης στον καπνό των συμβατικών τσιγάρων.
• Το υγρό άτμισης (γνωστό και ως e-liquid ή e-juice) μπορεί επίσης να περιέχει καρκινογόνες ουσίες, βαρέα μέταλλα και πολύ μικρά σωματίδια που μπορούν να εισχωρήσουν βαθιά στους πνεύμονες.
• Ο παθητικός ατμός από τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μπορεί να είναι επιβλαβής, ιδιαίτερα για τα παιδιά και τους εφήβους των οποίων οι πνεύμονες βρίσκονται ακόμη σε ανάπτυξη. Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι μπορεί να υπάρχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία, στη λειτουργία και στην ανάπτυξη των πνευμόνων.
• Σε ορισμένες περιπτώσεις, συσκευές ηλεκτρονικών τσιγάρων έχουν εκραγεί, προκαλώντας εγκαύματα ή ακόμη και πυρκαγιές.

Είναι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ένας καλός τρόπος για να σταματήσει κανείς το κάπνισμα;

Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα δεν συνιστώνται ως μέθοδος διακοπής του καπνίσματος. Δεν έχουν εγκριθεί ούτε ρυθμιστεί για αυτόν τον σκοπό. Επιπλέον, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις τους στην υγεία —τόσο για τους χρήστες όσο και για όσους εκτίθενται στον ατμό— παραμένουν σε μεγάλο βαθμό άγνωστες.

Ο καλύτερος τρόπος για να προστατεύσετε τα παιδιά σας είναι να μην καπνίζετε και να μην χρησιμοποιείτε ηλεκτρονικά τσιγάρα κοντά τους. Αν θέλετε να διακόψετε το κάπνισμα ή τη χρήση άλλων προϊόντων καπνού, συζητήστε με τον γιατρό σας για ασφαλείς και αποτελεσματικές επιλογές διακοπής.

Μην ξεχνάτε ότι…

Είναι σημαντικό να προστατεύσετε τα παιδιά και τους εφήβους από τη χρήση ή την έκθεση στον επιβλαβή ατμό των ηλεκτρονικών τσιγάρων. Συμβουλευτείτε τον παιδίατρό σας για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με αυτά τα προϊόντα και για τη διασφάλιση της ευημερίας και της υγείας του παιδιού σας.