Προσαρμογή στο διαζύγιο

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να προσαρμοστούν;

Αν και πόσο θα επηρεάσει ένα διαζύγιο τη ζωή του παιδιού σας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πώς εσείς και ο/η σύζυγός σας συμπεριφέρεστε ο ένας στον άλλο πριν, κατά τη διάρκεια και μετά το διαζύγιο. Οι γονείς πρέπει να συνεργαστούν για να κάνουν τη μετάβαση όσο πιο εύκολη γίνεται. Αν και ο γάμος τελειώνει, ο ρόλος σας ως γονέας συνεχίζεται. Αφήστε κατά μέρος τις διαφορές σας και βάλτε το παιδί σας στην πρώτη θέση. Δοκιμάστε τις παρακάτω συμβουλές:

• Ποτέ μην πιέζετε το παιδί σας να πάρει το μέρος κάποιου γονέα. Κάθε παιδί θα νιώθει αφοσίωση και στους δύο γονείς.
• Μην εμπλέκετε το παιδί σας σε διαφωνίες μεταξύ σας.
• Μην επικρίνετε ο ένας τον άλλο μπροστά στο παιδί σας ή όταν το παιδί σας μπορεί να σας ακούσει. Αν συμβεί αυτό, εξηγήστε στο παιδί σας ότι, όταν οι άνθρωποι θυμώνουν, μερικές φορές λένε πράγματα που πληγώνουν.
• Συζητήστε τις ανησυχίες και τα συναισθήματά σας με τον άλλο γονέα του παιδιού σας σε χρόνο και τόπο όπου το παιδί σας δεν μπορεί να ακούσει.
• Αποφεύγετε να τσακώνεστε μπροστά στο παιδί σας.

Συζητήστε με το παιδί σας έγκαιρα και συχνά

Όσο νωρίτερα πείτε στο παιδί σας τι συμβαίνει και όσο πιο συχνά μιλάτε, τόσο πιο άνετα θα νιώθει. Επίσης, επιτρέψτε στο παιδί σας να μοιραστεί μαζί σας τους φόβους, τις ανησυχίες και τα συναισθήματά του. Αυτό μπορεί να το βοηθήσει να νιώσει ασφαλές και ιδιαίτερο. Όταν μιλάτε με το παιδί σας για το διαζύγιο, ακολουθήστε αυτές τις οδηγίες.

• Να είστε απόλυτα ειλικρινείς και ανοιχτοί για το τι πρόκειται να συμβεί. Μιλήστε για το διαζύγιο με απλά λόγια. Για παράδειγμα: «Ο μπαμπάς σου και εγώ έχουμε κάποιες δυσκολίες στο να τα πηγαίνουμε καλά» ή «Η μαμά σου και εγώ σκεφτόμαστε ότι ίσως χρειαστεί να χωρίσουμε».
• Βεβαιωθείτε ότι το παιδί σας γνωρίζει ότι το διαζύγιο δεν είναι δικό του λάθος. Επίσης, πείτε του ότι δεν μπορεί να διορθώσει τα προβλήματα ή να σας κάνει να μείνετε μαζί. Δώστε στο παιδί σας διαβεβαίωση ότι το αγαπάτε και ότι δεν θα το εγκαταλείψετε.
• Προσπαθήστε να μην κατηγορήσετε τον/την πρώην σύζυγό ούτε να δείξετε θυμό. Εξηγήστε ότι μερικές φορές οι γονείς χρειάζεται να ζουν χωριστά.
• Να είστε υπομονετικοί με τις ερωτήσεις. Δεν χρειάζεται να έχετε όλες τις απαντήσεις. Μερικές φορές, απλώς να ακούτε προσεκτικά το παιδί σας είναι πιο χρήσιμο από το να μιλάτε. Παρακάτω ακολουθούν ορισμένες ερωτήσεις που μπορεί να σας κάνει το παιδί σας:
  • Γιατί χωρίζετε;
  • Θα ξαναείστε ποτέ μαζί;
  • Πού θα μένω;
  • Θα πρέπει να μετακομίσουμε;
  • Θα χρειαστεί να αλλάξω σχολείο;
  • Εγώ φταίω για το διαζύγιο;
  • Πόσο συχνά θα βλέπω τον μπαμπά/τη μαμά;
  • Θα γίνουμε φτωχοί;

Βεβαιώστε το παιδί σας ότι είναι ασφαλές και ότι το αγαπούν. Αν δυσκολεύεστε να διαχειριστείτε την κατάσταση, μπορείτε να ζητήσετε βοήθεια από τον/την παιδοψυχίατρο που στηρίζει παιδιά και γονείς, έναν σύμβουλο οικογένειας ή παιδοψυχολόγο.

Σεβαστείτε τη σχέση του παιδιού σας με τον άλλο γονέα

Είναι σημαντικό να επιτρέπετε στα παιδιά να εκφράζουν την αγάπη τους και προς τους δύο γονείς. Εφόσον δεν υπάρχουν ζητήματα που επηρεάζουν την ασφάλεια ή την ευημερία του παιδιού, προσπαθήστε να μην αφήνετε τις μεταξύ σας διαφορές να εμποδίζουν τη σχέση του με τον άλλο γονέα. Τα παιδιά πρέπει να μπορούν να περνούν χρόνο και με τους δύο χωρίς να αισθάνονται τύψεις. Υπενθυμίστε τους ότι και οι δύο τα αγαπάτε και συνεχίζετε να είστε παρόντες στη ζωή τους.

Διατηρήστε την καθημερινή ρουτίνα του παιδιού σας

Προσπαθήστε να διατηρήσετε τη ρουτίνα, τους φίλους, το σχολείο και το περιβάλλον του παιδιού σας όσο το δυνατόν πιο αμετάβλητα. Προγραμματίστε τα γεύματα, τις δουλειές και τον ύπνο σε τακτικές ώρες, έτσι ώστε το παιδί σας να ξέρει τι να περιμένει κάθε μέρα. Οι γονείς που ζουν χωριστά είναι σημαντικό να προσπαθούν να συμφωνούν σε βασικούς κανόνες και σε μια όσο το δυνατόν κοινή προσέγγιση στην καθημερινότητα του παιδιού, ώστε να υπάρχει συνέπεια ανάμεσα στα δύο σπίτια. Η διατήρηση μιας σταθερής εβδομαδιαίας ή μηνιαίας ρουτίνας επικοινωνίας και χρόνου με κάθε γονέα μπορεί να βοηθήσει το παιδί να νιώθει ασφάλεια και σταθερότητα. Σύμφωνα με το ισχύον ελληνικό οικογενειακό δίκαιο και τις αλλαγές που εισήγαγε ο Ν. 4800/2021 στον Αστικό Κώδικα, η γονική μέριμνα ασκείται κατ’ αρχήν και από τους δύο γονείς μετά τον χωρισμό και ενθαρρύνεται η ουσιαστική συμμετοχή και των δύο στη ζωή του παιδιού, με τακτική επικοινωνία και χρόνο μαζί του, ο οποίος μπορεί να ρυθμίζεται με συμφωνία των γονέων ή, αν χρειαστεί, με δικαστική απόφαση.

Αποκτήστε βοήθεια από εξωτερικές πηγές

Τα παιδιά συχνά στρέφονται σε ανθρώπους του κοντινού τους περιβάλλοντος, όπως παππούδες, συγγενείς, φίλους ή έμπιστους ενήλικες, για παρηγοριά και υποστήριξη. Αυτές οι σχέσεις μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά και να βοηθήσουν το παιδί να προσαρμοστεί καλύτερα στις αλλαγές που φέρνει ένας χωρισμός ή ένα διαζύγιο. Παράλληλα, είναι χρήσιμο να ενημερώνονται οι εκπαιδευτικοί ή, όπου υπάρχει, ο/η σχολικός/ή ψυχολόγος ή κοινωνικός/ή λειτουργός για την αλλαγή στην οικογενειακή κατάσταση, ώστε να μπορούν να υποστηρίξουν το παιδί και να σας ενημερώσουν αν παρατηρηθούν δυσκολίες στο σχολείο. Είναι επίσης σημαντικό το σχολείο να γνωρίζει ποιοι είναι οι υπεύθυνοι γονείς ή κηδεμόνες και με ποιον πρέπει να επικοινωνεί για ζητήματα όπως άδειες συμμετοχής σε δραστηριότητες ή περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης Το διαζύγιο δεν είναι πάντα εύκολο και για τους γονείς. Αν δυσκολεύεστε να προσαρμοστείτε στη νέα κατάσταση, μπορεί να είναι χρήσιμο να αναζητήσετε υποστήριξη από έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας. Η φροντίδα της δικής σας ψυχικής και σωματικής ευεξίας είναι σημαντική, ώστε να μπορείτε να στηρίζετε τα παιδιά σας σε αυτή τη μεταβατική περίοδο.

Στην Ελλάδα, βοήθεια μπορεί να προσφερθεί από δημόσιες δομές όπως τα Κέντρα Ψυχικής Υγείας του Εθνικού Συστήματος Υγείας και τις κοινωνικές υπηρεσίες των δήμων, καθώς και από συμβουλευτικά κέντρα και δομές στήριξης οικογένειας και γονέων. Για παράδειγμα, μπορείτε να αναζητήσετε πληροφορίες για δομές ψυχικής υγείας στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας, ενώ χρήσιμες πληροφορίες και στοιχεία επικοινωνίας για δομές ψυχικής υγείας και υποστήριξης οικογενειών μπορείτε να βρείτε και στη σελίδα Χρήσιμοι σύνδεσμοι υποστήριξης για γονείς και παιδιά.(https://noiazomai.prolepsis.gr). 

Επιπλέον, οργανισμοί που δραστηριοποιούνται στην υποστήριξη οικογενειών, όπως τα κοινωνικά κέντρα των Παιδικών Χωριών SOS, προσφέρουν δωρεάν συμβουλευτική και ψυχοκοινωνική υποστήριξη σε γονείς και παιδιά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Παράλληλα, ενημερωτικά βιβλία και αξιόπιστα άρθρα για τον χωρισμό και το διαζύγιο μπορούν να βοηθήσουν τόσο τους γονείς όσο και τα παιδιά να κατανοήσουν καλύτερα τα συναισθήματά τους, ενώ ο/η παιδοψυχίατρος μπορεί να σας καθοδηγήσει σε τρόπους διαχείρισης του άγχους και των αλλαγών που βιώνει η οικογένεια.

Περισσότερες Πληροφορίες:

• https://noiazomai.prolepsis.gr/%ce%b1%cf%80%ce%bf%cf%84%ce%b5%ce%bb%ce%b5%cf%83%ce%bc%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%ae-%ce%b5%cf%80%ce%b9%ce%ba%ce%bf%ce%b9%ce%bd%cf%89%ce%bd%ce%af%ce%b1-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%ce%bf%ce%b9%ce%ba/
• Πύλη Οικογενειακής Πολιτικής
• 🔗 oikogeneia.gov.gr – Πύλη Οικογενειακής Πολιτικής
• https://oikogeneia.gov.gr/program-category/goneis/