Οι κίνδυνοι του παθητικού καπνίσματος

Ακόμη και αν δεν καπνίζετε, η εισπνοή καπνού από άλλους καπνιστές μπορεί να είναι εξαιρετικά επιβλαβής. Το παθητικό κάπνισμα προκαλεί περίπου 3.000 θανάτους από καρκίνο του πνεύμονα και δεκάδες χιλιάδες θανάτους από καρδιακές παθήσεις κάθε χρόνο σε μη καπνίζοντες ενήλικες στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Εκατομμύρια παιδιά εκτίθενται στον παθητικό καπνό μέσα στο σπίτι τους. Η έκθεση αυτή μπορεί να είναι ιδιαίτερα επιβλαβής, επειδή οι πνεύμονες των παιδιών βρίσκονται ακόμη σε ανάπτυξη. Ακόμη και όταν οι γονείς καπνίζουν μόνο έξω από το σπίτι, τα παιδιά μπορεί να συνεχίσουν να εκτίθενται σε χημικές ουσίες που μεταφέρονται στα ρούχα, στο δέρμα ή στα μαλλιά των ενηλίκων. Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να εξαλειφθεί αυτή η έκθεση είναι η διακοπή του καπνίσματος.

Τι είναι το παθητικό κάπνισμα;

Το παθητικό κάπνισμα (ή περιβαλλοντικός καπνός τσιγάρων) είναι ο καπνός που εκπνέει ένας καπνιστής καθώς και ο καπνός που προέρχεται από την άκρη ενός αναμμένου τσιγάρου, πούρου ή πίπας. Περιέχει περίπου 4.000 χημικές ουσίες, πολλές από τις οποίες είναι επικίνδυνες και περισσότερες από 50 είναι γνωστό ότι προκαλούν καρκίνο. Κάθε φορά που τα παιδιά εισπνέουν παθητικό καπνό, εκτίθενται σε αυτές τις ουσίες.

Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής έχει επίσης επισημάνει ότι και το τριτογενές κάπνισμα είναι επιβλαβές. Πρόκειται για τα τοξικά υπολείμματα καπνού που παραμένουν σε επιφάνειες μετά το κάπνισμα, όπως σε τοίχους, καθίσματα αυτοκινήτων, ρούχα ή ακόμη και στα μαλλιά ενός παιδιού.

Το αναπτυσσόμενο έμβρυο και η έκθεση στον καπνό

Αν μια γυναίκα καπνίζει ή εκτίθεται σε παθητικό καπνό κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το έμβρυο εκτίθεται επίσης σε επιβλαβείς χημικές ουσίες. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα υγείας, όπως:

• αποβολή
• πρόωρο τοκετό
• χαμηλό βάρος γέννησης
• σύνδρομο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου (ΣΑΒΘ)
• μαθησιακές δυσκολίες και διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ)

Οι κίνδυνοι αυξάνονται όσο μεγαλύτερη είναι η έκθεση στον καπνό. Η διακοπή του καπνίσματος σε οποιοδήποτε στάδιο της εγκυμοσύνης βοηθά — όσο νωρίτερα, τόσο καλύτερα. Οι έγκυες γυναίκες πρέπει να αποφεύγουν τον παθητικό καπνό και να ζητούν από τους καπνιστές να μην καπνίζουν κοντά τους.

Παθητικός καπνός και υγεία των παιδιών Τα βρέφη που εκτίθενται σε παθητικό καπνό έχουν αυξημένο κίνδυνο για σύνδρομο αιφνίδιου βρεφικού θανάτου (ΣΑΒΘ). Τα παιδιά που εισπνέουν παθητικό καπνό μπορεί επίσης να εμφανίσουν:

• περισσότερες λοιμώξεις του αυτιού
• συχνότερα κρυολογήματα και βήχα
• περισσότερα αναπνευστικά προβλήματα, όπως βρογχίτιδα και πνευμονία
• αυξημένο κίνδυνο τερηδόνας

Τα παιδιά καπνιστών βήχουν και παρουσιάζουν συριγμό συχνότερα και δυσκολεύονται περισσότερο να αναρρώσουν από κρυολογήματα. Επίσης, απουσιάζουν συχνότερα από το σχολείο. Ο παθητικός καπνός μπορεί να προκαλέσει επιπλέον συμπτώματα, όπως πονοκέφαλο, συνάχι, πονόλαιμο, ερεθισμό των ματιών και βραχνάδα.

Τα παιδιά με άσθμα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στον παθητικό καπνό. Η έκθεση μπορεί να προκαλέσει συχνότερες και πιο σοβαρές κρίσεις άσθματος που ενδέχεται να απαιτούν νοσοκομειακή φροντίδα.

Μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του παθητικού καπνού

Τα παιδιά που μεγαλώνουν με γονείς που καπνίζουν είναι πιο πιθανό να να ξεκινήσουν και τα ίδια το κάπνισμα. Τα παιδιά και οι έφηβοι που καπνίζουν επηρεάζονται από τα ίδια προβλήματα υγείας που επηρεάζουν και τους ενήλικες. Ο παθητικός καπνός μπορεί να προκαλέσει προβλήματα αργότερα στη ζωή των παιδιών, όπως:

• Κακή ανάπτυξη των πνευμόνων Καρκίνο του πνεύμονα
• Καρδιακή νόσο
• Καταρράκτη

Ο παθητικός καπνός βρίσκεται παντού

Τα παιδιά μπορούν να εκτεθούν στον παθητικό καπνό σε πολλούς χώρους, όπως:

• Σε αυτοκίνητα ή λεωφορεία
• Σε παιδικούς σταθμούς ή σχολεία
• Στο σπίτι φροντιστών
• Στο σπίτι φίλων ή συγγενών
• Σε εστιατόρια
• Σε εμπορικά κέντρα
• Σε αθλητικές εκδηλώσεις ή συναυλίες
• Σε πάρκα ή παιδικές χαρές

Δημιουργώντας ένα περιβάλλον χωρίς καπνό

Οι παρακάτω πρακτικές μπορούν να βοηθήσουν στην προστασία των παιδιών από την έκθεση στο παθητικό κάπνισμα:

• Δώστε το καλό παράδειγμα. Αν καπνίζετε, προσπαθήστε να διακόψετε το κάπνισμα. Τα παιδιά που βλέπουν τους γονείς τους να καπνίζουν είναι πιο πιθανό να δοκιμάσουν και τα ίδια.
• Αποφύγετε χώρους όπου επιτρέπεται το κάπνισμα, ακόμη κι αν εκείνη τη στιγμή δεν καπνίζει κανείς. Τα υπολείμματα καπνού μπορεί να παραμένουν για ημέρες.
• Διατηρήστε το σπίτι σας χώρο χωρίς καπνό. Μην καπνίζετε μέσα στο σπίτι ή κοντά στα παιδιά σας, ακόμη και σε εξωτερικούς χώρους κοντά στην είσοδο ή τα παράθυρα.
• Διατηρήστε το αυτοκίνητό σας χώρο χωρίς καπνό. Το άνοιγμα των παραθύρων δεν απομακρύνει επαρκώς τον καπνό.
• Επιλέξτε φροντιστές που δεν καπνίζουν. Ακόμη και αν καπνίζουν έξω, τα παιδιά μπορεί να εκτεθούν σε υπολείμματα καπνούς.
• Υποστηρίξτε χώρους εκπαίδευσης χωρίς καπνό. Ενθαρρύνετε παιδικούς σταθμούς και σχολεία να διατηρούν όλους τους χώρους τους —εσωτερικούς και εξωτερικούς— χωρίς καπνό.

Μια σημαντική επιλογή

Αν καπνίζετε, ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που μπορείτε να κάνετε για τη δική σας υγεία και την υγεία των παιδιών σας είναι να διακόψετε το κάπνισμα. Η διακοπή αποτελεί τον καλύτερο τρόπο προστασίας των παιδιών από την έκθεση στον παθητικό καπνό.

Η διακοπή μπορεί να είναι δύσκολη, αλλά υπάρχει βοήθεια. Συζητήστε με τον γιατρό σας ή τον παιδίατρο του παιδιού σας. Υπάρχουν φαρμακευτικά σκευάσματα- συνταγογραφούμενα και μη- καθώς και προγράμματα υποστήριξης που μπορούν να σας βοηθήσουν να σταματήσετε το κάπνισμα.

Οι γονείς μπορούν να προστατεύσουν ουσιαστικά τα παιδιά τους αποφεύγοντας την έκθεση στον καπνό και δημιουργώντας ένα περιβάλλον εντελώς απαλλαγμένο από καπνό.