Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο
Ζητήματα Υγείας

Κληρονομικές ψυχικές διαταραχές

4 λεπτά ανάγνωση
Κληρονομικές ψυχικές διαταραχές

Εάν έχετε μια ψυχική διαταραχή και σκέφτεστε να αποκτήσετε παιδιά ή έχετε ήδη παιδιά, ένα από τα ερωτήματα που πιθανώς σας απασχολεί είναι αν θα μπορούσατε να μεταβιβάσετε τη διαταραχή σας στο παιδί σας.

Επίπτωση

Σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας, περίπου το 25% των ενηλίκων στις ΗΠΑ (ηλικίας 18 ετών και άνω) και περίπου το 13% των παιδιών στις ΗΠΑ (ηλικίας 8 έως 15 ετών) διαγιγνώσκονται με ψυχική διαταραχή κάθε χρόνο. Παραδείγματα ψυχικών διαταραχών περιλαμβάνουν:

  • Κατάθλιψη– Επηρεάζει το 10% του πληθυσμού.
  • Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής-Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) – Επηρεάζει το 5%-11% του πληθυσμού.
  • Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ)– Επηρεάζει 1 στα 68 παιδιά.
  • Διαταραχές χρήσης ουσιών (εξάρτηση) – Επηρεάζει το 10% του πληθυσμού.
  • Σχιζοφρένεια– Επηρεάζει το 1% του πληθυσμού.
  • Διπολική διαταραχή– Επηρεάζει το 2%-3% του πληθυσμού.

Διάγνωση ψυχικών διαταραχών

Οι γιατροί διαγιγνώσκουν τις ψυχικές διαταραχές βάσει των σημείων και συμπτωμάτων του κάθε ασθενούς. Οι γιατροί χρησιμοποιούν το Εγχειρίδιο Διαγνωστικών και Στατιστικών Ψυχικών Διαταραχών (DSM-5) η το Εγχειρίδιο της Διεθνούς Ταξινόμησης ICD 11 Ψυχικών Διαταραχών και Διαταραχών Συμπεριφοράς του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για να βοηθηθούν στη διάγνωση ψυχικών διαταραχών.

Δεν υπάρχουν γενετικά τεστ για να επιβεβαιώσουν τη διάγνωση μιας ψυχικής διαταραχής. Επειδή οι εμπειρίες και το περιβάλλον παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη μιας ψυχικής διαταραχής, κανένα γενετικό τεστ δεν θα μπορέσει ποτέ να προβλέψει με απόλυτη βεβαιότητα ποιος θα εμφανίσει και ποιος δεν θα εμφανίσει μια ψυχική διαταραχή.

Τι σημαίνει, εάν μια ψυχική διαταραχή φαίνεται να ενυπάρχει στην οικογένειά μου;Πάθηση που επηρεάζει τα μέλη μιας οικογένειας

Κάποιες διαταραχές παρατηρούνται σε περισσότερες της μίας γενεές μιας οικογένειας.

Δεν επηρεάζονται/Επηρεάζονται

Οι ψυχικές διαταραχές δεν ακολουθούν τυπικά μοτίβα κληρονομικότητας. Η γενετική επιβάρυνση διαφέρει ανάμεσα στις διαφορετικές ψυχιατρικές διαταραχές. Η πιθανότητα ένα άτομο να έχει μια συγκεκριμένη ψυχική διαταραχή είναι μεγαλύτερη εάν άλλα μέλη της οικογένειας έχουν την ίδια διαταραχή. Προσοχή, για την εμφάνιση της ψυχικής νόσου δεν αρκεί η “κληρονομική” επιβάρυνση, σημασία έχει η αλληλεπίδραση του κάθε συγκεκριμένου ατόμου με το περιβάλλον. Αυτό σημαίνει ότι ένα άτομο στην οικογένεια μπορεί να εμφανίσει μια ήπια ή μια σοβαρότερη ή και καθόλου ψυχική διαταραχή.

Αιτίες ψυχικών διαταραχών

Οι περισσότερες ψυχικές διαταραχές προκαλούνται από ένα συνδυασμό πολλαπλών γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Αυτό ονομάζεται πολυπαραγοντική κληρονομικότητα. Πολλά άλλα κοινά ιατρικά προβλήματα, όπως ο διαβήτης τύπου 2, η παχυσαρκία και το άσθμα, υπόκεινται επίσης σε πολυπαραγοντική κληρονομικότητα.

Περιβαλλοντικοί παράγοντες

Περιβαλλοντικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη ψυχικών διαταραχών περιλαμβάνουν:

  • Τραύμα: H σεξουαλική, σωματική και συναισθηματική κακοποίηση κατά την παιδική ηλικία οδηγούν όλα σε αύξηση της πιθανότητας εμφάνισης ψυχικής διαταραχής. Ιδιαίτερα αγχωτικά οικογενειακά περιβάλλοντα, η απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου και οι φυσικές καταστροφές είναι επίσης σημαντικοί παράγοντες.
  • Συναισθηματική βλάβη: Οι αρνητικές σχολικές εμπειρίες και ο εκφοβισμός μπορούν επίσης να προκαλέσουν σοβαρές μακροπρόθεσμες συναισθηματικές βλάβες. Η αναγνώριση αυτών των ζητημάτων οδήγησε σε εθνικές εκστρατείες κατά του σχολικού εκφοβισμού, και η εφαρμογή τους έχει δώσει μεγαλύτερη έμφαση στη συνολική ψυχική υγεία των παιδιών και εφήβων σχολικής ηλικίας.
  • Κατάχρηση ουσιών: Η έκθεση σε καπνό, αλκοόλ και παράνομα ναρκωτικά, είτε προγεννητικά είτε κατά την παιδική ηλικία, έχει συσχετιστεί με την ανάπτυξη ψυχικών διαταραχών πέρα από τις διαταραχές χρήσης ουσιών ή την εξάρτηση.

Οι περιβαλλοντικοί παράγοντες από μόνοι τους δεν προκαλούν ψυχικές διαταραχές. Οι γενετικοί παράγοντες παίζουν επίσης ρόλο στην ανάπτυξη μιας ψυχικής διαταραχής.

Γενετικοί παράγοντες

Οι γενετικοί παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη ψυχικών διαταραχών περιλαμβάνουν:

  • Επιγενετική ρύθμιση: Η επιγενετική επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο αντιδρά σε περιβαλλοντικούς παράγοντες και μπορεί να καθορίσει εάν αυτό το άτομο θα αναπτύξει ψυχική διαταραχή. Η επιγενετική ρύθμιση δεν είναι σταθερή στον χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι ένα γονίδιο δεν είναι πάντα «ενεργοποιημένο» ή «απενεργοποιημένο». Απαιτείται ο σωστός συνδυασμός περιβαλλοντικών παραγόντων και επιγενετικής ρύθμισης για να αναπτυχθεί μια ψυχική διαταραχή.
  • Γενετικοί πολυμορφισμοί: Αυτές οι αλλαγές στο DNA μας μας κάνουν μοναδικούς ως άτομα. Από μόνος του, ένας πολυμορφισμός δεν οδηγεί στην ανάπτυξη ψυχικής διαταραχής. Ωστόσο, ο συνδυασμός ενός ή περισσότερων συγκεκριμένων πολυμορφισμών με ορισμένους περιβαλλοντικούς παράγοντες μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη ψυχικής διαταραχής.
  • Αλλαγές σε μεμονωμένα γονίδια: Σπάνιες.

Μην ξεχνάτε ότι:

Οι ψυχικές διαταραχές προκύπτουν από συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Δεν υπάρχει κάποιος μοναδικός γενετικός διακόπτης που, όταν πατηθεί, προκαλεί ψυχική διαταραχή. Κατά συνέπεια, είναι δύσκολο για τους γιατρούς να προσδιορίσουν τον κίνδυνο ενός ατόμου να κληρονομήσει ψυχική διαταραχή ή να τη μεταβιβάσει στα παιδιά του. Οι αιτίες των ψυχικών διαταραχών είναι πολύπλοκες και απαιτούν πολλά αλληλοεπιδρώντα γονίδια και περιβαλλοντικούς παράγοντες.

http://ghr.nlm.nih.gov/BrowseConditionshttp://learn.genetics.utah.edu/content/historyhttp://www.genome.gov/19016930

Τελευταία ενημέρωση

12/23/2025

Πηγή

Section on Genetics and Birth Defects (Copyright © 2014 American Academy of Pediatrics)

Πηγή: Section on Genetics and Birth Defects

Σχετικά άρθρα

Πώς θεραπεύεται η κατάθλιψη σε παιδιά και εφήβους;

Πώς θεραπεύεται η κατάθλιψη σε παιδιά και εφήβους;

Πολλά παιδιά και έφηβοι με κατάθλιψη δεν λαμβάνουν την απαραίτητη θεραπεία. Αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι ποτέ δεν διαγνώστηκαν, δεν έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας ή ντρέπονται να ζητήσουν βοήθεια. Τα παιδιά που δεν λαμβάνουν θεραπεία…

6 λεπτά
Περισσότερα
Αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας

Αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας

Πρόκειται για μια διάχυτη αδιαφορία για τα δικαιώματα και τις ανάγκες των άλλων. Οι έφηβοι με πραγματική αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας, συνήθως, παρουσιάζουν αυτό το μοτίβο συμπεριφοράς πριν από την ηλικία των δεκαπέντε ετών, αν και η διάγνω…

1 λεπτά
Περισσότερα
Φόβοι και φοβίες στα παιδιά: Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς

Φόβοι και φοβίες στα παιδιά: Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς

Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν και εξερευνούν τον κόσμο γύρω τους, αντιμετωπίζοντας νέες εμπειρίες και προκλήσεις, οι περιστασιακοί φόβοι είναι κάτι συνηθισμένο. Συνηθισμένοι παιδικοί φόβοι Ο φόβος της μοναξιάς στο σκοτάδι, για παράδειγμα, είναι ένας συν…

4 λεπτά
Περισσότερα

Το πρόγραμμα υλοποιείται από το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με την UNICEF και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.

Υπουργείο Υγείας, UNICEF, Ελλάδα 2.0, Ευρωπαϊκή Ένωση

© 2026 – All rights reserved

Περιεχόμενο άρθρων: © 2026 American Academy of Pediatrics. Μεταφρασμένο με τις απαραίτητες τροποποιήσεις ώστε να αντικατοπτρίζονται οι τοπικές υπηρεσίες και πόροι και χρησιμοποιείται με άδεια απο το HealthyChildren.org.