Εποχικές αλλεργίες στα παιδιά

Παρακολουθήστε το παρακάτω παράδειγμα:

“Κάθε φθινόπωρο, ο 5χρονος Λουκάς εμφανίζει καταρροή, φαγούρα και πρήξιμο στα μάτια και φτερνίζεται συχνά. Η μητέρα του Λουκά αντιμετωπίζει το ίδιο πρόβλημα, το οποίο θεωρεί ήπια αλλεργική ρινίτιδα και κάτι με το οποίο ο γιος της πρέπει να μάθει να ζει. Τελευταία, όμως, ο Λουκάς υποφέρει επίσης από συριγμό και δύσπνοια όταν επισκέπτεται τους παππούδες του και παίζει με τις γάτες τους. Ο/Η παιδίατρος του Λουκά υποψιάζεται αλλεργικό άσθμα και συνιστά κάποιες εξετάσεις.

Τα συμπτώματα του Λουκά δεν είναι καθόλου σπάνια μεταξύ των παιδιών στην Ελλάδα. Οι αλλεργίες και το άσθμα συχνά ξεκινούν στην παιδική ηλικία και συνεχίζονται σε όλη τη ζωή. Αν και κανένα από τα δύο δεν μπορεί να θεραπευτεί, με την κατάλληλη φροντίδα μπορούν συνήθως να ελεγχθούν.”

Τι προκαλεί τις αλλεργίες;

Οι αλλεργίες προκαλούνται από την αντίδραση του οργανισμού σε ουσίες που ονομάζονται «αλλεργιογόνα». Οι αλλεργίες προκαλούν το ανοσοποιητικό σύστημα να αντιδρά σε αβλαβείς ουσίες σαν να επιτίθενται στον οργανισμό. 

Μερικές αλλεργίες είναι εύκολο να εντοπιστούν από το μοτίβο συμπτωμάτων που εμφανίζεται μετά την έκθεση σε μια συγκεκριμένη ουσία. Άλλες όμως είναι πιο διακριτικές και μπορεί να μιμηθούν άλλες παθήσεις. Ακολουθούν μερικά κοινά σημάδια που μπορεί να σας οδηγήσουν να υποψιαστείτε ότι το παιδί σας έχει αλλεργία.

Πότε να υποψιαστείτε αλλεργία;

Επαναλαμβανόμενα ή χρόνια συμπτώματα που μοιάζουν με κρύωμα και διαρκούν περισσότερο από μία ή δύο εβδομάδες, ή που εμφανίζονται περίπου την ίδια εποχή κάθε χρόνο.

Τα συμπτώματα αλλεργίας μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Υγρή μύτη
• Ρινικό μπούκωμα
• Φτάρνισμα
• Καθάρισμα του λαιμού
• Τρίψιμο μύτης
• Συνάχι
• Ροχαλητό
• Φτάρνισμα
• Φαγούρα και δακρύρροια στα μάτια

Αισθήσεις φαγούρας ή μυρμηγκιάσματος στο στόμα και στο λαιμό. Η φαγούρα συνήθως δεν είναι ένα σύμπτωμα που σχετίζεται με το κρύωμα, αλλά είναι το χαρακτηριστικό γνώρισμα ενός αλλεργικού προβλήματος. Βήχας, συριγμός, δυσκολία στην αναπνοή και άλλα αναπνευστικά συμπτώματα. Επαναλαμβανόμενες ερυθρές, με φαγούρα, ξηρές, μερικές φορές φολιδωτές εκδορές στις πτυχές του δέρματος, στους καρπούς και στους αστραγάλους μπορεί επίσης να υποδεικνύουν αλλεργία.

Τι είναι το έκζεμα;

Όσον αφορά τα εξανθήματα, η πιο συχνή χρόνια φλεγμονώδης δερματική πάθηση στα παιδιά είναι το έκζεμα, γνωστό και ως ατοπική δερματίτιδα. Αν και δεν αποτελεί αυστηρά αλλεργική διαταραχή, το έκζεμα στα μικρά παιδιά παρουσιάζει πολλά από τα χαρακτηριστικά των αλλεργιών και συχνά αποτελεί ένδειξη ότι μπορεί να αναπτυχθεί αλλεργική ρινίτιδα ή άσθμα. Η συχνότητα του εκζέματος, όπως και του άσθματος, αυξάνεται σε όλο τον κόσμο. Σε περιοχές όπου το άσθμα είναι σπάνιο, η συχνότητα του εκζέματος είναι επίσης χαμηλή.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ αλλεργιών και άσθματος;

Αν και οι αλλεργίες και το άσθμα συχνά πάνε μαζί, στην πραγματικότητα πρόκειται για δύο διαφορετικές καταστάσεις. Τρία σημαντικά στοιχεία είναι τα εξής:

• Το άσθμα είναι μια χρόνια πάθηση που ξεκινά από τους πνεύμονες.
• Οι αλλεργίες είναι αντιδράσεις που ξεκινούν από το ανοσοποιητικό σύστημα.
• Δεν έχουν όλοι όσοι έχουν αλλεργίες και άσθμα, αλλά οι περισσότεροι άνθρωποι με άσθμα έχουν αλλεργίες.

Τι είναι η ασθματική κρίση;

Οι αεραγωγοί του τυπικού παιδιού με άσθμα είναι φλεγμονώδεις ή πρησμένοι. Αυτό τους καθιστά υπερευαίσθητους. Όταν έρθουν σε επαφή με έναν εκλυτικό παράγοντα του άσθματος —κάτι που προκαλεί την κρίση άσθματος— οι αεραγωγοί (που ονομάζονται βρογχικοί σωλήνες) αντιδρούν υπερβολικά και συστέλλονται (γίνονται στενότεροι).

Πολλές διαφορετικές ουσίες και γεγονότα μπορούν να «πυροδοτήσουν» μια ασθματική κρίση, συμπεριλαμβανομένων:

• Σωματική άσκηση
• Ψυχρός αέρας
• Ιοί
• Ατμοσφαιρική ρύπανση
• Συγκεκριμένες αναθυμιάσεις
• Άλλα αλλεργιογόνα

Στην πραγματικότητα, περίπου το 80% των παιδιών με άσθμα πάσχουν επίσης από αλλεργίες και για αυτό, τα αλλεργιογόνα είναι οι συχνότεροι εκλυτικοί παράγοντες του άσθματος.

Κοινά αλλεργιογόνα στο σπίτι και στο σχολείο

Το φθινόπωρο, πολλά εσωτερικά αλλεργιογόνα προκαλούν προβλήματα στα παιδιά επειδή αυτά βρίσκονται στο σπίτι και στο σχολείο για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.

Τα εσωτερικά αλλεργιογόνα περιλαμβάνουν:

• Σκόνη: περιέχει ακάρεα της σκόνης και λεπτόκοκκα σωματίδια από άλλα αλλεργιογόνα, όπως γύρη, μούχλα και τρίχωμα ζώων.
• Μύκητες: συμπεριλαμβανομένης της μούχλας, που είναι πολύ μικρή για να διακρίνεται με γυμνό μάτι.
• Ζώα με τρίχωμα: γάτες, σκύλοι, ινδικά χοιρίδια, γερβίλοι, κουνέλια και άλλα κατοικίδια.
• Ρούχα και παιχνίδια: αντικείμενα κατασκευασμένα, επενδεδυμένα ή γεμισμένα με τρίχες ζώων.
• Λάτεξ: οικιακά και σχολικά αντικείμενα, όπως γάντια από λάτεξ, παιχνίδια, μπαλόνια, ελαστικό σε κάλτσες, εσώρουχα και άλλα ενδύματα. 
• Αιωρούμενα σωματίδια.
• Βακτηριακά ένζυμα: χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ενζυμικών λευκαντικών και καθαριστικών προϊόντων.
• Ορισμένα τρόφιμα.

Πώς να ελέγξετε τα συμπτώματα αλλεργίας;

• Είναι χρήσιμο να χρησιμοποιείτε κλιματιστικά, όπου είναι δυνατόν, για να μειώσετε την έκθεση στη γύρη τόσο στο σπίτι όσο και στο αυτοκίνητό σας.
• Η μούχλα είναι παρούσα την άνοιξη και στα τέλη του καλοκαιριού, ιδιαίτερα γύρω από περιοχές αποσυντιθέμενης βλάστησης. Τα παιδιά με αλλεργία στη μούχλα θα πρέπει να αποφεύγουν να παίζουν σε σωρούς από νεκρά φύλλα το φθινόπωρο.
• Τα ακάρεα της σκόνης συγκεντρώνονται σε μέρη όπου η τροφή τους (όπως νιφάδες ανθρώπινου δέρματος) είναι άφθονη. Αυτό σημαίνει ότι τα βρίσκουμε πιο συχνά σε επιστρωμένα έπιπλα, καλύμματα κρεβατιού και χαλιά.
• Αντικείμενα με επένδυση, όπως στρώματα, υποστρώματα, μαξιλάρια και μαξιλάρια καθίσματος, θα πρέπει να καλύπτονται με αντιαλλεργικά καλύμματα με φερμουάρ, τα οποία είναι διαθέσιμα μέσω καταλόγων και εξειδικευμένων καταστημάτων.
• Πλένετε τα σεντόνια εβδομαδιαίως και άλλα κλινοσκεπάσματα, όπως κουβέρτες, κάθε 2 έως 3 εβδομάδες σε ζεστό νερό για να εξολοθρεύσετε τα ακάρεα.
• Τα μαξιλάρια θα πρέπει να αντικαθίστανται κάθε 2 - 3 χρόνια.

Συνεργασία με τον παιδίατρο του παιδιού σας

Η θεραπεία της αλλεργίας και/ή του άσθματος του παιδιού σας θα πρέπει να ξεκινήσει με τον παιδίατρό σας. Αν χρειαστεί, ο παιδίατρός σας μπορεί να σας παραπέμψει σε παιδοαλλεργιολόγο για πρόσθετες αξιολογήσεις και θεραπείες, ανάλογα με τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων του παιδιού. Υπάρχουν πολλά αντισταμινικά, αποσυμφορητικά και ρινικά σπρέι μη συνταγογραφούμενα. Ωστόσο, είναι πολύ σημαντικό να συνεργάζεστε με έναν/μία παιδίατρο όλα αυτά τα χρόνια για να διασφαλίσετε ότι η αλλεργία και το άσθμα του παιδιού σας διαγιγνώσκονται σωστά και τα συμπτώματα θεραπεύονται όπως πρέπει.