Φάρμακα για τη θεραπεία του άσθματος στα παιδιά

Στην περίπτωση που το παιδί σας έχει άσθμα, ο στόχος της θεραπείας είναι να προλάβει ή να μειώσει τα συμπτώματα, ώστε να μπορεί να συμμετέχει πλήρως στις καθημερινές του δραστηριότητες. Είναι, επίσης, σημαντικό να αποφεύγονται οι επισκέψεις στα τμήματα επειγόντων περιστατικών των νοσοκομείων και οι νοσηλείες στο νοσοκομείο που προκαλούνται από επιδείνωση του άσθματος.

Ο καλύτερος τρόπος για να γίνει αυτό είναι ο έλεγχος των συμπτωμάτων, αποφεύγοντας και ελέγχοντας τα αίτια που προκαλούν το άσθμα και παίρνοντας τα φάρμακα για το άσθμα, όπως ορίζεται από τις οδηγίες του /της παιδιάτρου σας. Μερικά παιδιά μπορεί να χρειάζονται φάρμακα καθημερινά για να αντιμετωπίσουν τα συμπτώματα του άσθματος. Άλλα παιδιά μπορεί να χρειάζονται φάρμακα μόνο περιστασιακά για να ελέγξουν τα συμπτώματά τους. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε α παρακάτω.

Ποια είναι τα καλύτερα φάρμακα για το άσθμα του παιδιού σας;

Τα συμπτώματα άσθματος κάθε παιδιού είναι διαφορετικά και μπορούν να αλλάξουν με το χρόνο. Ο/Η παιδίατρος του παιδιού σας θα καθορίσει ποιο φάρμακο για το άσθμα είναι το καλύτερο για το παιδί σας, με βάση την βαρύτητα και την συχνότητα των συμπτωμάτων του. Τα φάρμακα μπορεί, επίσης, να διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία του παιδιού σας.

Στα παιδιά με άσθμα, των οποίων τα συμπτώματα εμφανίζονται περιστασιακά, χορηγούνται φάρμακα, μόνο όταν χρειάζεται και συνήθως για σύντομο χρονικό διάστημα. Παιδιά με άσθμα των οποίων τα συμπτώματα εμφανίζονται πιο συχνά, χρειάζεται να παίρνουν καθημερινά ένα διαφορετικό είδος φαρμάκου για να ελέγχουν και να προλαμβάνουν τα συμπτώματά τους. Μερικές φορές, χρειάζεται να λαμβάνονται ταυτόχρονα πολλά φάρμακα για τον έλεγχο και την πρόληψη των συμπτωμάτων.

Τα φάρμακα για το άσθμα, όπως όλα τα φάρμακα, πρέπει να φυλάσσονται σε σημεία που δεν έχουν πρόσβαση τα μικρά παιδιά, όταν δεν χρησιμοποιούνται (σε σημείο που δεν μπορούν να φτάνουν τα παιδιά ή να κλειδώνονται). Επίσης, οι ημερομηνίες λήξης των φαρμάκων πρέπει να ελέγχονται τακτικά.

Διαφορετικές μορφές φαρμάκων για το άσθμα

Τα φάρμακα για το άσθμα διατίθενται σε μια ποικιλία μορφών, όπως:

• Δοσιμετρικές συσκευές εισπνοών (MDI) ή «εισπνοές/σπρέι». Αυτά συνήθως χορηγούνται με έναν διαχωριστή (spacer) ή θάλαμο συγκράτησης, για να βελτιωθεί η εισπνοή και απορρόφηση του φαρμάκου. Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, μπορεί επίσης να απαιτείται μάσκα (αεροθάλαμος με ασκό) για σύνδεση με τον διαχωριστή και τη συσκευή εισπνοής.
• Δοσιμετρικές Συσκευές εισπνοών ξηράς σκόνης (DPIs).
• Φάρμακα σε υγρή μορφή που μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε συσκευές νεφελοποιητή.
• Φάρμακα σε υγρή μορφή που λαμβάνονται από το στόμα.
• Δισκία, μασώμενα δισκία και χάπια.

Ενέσιμα σκευάσματα

Σημείωση: Οι εισπνεόμενες μορφές προσφέρουν το φάρμακο απευθείας στους αεραγωγούς με ελάχιστες παρενέργειες.

Ομάδες φαρμάκων για το άσθμα: θεραπεία ή πρόληψη συμπτωμάτων

Υπάρχουν δύο ομάδες φαρμάκων για το άσθμα: φάρμακα γρήγορης ανακούφισης για τη θεραπεία συμπτωμάτων και φάρμακα ελέγχου για την πρόληψη συμπτωμάτων.

• Τα φάρμακα άμεσης ανακούφισης λαμβάνονται για βραχυπρόθεσμη χρήση όπως απαιτείται. Ονομάζονται, επίσης, φάρμακα διάσωσης ή ανακούφισης. Στόχος τους είναι να ανοίξουν τις στενές αεραγωγούς οδούς και να βοηθήσουν στην ανακούφιση συμπτωμάτων όπως ο συριγμός, ο παροξυσμικός βήχας, η δύσπνοια και η αίσθηση πίεσης στο στήθος. Μπορούν, επίσης, να χρησιμοποιηθούν για να προλάβουν το άσθμα που προκαλείται από την άσκηση. 
• Τα φάρμακα ελέγχου προορίζονται για καθημερινή χρήση για τον έλεγχο του άσθματος και την πρόληψη συμπτωμάτων. Στόχος τους είναι να μειώσουν τη φλεγμονή ή να προκαλέσουν χαλάρωση των μυών των αεραγωγών. Παιδιά με συμπτώματα και/ή που χρησιμοποιούν σαλβουταμόλη (Aerolin) περισσότερο από δύο φορές την εβδομάδα—ή που ξυπνούν από τον ύπνο περισσότερο από δύο φορές το μήνα—θα πρέπει να λαμβάνουν φάρμακα ελέγχου (ή να επισκεφτούν το τον/την παιδιατρό τους για προσαρμογή της θεραπείας).

SMART: συνδυασμός φαρμάκου άμεσης ανακούφισης και ελέγχου 

Αν το παιδί σας είναι 4 ετών ή μεγαλύτερο, ο γιατρός μπορεί να προτείνει την απλή θεραπεία συντήρησης και ανακούφισης (SMART) ή τη θεραπεία συντήρησης και ανακούφισης (MART). Αντί να χρησιμοποιείτε ένα εισπνεόμενο στεροειδές καθημερινά συν ένα δεύτερο φάρμακο άμεσης ανακούφισης κατά περίπτωση, η SMART περιλαμβάνει μόνο ένα συνδυασμένο εισπνεόμενο που περιέχει ένα κορτικοστεροειδές και ένα φάρμακο που ονομάζεται φορμοτερόλη. Αυτός ο συνδυασμός ανακουφίζει γρήγορα τα συμπτώματα άσθματος και βοηθά στον έλεγχό του. Τα πλεονεκτήματα της SMART περιλαμβάνουν την ανάγκη για ένα μόνο εισπνεόμενο και τη συνολικά μειωμένη λήψη στεροειδών σε μορφή δισκίων.

Το σχέδιο δράσης για το άσθμα του παιδιού σας

Κάθε άτομο με άσθμα πρέπει να έχει ένα εξατομικευμένο, γραπτό σχέδιο δράσης για το άσθμα. Το σχέδιο δείχνει τις πληροφορίες θεραπείας του παιδιού σας, όπως το είδος των φαρμάκων που παίρνει και πότε τα παίρνει. Περιγράφει, επίσης, πώς να ελέγξει το άσθμα μακροπρόθεσμα και πώς να αντιμετωπίσει μια έξαρση άσθματος. Επιπλέον, εξηγεί πότε να καλέσετε τον/την παιδίατρο ή πότε να πάτε στο τμήμα επειγόντων.

Όλοι όσοι φροντίζουν το παιδί σας, συμπεριλαμβανομένων των δασκάλων, πρέπει να λάβουν ένα αντίγραφο του σχεδίου. Εάν ένα παιδί μοιράζει τον χρόνο του μεταξύ πολλών φροντιστών/παιδαγωγών, ενημερώστε πλήρως όλους για το άσθμα και τα φάρμακα του παιδιού σας.

Επειδή το άσθμα μπορεί να αλλάζει από καιρό σε καιρό, το σχέδιο δράσης άσθματος του παιδιού σας μπορεί, επίσης, να χρειαστεί να αλλάξει. Οι δόσεις φαρμάκων μπορεί να χρειαστεί να αυξηθούν ή να μειωθούν. Θυμηθείτε να επικοινωνήσετε με τον/την παιδίατρο σας και να αναφέρετε τυχόν αλλαγές στην πορεία της υγείας του παιδιού σας με την τρέχουσα δόση.

Μην ξεχνάτε ότι…

Τα φάρμακα για το άσθμα παίζουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη και διαχείριση των συμπτωμάτων άσθματος. Είναι ασφαλή και αποτελεσματικά αν χρησιμοποιηθούν σύμφωνα με τις οδηγίες. Η τακτική χρήση φαρμάκων άσθματος λειτουργεί για τη διαχείριση της φλεγμονής στις αναπνευστικές οδούς και την πρόληψη των εξάρσεων του άσθματος. Όταν χρησιμοποιούνται στη σωστή δόση, τα καθημερινά φάρμακα δεν χάνουν την αποτελεσματικότητά τους ούτε προκαλούν δυσάρεστες παρενέργειες.

Ο/Η παιδίατρος σας θα προτείνει επαναληπτικές επισκέψεις για να ελέγξει την πρόοδο του παιδιού αναφορικά με το άσθμα. Μην παραλείπετε αυτές τις επισκέψεις. Συνεχίστε να συναντάτε τον/την παιδίατρο σας ακόμα και όταν το άσθμα του παιδιού σας είναι υπό έλεγχο.