Καλαθοσφαίριση(μπάσκετ) και πετοσφαίριση(βόλλευ): Πώς να αποφευχθούν οι συνήθεις κακώσεις

Η καλαθοσφαίριση και η πετοσφαίριση είναι δύο διασκεδαστικά αθλήματα που μπορούν να διατηρήσουν τα παιδιά σωματικά ενεργά και να τα βοηθήσουν να αναπτύξουν δεξιότητες ομαδικής συνεργασίας. Όμως, εξαιτίας των συχνών αλμάτων και της πιθανότητας πτώσεων ή συγκρούσεων, οι κακώσεις είναι συχνές σε αυτά τα παιχνίδια. Αυτές κυμαίνονται από οξεία (ξαφνικά) τραύματα, όπως κοψίματα και γρατζουνιές, στραμπουλήγματα και κατάγματα, έως κακώσεις από υπερκόπωση που μπορούν να προκύψουν από την επαναλαμβανόμενη εκτέλεση συγκεκριμένων κινήσεων χωρίς επαρκή χρόνο ανάκαμψης.

Η μελέτη μερικών από τις πιο συχνές κακώσεις στην καλαθοσφαίριση και την πετοσφαίριση —και των τρόπων πρόληψής τους— μπορεί να βοηθήσει να διατηρήσουμε την εστίαση στη διασκέδαση. Βρείτε περισσότερες πληροφορίες παρακάτω.

6 βασικές συμβουλές ασφάλειας για παίκτες καλαθοσφαίρισης και πετοσφαίρισης

1. Ξεκινήστε με έναν αθλητικό ιατρικό έλεγχο.

Τα παιδιά που θα ασχοληθούν με τέτοια αθλήματα πρέπει να κάνουν έναν προαθλητικό ιατρικό έλεγχο (PPE) πριν τη συμμετοχή τους για να βεβαιωθούν ότι είναι έτοιμοι να ξεκινήσουν το άθλημα με ασφάλεια. Ο καλύτερος χρόνος για έναν PPE είναι 6 εβδομάδες πριν από την έναρξη της προετοιμασίας. Αυτό δίνει χρόνο για την αντιμετώπιση τυχόν θεμάτων που ενδέχεται να προκύψουν κατά τον PPE και που θα μπορούσαν να περιορίσουν τη συμμετοχή στο άθλημα. Τα παιδιά θα πρέπει, επίσης, να επισκέπτονται τους γιατρούς τους για τακτικές ιατρικές εξετάσεις.

2. Φροντίστε τη φυσική κατάσταση.

Τα παιδιά πρέπει να διατηρούν ένα καλό επίπεδο φυσικής κατάστασης κατά τη διάρκεια της αγωνιστικής περιόδου και εκτός σεζόν. Η προετοιμασία πριν την περίοδο πρέπει να περιλαμβάνει χρόνο για τη γενική φυσική κατάσταση και για εξειδικευμένη προπόνηση στο άθλημα. Η σωστή προθέρμανση, η αποθεραπεία και οι ασκήσεις με διατάσεις είναι, επίσης, σημαντικές.

3. Εστιάστε στην τεχνική.

Τα παιδιά πρέπει να συνεργάζονται με τους προπονητές για να μάθουν και να εξασκήσουν τις σωστές τεχνικές εκτέλεσης των δεξιοτήτων που απαιτούνται για το άθλημά τους.

4. Χρησιμοποιήστε τον κατάλληλο εξοπλισμό.

Ο ασφαλής εξοπλισμός για κάθε άθλημα θα πρέπει να εφαρμόζει σωστά και να διατηρείται κατάλληλα. Για παράδειγμα:

• Τα παπούτσια πρέπει να βρίσκονται σε καλή κατάσταση, να είναι κατάλληλα για την επιφάνεια του αγωνίσματος και τα κορδόνια να είναι δεμένα.
• Έχει αποδειχθεί ότι τα προστατευτικά γονάτων μειώνουν τις εκδορές και τους μώλωπες (μελανιές) στο γόνατο.
• Οι προστατευτικές μασέλες προλαμβάνουν τραυματισμούς στα δόντια. Πρέπει να εφαρμόζουν σωστά και τα παιδιά δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιούν προστατευτικό στόματος άλλου αθλητή.
• Τα προστατευτικά γυαλιά πρέπει να φοριούνται πάντα όταν ένας αθλητής έχει ιστορικό οφθαλμικής πάθησης που θα μπορούσε να οδηγήσει σε τύφλωση σε ένα ή και στα δύο μάτια, συμπεριλαμβανομένης της κακής όρασης που δεν μπορεί να διορθωθεί με διορθωτικούς φακούς. Τα παιδιά που όντως χρειάζονται διορθωτικούς φακούς πρέπει να φορούν φακούς επαφής ή γυαλιά. Τα γυαλιά πρέπει να είναι κατασκευασμένα από πολυανθρακικό υλικό ή άλλο παρόμοιο. Το υλικό πρέπει να συμμορφώνεται με τα πρότυπα της Αμερικανικής Εταιρείας δοκιμών και υλικών.

5. Διατηρήστε ένα ασφαλές περιβάλλον.

Το περιβάλλον του αγωνίσματος θα πρέπει να είναι καθαρό και ασφαλές. Οι στύλοι και οι κολώνες πρέπει να είναι επενδεδυμένοι με προστατευτικό υλικό.

6. Έχετε ένα σχέδιο για έκτακτη ανάγκη.

Οι ομάδες πρέπει να αναπτύξουν ένα σχέδιο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Το σχέδιο πρέπει να περιλαμβάνει πληροφορίες για τις πρώτες βοήθειες και επικοινωνία έκτακτης ανάγκης. Όλα τα μέλη της ομάδας πρέπει να λαμβάνουν ένα γραπτό αντίγραφο κάθε σεζόν. Οι γονείς, επίσης, πρέπει να είναι εξοικειωμένοι με το σχέδιο και να το συζητούν με τα παιδιά τους. Όλοι πρέπει να γνωρίζουν πού βρίσκεται ο απινιδωτής κατά τη διάρκεια όλων των προπονήσεων και των αγώνων.

Ποιοι είναι μερικοί από τους πιο συνηθισμένους τραυματισμούς στην καλαθοσφαίριση και την πετοσφαίριση;

Όταν συμβαίνουν τραυματισμοί, οι παρακάτω είναι οι πιο συνηθισμένοι:

Διάστρεμμα στον αστράγαλο

Το διάστρεμμα στον αστράγαλο είναι από τους πιο συνηθισμένους τραυματισμούς στα άλματα. Συχνά συμβαίνει όταν ένας παίκτης προσγειώνεται από άλμα πάνω στο πόδι ενός άλλου παίκτη, προκαλώντας τον αστράγαλο να «γυρίσει» προς τα μέσα (εσωτερική στροφή). Λιγότερο συχνά, ο αστράγαλος μπορεί να γυρίσει προς τα έξω (εξωτερική στροφή). Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε διάστρεμμα.

Το διάστρεμμα στον αστράγαλο είναι πιο πιθανό να συμβεί αν ένας παίκτης είχε προηγούμενο τραυματισμό, ειδικά έναν πρόσφατο. Η ενίσχυση του αστραγάλου και οι πλειομετρικές ασκήσεις μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη τραυματισμών στον αστράγαλο. Το να φοράει το παιδί κατάλληλα παπούτσια ενώ αθλείται, μπορεί επίσης να βοηθήσει στην πρόληψη διαστρεμμάτων στον αστράγαλο.

Η θεραπεία για ένα σπάσιμο αστραγάλου ξεκινά με την ξεκούραση, εφαρμογή πάγου, πίεσης, ανύψωσης. Τα παιδιά πρέπει να επισκεφτούν γιατρό το συντομότερο δυνατό αν δεν μπορούν να περπατήσουν ή να βαδίσουν πάνω στον τραυματισμένο αστράγαλο, ή αν έχουν έντονο πόνο. Μπορεί να απαιτηθούν ακτινογραφίες για να αποκλειστεί τ κάταγμα. Οι ασκήσεις με βάρη και οι ασκήσεις για την ανάκτηση του εύρους κίνησης, της δύναμης και της ισορροπίας είναι βασικοί παράγοντες για την επιστροφή στο παιχνίδι.

Τα στηρίγματα αστραγάλου ή η ταινία που εφαρμόζεται από πιστοποιημένο προπονητή μπορούν να παρέχουν επιπλέον στήριξη και να αποτρέψουν τραυματισμούς στον αστράγαλο, ειδικά σε αθλητές με προηγούμενα σπασίματα. Ωστόσο, πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο όταν τα προτείνει ένας επαγγελματίας υγείας. Η ακατάλληλη χρήση στηριγμάτων αστραγάλου θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλλαγές στη μηχανική και σε πρόσθετους τραυματισμούς.

Τραυματισμοί χεριού και καρπού

Οι τραυματισμοί στα δάκτυλα μπορεί να προκύψουν όταν το δάκτυλο χτυπηθεί από την μπάλα ή το χέρι ή το σώμα ενός άλλου παίκτη. Το «μπλοκαρισμένο δάκτυλο» συχνά αγνοείται λόγω του μύθου ότι δεν χρειάζεται να γίνει τίποτα, ακόμα και αν είναι σπασμένο. Τραυματισμοί στον καρπό μπορούν να συμβούν όταν πέφτει κανείς πάνω σε ένα τεντωμένο χέρι. Αυτοί οι τύποι τραυματισμών μπορεί να οδηγήσουν σε διάστρεμμα, θλάση ή κάταγμα.

Οποιοσδήποτε τραυματισμός που σχετίζεται με εξάρθρωση, παραμόρφωση, αδυναμία έκτασης ή κάμψης του δακτύλου ή του καρπού, ή περιέχει σημαντικό πόνο, πρέπει να εξεταστεί από γιατρό. Συχνά απαιτούνται ακτινογραφίες για να ελεγχθεί η ύπαρξη κατάγματος. Εάν κατάγματα που εμπλέκουν άρθρωση ή τένοντα δεν αντιμετωπιστούν σωστά, μπορεί να προκληθεί μόνιμη βλάβη.

Η «ταινίες επίδεσης» για τραυματισμούς των δακτύλων μπορεί να είναι το μόνο που χρειάζεται για την επιστροφή στα αθλήματα. Όμως, αυτό δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο χωρίς εξέταση και ακτινογραφία. Το πρήξιμο συχνά παραμένει για εβδομάδες έως μήνες μετά από τραυματισμό δακτύλου. Ο πάγος, τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα και οι ασκήσεις κινητικότητας είναι σημαντικά για τη θεραπεία.

Τραυματισμοί γονάτων

Οι τραυματισμοί στα γόνατα συμβαίνουν συχνά από απότομες αλλαγές κατεύθυνσης, περιστροφές, προσγειώσεις από άλμα ή επαφή με άλλο παιδί. Εάν το παιδί αισθανθεί έναν κρότο ή μια μετατόπιση στο γόνατο, τότε μπορεί να πρόκειται για τραυματισμό των συνδέσμων ή εξάρθρωση της επιγονατίδας. Οι ρήξεις του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου είναι πιο συχνές στις γυναίκες παρά στους άνδρες.

Η θεραπεία ξεκινά με την εφαρμογή ξεκούρασης, πάγου, πίεσης, ανύψωσης. Οι αθλητές πρέπει να επισκεφτούν γιατρό το συντομότερο δυνατό εάν δεν μπορούν να περπατήσουν στο τραυματισμένο γόνατο, το γόνατο είναι πρησμένο, ακούστηκε κρότος κατά το τραυματισμό ή αν το γόνατο δίνει την αίσθηση ότι είναι ασταθές ή ότι πρόκειται να υποχωρήσει.

Η άθληση με ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου μπορεί να οδηγήσει σε περαιτέρω βλάβη της άρθρωσης. Τα παιδιά με τραυματισμό του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου συνήθως δεν μπορούν να επιστρέψουν στο άθλημά τους παρά μόνο μετά από χειρουργική αποκατάσταση του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου.

Η τενοντίτιδα της επιγονατίδας (γόνατο του άλτη) είναι ένας συχνός τραυματισμός από υπερκόπωση που παρατηρείται από επαναλαμβανόμενα άλματα και προσγειώσεις και προκαλεί πόνο στο μπροστινό μέρος του γονάτου. Τα παιδιά μπορεί να αναπτύξουν πόνο της πλάκας ανάπτυξης ακριβώς κάτω από την επιγονατίδα, που ονομάζεται Νόσος του Osgood-Schlatter (OSD), αντί για τενοντίτιδα. Αυτό μερικές φορές συσχετίζεται με ένα εξόγκωμα. Τόσο η τενοντίτιδα της επιγονατίδας όσο και η OSD αντιμετωπίζονται με πάγο, τέντωμα, ενδυνάμωση, μη συνταγογραφούμενα αναλγητικά φάρμακα και σχετική ηρεμία. Ζώνες που περνούν πάνω από τον τένοντα της επιγονατίδας μπορούν επίσης να βοηθήσουν.

Τραυματισμοί ώμου

Οι τραυματισμοί ώμου στη πετοσφαίρηση μπορούν να προκύψουν από επαναλαμβανόμενα χτυπήματα ή σερβίς. Οι τραυματισμοί ώμου στη καλαθοσφαίρηση μπορούν να προκύψουν από βουτιές ή από την προσπάθεια υπεράσπισης του ταμπλό.

Τα παιδιά συνήθως αισθάνονται τον ώμο να βγαίνει από την άρθρωση αν συμβεί εξάρθρωση. Τις περισσότερες φορές ο ώμος επανέρχεται στη θέση του από μόνος του. Αυτό ονομάζεται ημιεξάρθρωση. Εάντο παιδί χρειαστεί βοήθεια για να επανέλθει, τότε ονομάζεται πλήρης εξάρθρωση.

Όλες οι εξαρθρώσεις ώμου πρέπει να ακτινογραφηθούν για να διασφαλιστεί ότι δεν υπάρχει συνοδό κάταγμα. Ο κίνδυνος υποτροπής της εξάρθρωσης είναι υψηλός για τους νέους που ασχολούνται με αυτά τα αθλήματα. Ασκήσεις ενδυνάμωσης του ώμου, σιδεράκια και, σε ορισμένες περιπτώσεις, χειρουργική επέμβαση μπορεί να συνιστώνται για την πρόληψη της υποτροπής.

Ο πόνος από επαναλαμβανόμενη χρήση είναι συχνός στην πετοσφαίριση, συνήθως λόγω αδύναμων μυών της ωμοπλάτης και του κορμού. Συχνά απαιτούνται ασκήσεις αποκατάστασης και αποχή από υπερβολικά χτυπήματα (smash) ή σερβίς.

Τραυματισμοί ματιών

Οι τραυματισμοί ματιών συμβαίνουν συχνά σε αθλήματα που περιλαμβάνουν μπάλες, αλλά μπορούν, επίσης, να προκύψουν από δάκτυλο ή άλλο αντικείμενο στο μάτι. Οποιοσδήποτε τραυματισμός που επηρεάζει την όραση ή σχετίζεται με πρήξιμο ή αίμα μέσα στο μάτι πρέπει να αξιολογηθεί από γιατρό το συντομότερο δυνατό. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά τα παιδιά που ασχολούνται με τον οργανωμένο αθλητισμό να φορούν κατάλληλα προστατευτικά γυαλιά (βλ. παραπάνω).

Εγκεφαλικές κακώσεις

H διάσειση μπορεί να προκύψει μετά από κάκωση στο κεφάλι ή τον αυχένα, κατά την οποία υπάρχει βίαιη επαφή με το έδαφος, τον εξοπλισμό ή άλλον αθλητή. Η διάσειση είναι οποιαδήποτε κάκωση στον εγκέφαλο που διαταράσσει προσωρινά τη φυσιολογική εγκεφαλική λειτουργία.

Η πρόωρη επιστροφή στο παιχνίδι μετά από διάσειση μπορεί να οδηγήσει σε άλλη διάσειση ή ακόμα και σε θάνατο. Ένας αθλητής με διάσειση δεν αγωνίζεται με όλες του τις δυνάμεις, ενώ η συμμετοχή σε αγώνες με διάσειση μπορεί να προκαλέσει και άλλους μυοσκελετικούς τραυματισμούς, οι οποίοι ενδέχεται να χρειαστούν περισσότερο χρόνο για να θεραπευτούν.

Όλες οι διασείσεις είναι σοβαρές, όπως και όλα τα παιδιά με υποψία διάσεισης, δεν θα πρέπει να επιστρέψουν στο αγώνισμα μέχρι να εξεταστούν από γιατρό.

Άλλοι συνηθισμένοι τραυματισμοί στην καλαθοσφαίριση και την πετοσφαίριση

Η σπονδυλόλυση (κάταγμα λόγω κόπωσης της σπονδυλικής στήλης) από επαναλαμβανόμενη υπερέκταση της πλάτης είναι συχνή στην πετοσφαίριση. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε οξεία οσφυαλγία που μπορεί να γίνει χρόνια εάν δεν αντιμετωπιστεί σωστά. Οι θλάσεις των καλαμών και τα κατάγματα λόγω κόπωσης στα κάτω άκρα ή στα πόδια είναι επίσης συχνοί τραυματισμοί λόγω υπερφόρτωσης σε αθλήματα με άλματα.

Είναι σημαντικό τα παιδιά ,να μην αγωνίζονται εάν νιώθουν πόνο και να ζητούν ιατρική συμβουλή εάν ο πόνος δεν βελτιώνεται, για να αποφευχθούν τραυματισμοί λόγω υπερφόρτωσης ή κατάγματα λόγω κόπωσης. Τα παιδιά δεν πρέπει ποτέ να παίρνουν ιβουπροφαίνη ή αναλγητικά πριν από τον αγώνα, καθώς αυτά μπορεί να καλύψουν τον πόνο.

Μην ξεχνάτε ότι:

Οι τραυματισμοί στην καλαθοσφαίριση και την πετοσφαίριση μπορούν να προληφθούν όταν ενθαρρύνεται το δίκαιο παιχνίδι (fair play), τηρούνται οι κανόνες του παιχνιδιού, τα παιδιά χρησιμοποιούν τον κατάλληλο εξοπλισμό και ακολουθούνται με συνέπεια οι οδηγίες ασφαλείας.