Πίεση για υψηλή απόδοση στον αθλητισμό

Τα παιδιά μπορούν να ασχοληθούν με αθλητικές δραστηριότητες όλων των επιπέδων, να έχουν επιτυχημένες και απολαυστικές εμπειρίες, χωρίς όμως να νιώθουν την πίεση των έντονων γεγονότων νίκης-ήττας. Δυστυχώς, αρκετές φορές τα αθλήματα συνδέονται με έντονο ανταγωνισμό. Αν τα παιδιά επιλέξουν να ασχοληθούν με πιο ανταγωνιστικά αθλήματα και φτάσουν σε μια ηλικία και επίπεδο δεξιοτήτων, όπου ο ανταγωνισμός είναι πιο κατάλληλος, η προετοιμασία για τον ανταγωνισμό επηρεάζεται από την ψυχική και συναισθηματική ανάπτυξη, εκτός από την φυσιολογία, τον χαρακτήρα και τη βελτίωση των κινητικών δεξιοτήτων. Αν υπάρχει ένα υποστηρικτικό περιβάλλον, εάν οι γονείς έχουν καλλιεργήσει στο παιδί την αυτοπεποίθησή του, αν το παιδί είναι ψυχικά δυνατό να αντέχει την πίεση σε ένα άθλημα και να μην επηρεάζεται από το τελικό αποτέλεσμα μιας ήττας ή μιας νίκης, τότε πολλά παιδιά, ακόμα και αν ασχοληθούν επαγγελματικά με τον αθλητισμό, καταφέρνουν να τελειοποιήσουν πολλές δεξιότητες και να ανταγωνίζονται καλούς αθλητές, αλλά και να απολαμβάνουν τις δημιουργικές δραστηριότητες και τα αθλήματα που συμμετέχουν.

Οι έφηβοι που αγωνίζονται να βρουν την ταυτότητά τους ανάμεσα σε αδέρφια ή συμμαθητές, μπορεί να βρουν έναν μοναδικό τομέα βελτίωσης και επιτυχίας σε μια δραστηριότητα, όπως ένα συγκεκριμένο άθλημα, ένα μουσικό όργανο ή μια καλλιτεχνική παράσταση, κάτι που κάνει την αυτοπεποίθησή τους να ανθίσει. Αν, όμως, η ταυτότητά τους συνδεθεί σημαντικά με το άθλημα ή τη δραστηριότητα και αποτύχουν, τότε μπορεί να αποτύχει και η δόμηση αυτής της ταυτότητας.

Γονείς που ζουν μέσα από τα επιτεύγματα του παιδιού τους μπορεί να πέσουν σε αυτή την σκοτεινή παγίδα και να ασκήσουν υπερβολική πίεση στο παιδί τους για να συνεχίσει ντις υψηλές αποδόσεις, χωρίς να του αφήνουν κανένα περιθώριο για "αποτυχία”, δημιουργώντας έτσι άγχος και στρες που θα επηρεάσουν την ψυχική του ανθεκτικότητα. Οι νεαροί αθλητές έχουν άλλη ψυχοσύνθεση, που συνάδει με το νεαρό της ηλικίας τους και επομένως δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ως ενήλικες αθλητές. Οι νέοι δεν πρέπει να βιώνουν σημαντικές ή έντονες καταστάσεις νίκης-ήττας, μέχρι να είναι σίγουροι ότι η αξία τους δεν βασίζεται στο αποτέλεσμα της αθλητικής δραστηριότητας.

Είναι, ωστόσο, σημαντικό να αναφερθεί ότι τα περισσότερα παιδιά και έφηβοι παίζουν αθλήματα και ανταγωνίζονται χωρίς μακροπρόθεσμες αρνητικές συνέπειες, και έρευνες δείχνουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία των παιδιών που ασχολούνται με τα αθλήματα δεν υποφέρει από υπερβολικό στρες. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικές ψυχολογικές πληγές για το νεαρό άτομο που τοποθετείται σε ένα άθλημα που δεν το ενδιαφέρει ή δεν είναι έτοιμο για αυτό, ή πιέζεται υπερβολικά. Οι μεγαλύτεροι αθλητές στο γυμνάσιο, το πανεπιστήμιο, ή σε εθνικό, ολυμπιακό ή επαγγελματικό επίπεδο, προσπαθούν να ανταποκριθούν σε φιλόδοξα υψηλά πρότυπα που θέτουν οι ίδιοι. Ωστόσο, με λίγες εξαιρέσεις, μικρά παιδιά και νεαροί αθλητές σπάνια εμφανίζουν αυτά τα χαρακτηριστικά, εκτός αν έχει υπάρξει σημαντική επιρροή και πίεση από γονείς ή προπονητές για να επιτύχουν συγκεκριμένους στόχους.

Είναι απαραίτητο και κρίσιμο να δίνονται ευκαιρίες στα παιδιά που συμμετέχουν σε δραστηριότητες και αθλήματα να επιτύχουν, αλλά και πιθανότητες να έχουν ένα επιτυχημένο αποτέλεσμα από ένα ανεπιτυχές γεγονός. Η πραγματική αθλητική επιτυχία συχνά προέρχεται από το μάθημα προηγούμενων αποτυχιών! Η πραγματική επιτυχία έρχεται, όταν τα νεαρά άτομα γίνονται καλύτερα, ανεξάρτητα από τη θέση τους στο τέρμα. Η πραγματική επιτυχία προέρχεται από μια θετική εμπειρία σε άθλημα ή άσκηση στην οποία συμμετέχουν γιατί είναι ευχάριστη, αντί να συμμετέχουν για να ευχαριστήσουν όλους τους άλλους. Το να νομίζουν ότι δεν μπορούν ποτέ να αποτύχουν δεν δίνει στα νεαρά άτομα την ευκαιρία να φτάσουν στο πλήρες δυναμικό τους, γιατί πάντα θα φοβούνται ή θα συγκρατούνται απλώς για να είναι ασφαλή.

Μέρος της ψυχικής δύναμης που αποκτούν τα παιδιά και οι έφηβοι μέσω του αθλητισμού είναι και το να μάθουν να αντιμετωπίζουν και τα διαφορετικά αποτελέσματα των αγώνων ή των προπονήσεων, καθώς δεν είναι όλες οι μέρες ίδιες. Κάποιες μέρες τα πράγματα θα πηγαίνουν καλύτερα, τα παιδιά θα νιώθουν ότι πετυχαίνουν πολλά ή ότι κέρδισαν κάτι και κάποιες άλλες μέρες θα νιώθουν ότι δεν μπορούν να αποδώσουν, ότι δεν μπορούν να καταφέρουν ή απλά να αποδεχτούν ότι κάποιες μέρες θα είναι δύσκολες.

Όμως, αν προσεγγίσουμε κάθε μέρα με την ίδια στάση, πάντα προσπαθώντας να βελτιώσουμε την τεχνική και τη φόρμα μας και να δίνουμε την καλύτερη δυνατή προσπάθεια, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα, κάθε μέρα προπόνησης ή αγώνα μπορεί να γίνει αποδεκτή ως μια επιτυχημένη εμπειρία. Κάθε μέρα είναι διαφορετική για τον καθένα. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Αυτή η προσέγγιση μπορεί να επηρεάσει σημαντικά μια εμπειρία, γιατί η οπτική γωνία είναι διαφορετική από το συνηθισμένο και αποφεύγει να βλέπει τις κακές μέρες ως αποτυχίες. Η έμφαση στην προσπάθεια και όχι στη νίκη πρέπει να υιοθετηθεί και να διδαχθεί από τους προπονητές και τους γονείς στα παιδιά και τους εφήβους. Σπάνια πρόκειται για μια ιδέα που τα νέα άτομα συνειδητοποιούν μόνα τους, επομένως οι ενήλικες έχουν ευθύνη να μάθουν στους νέους βασικές δεξιότητες ζωής.