Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το πρόγραμμα εμβολιασμών που συνιστά η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής

Ο/Η παιδίατρός σας ενδιαφέρεται για την υγεία και την ανάπτυξη του παιδιού σας. Για να βοηθήσει τα παιδιά να παραμένουν υγιή, ακολουθεί το Συνιστώμενο Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων της Αμερικάνικης Ακαδημίας Παιδιατρικής (AAP).

Μπορείτε να δείτε και να κατεβάσετε 

• Τις συστάσεις εμβολιασμού της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής για το 2026 ανά ηλικία εδώ: https://downloads.aap.org/AAP/PDF/AAP-Immunization-Schedule.pdf
• Για την Ελλάδα το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων 2026-Χρονοδιάγραμμα και Συστάσεις εδώ: https://www.moh.gov.gr/articles/health/dieythynsh-dhmosias-ygieinhs/emboliasmoi/ethniko-programma-emboliasmwn-epe-paidiwn-kai-efhbwn/14081-ethniko-programma-emboliasmwn-paidiwn-kai-efhbwn-2026-xronodiagramma-kai-systaseis

Το πρόγραμμα της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής παρέχει την πιο πρόσφατη, αξιόπιστη καθοδήγηση για το πότε τα παιδιά και οι έφηβοι πρέπει να λαμβάνουν κάθε εμβόλιο. Κάθε εμβόλιο που περιλαμβάνεται έχει ελεγχθεί διεξοδικά και αδειοδοτηθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων. 

Γιατί πρέπει όλα τα παιδιά και οι έφηβοι να ακολουθούν το συνιστώμενο πρόγραμμα εμβολιασμών της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής;

Το πρόγραμμα της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής θεωρείται το ιδανικό χρονοδιάγραμμα για υγιή παιδιά καθώς το ανοσοποιητικό τους σύστημα αναπτύσσεται. Η τήρηση του προγράμματοςτης Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής βοηθά βρέφη, παιδιά και εφήβους να προλαβαίνουν σοβαρές, ασθένειες που μπορούν να προληφθουν, όπως ιλαρά και κοκκύτη, καθώς και αναπνευστικούς ιούς όπως αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV), γρίπη και COVID.

Δώδεκα εθνικοί οργανισμοί, που εκπροσωπούν περισσότερους από 1 εκατομμύριο κλινικούς, ιατρούς, φαρμακοποιούς και άλλους επαγγελματίες παιδιατρικής υγείας, συμφωνούν με το πρόγραμμα εμβολιασμών της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής. Οι ομάδες που το υποστηρίζουν είναι οι παρακάτω: 

• Αμερικανική Ακαδημία Οικογενειακών Ιατρών (American Academy of Family Physicians) 
• Αμερικανικό Κολλέγιο Νοσηλευτών Μαιών (American College of Nurse Midwives) 
• Αμερικανικό Κολλέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (American College of Obstetricians and Gynecologists) 
• Αμερικανική Ιατρική Ένωση (American Medical Association)
• Αμερικανική Ένωση Φαρμακοποιών (American Pharmacists Association)
• Συμβούλιο Ιατρικών Ειδικών Εταιρειών (Council of Medical Specialty Societies) 
• Αμερικανική Εταιρεία Μολυσματικών Ασθενειών (Infectious Diseases Society of America) 
• Εθνική Ένωση Νοσηλευτών για παιδιά (National Association of Pediatric Nurse Practitioners) 
• Εθνική Ιατρική Ένωση (National Medical Association) 
• Εταιρεία Παιδιατρικών Μολυσματικών Ασθενειών (Pediatric Infectious Diseases Society) 
• Σύνδεσμος Παιδιατρικών Φαρμακείων (Pediatric Pharmacy Association) 
• Εταιρεία Υγείας και Ιατρικής για εφηβους (Society for Adolescent Health and Medicine) 

Όταν όλοι είναι εμβολιασμένοι, οι ασθένειες δυσκολεύονται να εξαπλωθούν. Αυτό βοηθά να παραμένει υγιές το παιδί σας, ενώ παράλληλα προστατεύει και άλλους στην κοινότητα που δεν μπορούν να εμβολιαστούν.

Ένα εμβόλιο μπορεί να χορηγηθεί σε μία ή περισσότερες δόσεις.

Ο χρονισμός για κάθε δόση ενός εμβολίου βασίζεται σε:

• σε ποια ηλικία το ανοσοποιητικό σύστημα ενός παιδιού παρέχει τη βέλτιστη προστασία μετά τον εμβολιασμό, και
• στον νωρίτερο δυνατό χρόνο για παροχή προστασίας, σε ισορροπία με την ηλικία στην οποία το παιδί διατρέχει τον υψηλότερο κίνδυνο για μια ασθένεια.

Οι παιδιατρικοί ερευνητές μελετούν συνεχώς πόσο διαρκεί η προστασία των εμβολίων, πόσες δόσεις χρειαζόμαστε και ποιο χρονικό διάστημα μεταξύ των δόσεων λειτουργεί καλύτερα. Γι’ αυτό το παιδί σας χρειάζεται το εμβόλιο της γρίπης κάθε χρόνο, ενώ για ένα άλλο εμβόλιο μπορεί να αναπτύξει ισόβια προστασία από δύο ή περισσότερες δόσεις που απέχουν μεταξύ τους μήνες ή χρόνια.

Υπάρχουν πολύ λίγοι λόγοι να αποκλίνει κανείς από το συνιστώμενο πρόγραμμα εμβολιασμών. Για παράδειγμα, αν το παιδί σας έχει μια χρόνια πάθηση ή λαμβάνει φάρμακο που αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό του σύστημα, μπορεί να χρειαστεί επιπλέον δόσεις ή διαφορετικό τύπο εμβολίου.

H Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής επανεξετάζει συνεχώς τα δεδομένα και λαμβάνει αποφάσεις βασισμένες στην επιστήμη σχετικά με τον συνιστώμενο χρόνο των εμβολιασμών. Ο/Η παιδίατρός σας παραμένει ενημερωμένος/η για τυχόν αλλαγές στο πρόγραμμα εμβολιασμών της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής.

Μπορούν οι εμβολιασμοί να “απλωθούν” σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα;

Για διάφορους λόγους, δεν συνιστάται να “απλώνετε” τα εμβόλια σε μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Το να “απλώνετε” τα εμβόλια αφήνει το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού σας να περιμένει να μάθει πότε θα μπορούσε να προλαβαίνει ασθένειες που μπορούν να προληφθούν. Ο έγκαιρος εμβολιασμός είναι σημαντικός για να μεγιστοποιηθεί η προστασία του παιδιού σας από λοιμώξεις. Ο ρυθμός έχει λόγο ύπαρξης. 

Γιατί τα εναλλακτικά προγράμματα εμβολιασμού δεν είναι καλά για τα παιδιά

Το συνιστώμενο πρόγραμμα της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής είναι σχεδιασμένο ώστε να λειτουργεί καλύτερα με το ανοσοποιητικό σύστημα ενός παιδιού σε ορισμένες ηλικίες και σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα μεταξύ των δόσεων. Δεν υπάρχει έρευνα που να δείχνει ότι ένα παιδί θα ήταν εξίσου προστατευμένο από ασθένειες με ένα διαφορετικό πρόγραμμα ή ότι το να “απλώνετε” περισσότερο τις δόσεις θα ήταν ασφαλέστερο. Όμως γνωρίζουμε ότι οποιοδήποτε χρονικό διάστημα χωρίς εμβολιασμούς είναι χρόνος χωρίς προστασία από ασθένειες που προλαμβάνονται με εμβόλια.

Τι γίνεται αν το παιδί μου έχασε μια δόση ή είναι πίσω στο πρόγραμμα;

Ο εμβολιασμός του παιδιού σας σύμφωνα με το συνιστώμενο πρόγραμμα είναι ο καλύτερος τρόπος για να παραμείνει υγιές. Αν το παιδί σας χάσει μια δόση, δεν χρειάζεται να ξεκινήσετε από την αρχή. Καλέστε το ιατρείο του/της παιδιάτρου σας. Μπορούν να εξηγήσουν ποια εμβόλια μπορεί να κάνει το παιδί σας για να είναι ενημερωμένο και να βοηθήσουν να προγραμματιστεί η επόμενη επίσκεψη του παιδιού σας.

Υπερφορτώνεται το ανοσοποιητικό σύστημα ενός παιδιού, όταν γίνονται πολλαπλά εμβόλια σε μία επίσκεψη;
Όχι. Πολλαπλά εμβόλιασε μία επίσκεψη δεν υπερφορτώνουν το ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού σας. Γνωρίζουμε ότι τα πολλαπλά εμβόλια  μπορούν να χορηγηθούν μαζί αποτελεσματικά και με ασφάλεια. Κάθε παιδικό εμβόλιο έχει δοκιμαστεί προσεκτικά μόνο του και σε συνδυασμό με άλλα.

Το πρόγραμμα της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής βασίζεται στις χρονικές στιγμές που τα εμβόλια λειτουργούν καλύτερα με τα ανοσοποιητικά συστήματα των παιδιών. Μερικές φορές αυτό σημαίνει ότι το παιδί σας θα κάνει πολλαπλά εμβόλιασε σύντομο χρονικό διάστημα. 

Γιατί το παιδί μου εξακολουθεί να χρειάζεται εμβόλιο αν αυτές οι ασθένειες έχουν σχεδόν εξαφανιστεί;

Η ευλογιά είναι η μόνη ασθένεια που έχει εξαλειφθεί πλήρως μέσω των εμβολίων.

Χρειαζόμαστε ακόμη εμβόλια για τις άλλες ασθένειες που μπορούν να εξαπλωθούν στις κοινότητές μας. Τα εμβόλια προετοιμάζουν το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος να αντιστέκεται σε μεταδοτικές ασθένειες.

Πρέπει το παιδί μου να κάνει εμβόλια αν είναι άρρωστο;

Αν το παιδί σας είναι άρρωστο, μιλήστε με τον/την παιδίατρό σας. Συχνά, μπορεί να εμβολιαστεί ακόμη κι αν έχει μια ήπια ασθένεια όπως κρυολόγημα, ωταλγία, χαμηλό πυρετό ή διάρροια. Το να λάβει τα εμβόλια την ίδια ημέρα εξοικονομεί χρόνο, επειδή το παιδί σας δεν θα χρειαστεί επιπλέον ραντεβού. Ο/Η παιδίατρός σας θα χαρεί να το συζητήσει μαζί σας.

Μπορείτε να κολλήσετε μια ασθένεια από ένα εμβόλιο;

Ένα εμβόλιο δεν προκαλεί ασθένεια σε υγιή άτομα. Αν ο ιός ή το βακτήριο χρησιμοποιείται ως συστατικό του εμβολίου, είτε δεν είναι ζωντανό είτε είναι πολύ, πολύ εξασθενημένο.

Τα εμβόλια έχουν ενεργά συστατικά που δίνουν πληροφορίες στο ανοσοποιητικό σύστημα του παιδιού σας, ώστε να ξέρει πώς να δημιουργεί τα δικά του αντισώματα. Δείτε πώς λειτουργεί αυτό.

Όπως ακριβώς ένα παιδί μαθαίνει να διαβάζει, έτσι μαθαίνει και το ανοσοποιητικό του σύστημα. Ένα εμβόλιο είναι σαν ένα βιβλίο που διδάσκει το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να αντιστέκεται σε μια ασθένεια. Αρκεί μια πολύ μικρή ποσότητα ενεργών συστατικών σε κάθε εμβόλιο ώστε το ανοσοποιητικό σύστημα να καταλάβει και να θυμάται τι πρέπει να κάνει όταν δει τον πραγματικό ιό ή βακτήριο.

Υπάρχουν ορισμένα εμβόλια που χρησιμοποιούν ζωντανό, εξασθενημένο ιό. Αυτός ο τύπος εμβολίου, πολύ σπάνια, μπορεί να προκαλέσει ασθένεια σε άτομα που έχουν νοσήματα που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό τους σύστημα, όπως καρκίνο, ή που χρειάζονται φάρμακα που επηρεάζουν το ανοσοποιητικό τους σύστημα. Εξαιτίας αυτού, ο/η γιατρός τους μπορεί να χορηγήσει μια διαφορετική μορφή του εμβολίου ή να τους συμβουλεύσει να μην κάνουν αυτό το ένα εμβόλιο. (Μάθετε γιατί είναι σημαντικό το παιδί σας να λαμβάνει τα συνιστώμενα εμβόλια και να συνεχίσει την φοίτηση στο σχολείο)

Προκαλούν τα εμβόλια αυτισμό;

Όχι, τα εμβόλια δεν προκαλούν αυτισμό. Τα παιδιά κάνουν αρκετά εμβόλια μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου έτους ζωής. Αυτή είναι, επίσης, η περίοδος που ορισμένα παιδιά αρχίζουν να εμφανίζουν συμπτώματα αυτισμού. Παρότι συμβαίνουν περίπου την ίδια χρονική στιγμή, το ένα δεν προκαλεί το άλλο. Ιατρικοί ερευνητές σε όλο τον κόσμο έχουν περάσει περισσότερα από 25 χρόνια μελετώντας διεξοδικά αυτόν τον ισχυρισμό. Όλοι κατέληξαν στο ίδιο συμπέρασμα: Τα εμβόλια δεν συνδέονται με τον αυτισμό.

Τι γίνεται αν το παιδί μου έχει παρενέργεια από ένα εμβόλιο;

Ήπιες παρενέργειες, όπως ερυθρότητα, πρήξιμο και πόνος στο σημείο της ένεσης, είναι συχνές. Μερικές φορές όταν κάνετε ένα εμβόλιο, μπορεί να παρουσιάσετε χαμηλό πυρετό ή μυαλγίες. Αυτό είναι σημάδι ότι το σώμα σας αναπτύσσει ανοσία απέναντι στην ασθένεια. Οι παρενέργειες υποχωρούν λίγο μετά τον εμβολιασμό.

Πολύ σπάνια, μπορεί να παρουσιαστούν σοβαρές αντιδράσεις από ένα εμβόλιο. Όμως ο κίνδυνος της ίδιας της ασθένειας είναι πολύ μεγαλύτερος και πολύ συχνότερος από τις σοβαρές αντιδράσεις από τα εμβόλια.

Να θυμάστε

Ως γονέας, γνωρίζετε το παιδί σας και τι χρειάζεται για να ευδοκιμήσει. Ο/Η παιδίατρός σας διαθέτει ιατρική εκπαίδευση, εξειδικευμένη γνώση και επιστημονικά δεδομένα για το πώς να υποστηρίξει την υγεία του παιδιού σας. Δουλεύοντας μαζί, μπορείτε να πάρετε τεκμηριωμένες αποφάσεις για ό,τι είναι καλύτερο για το παιδί σας. Αν έχετε ερωτήσεις για τα εμβόλια ή οτιδήποτε άλλο, μιλήστε με τον/την παιδίατρό σας.