Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν και εξερευνούν τον κόσμο γύρω τους, αντιμετωπίζοντας νέες εμπειρίες και προκλήσεις, οι περιστασιακοί φόβοι είναι κάτι συνηθισμένο.

Συνηθισμένοι παιδικοί φόβοι

Ο φόβος της μοναξιάς στο σκοτάδι, για παράδειγμα, είναι ένας συνηθισμένος παιδικός φόβος. Το ίδιο ισχύει και για τον φόβο των ζώων, όπως μεγάλα σκυλιά που γαβγίζουν. Μερικά παιδιά φοβούνται τις φωτιές, τα ψηλά μέρη ή τις καταιγίδες. Άλλα, έχοντας επίγνωση των γεγονότων που βλέπουν στα διάφορα μέσα μαζικής ενημέρωσης, ανησυχούν για τον πόλεμο ή την τρομοκρατία. Αν έχει υπάρξει πρόσφατα μια σοβαρή ασθένεια ή απώλεια στην οικογένεια, μπορεί να γίνουν ανήσυχα για την υγεία των γύρω τους.

Οι φόβοι του παιδιού σας μπορεί να έρχονται και να φεύγουν. Οι περισσότεροι παιδικοί φόβοι είναι ήπιοι. Αλλά ακόμα και όταν επιδεινωθούν, με καθησύχαση και υποστήριξη, γενικά εξαφανίζονται μόνοι τους μετά από λίγο.

Πώς μπορούν οι γονείς να βοηθήσουν να απαλύνουν τους φόβους του παιδιού τους

Ακολουθούν μερικές προτάσεις που πολλοί γονείς θεωρούν χρήσιμες για να βοηθήσουν τα παιδιά τους να αντιμετωπίσουν τους φόβους τους.

Τι να κάνετε:

Μιλήστε με το παιδί σας για τις ανησυχίες του και δείξτε κατανόηση. Εξηγήστε του ότι πολλά παιδιά έχουν φόβους, αλλά με την υποστήριξή σας μπορούν να μάθουν να τους ξεπερνούν.
Παρακολουθήστε τη χρήση των μέσων από το παιδί σας. Αυτό περιλαμβάνει την έκθεση σε τρομακτικές εικόνες σε ταινίες, διαδικτυακά βίντεο και βίαια βιντεοπαιχνίδια. Βεβαιωθείτε ότι τα μέσα είναι κατάλληλα για την ηλικία τους. Είναι επίσης καλή ιδέα να περιορίζετε τον χρόνο οθόνης και να ετοιμάσετε ένα σχέδιο χρήσης των μέσων για όλη την οικογένεια.

Τι να αποφεύγετε:

Μην υποτιμάτε ή χλευάζετε τους φόβους του παιδιού σας, ειδικά μπροστά στους συνομηλίκους του.
Μην πιέζετε το παιδί σας να είναι γενναίο. Θα χρειαστεί χρόνος για να αντιμετωπίσει και να ξεπεράσει σταδιακά τους φόβους του.

Πότε ο φόβος γίνεται φοβία;

Μερικές φορές οι φόβοι μπορεί να γίνουν τόσο ακραίοι, επίμονοι και εστιασμένοι που εξελίσσονται σε φοβίες.

Οι φοβίες — που είναι ισχυροί και παράλογοι φόβοι — μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τις καθημερινές δραστηριότητες ενός παιδιού. Για παράδειγμα, η φοβία ενός εξάχρονου παιδιού για τα σκυλιά μπορεί να το κάνει τόσο πανικόβλητο που να αρνηθεί να βγει έξω, μόνο και μόνο επειδή μπορεί να υπάρχει σκύλος εκεί. Ένα δεκάχρονο παιδί μπορεί να τρομοκρατηθεί τόσο από τις ειδήσεις για έναν κατά συρροή δολοφόνο που να επιμένει να κοιμάται με τους γονείς του τη νύχτα.

Κοινωνικές φοβίες

Μερικά παιδιά αναπτύσσουν φοβίες για τους ανθρώπους που συναντούν στην καθημερινότητά τους. Αυτή η έντονη ντροπαλότητα μπορεί να τα εμποδίσει να κάνουν φίλους στο σχολείο και να συναναστρέφονται με τους περισσότερους ενήλικες, ειδικά με αγνώστους. Μπορεί συνειδητά να αποφεύγουν κοινωνικές καταστάσεις όπως πάρτι γενεθλίων, συναντήσεις συλλόγων ή προπονήσεις αθλημάτων. Μπορεί να δυσκολεύονται να μιλούν άνετα με οποιονδήποτε εκτός από την άμεση οικογένειά τους.

Το άγχος αποχωρισμού είναι επίσης συχνό στα παιδιά. Μερικές φορές αυτός ο φόβος μπορεί να εντείνεται όταν η οικογένεια μετακομίζει σε μια νέα γειτονιά ή ξεκινά σε νέο περιβάλλον φροντίδας. Αυτά τα παιδιά μπορεί να φοβηθούν να πάνε σε καλοκαιρινή κατασκήνωση ή ακόμα και να πάνε στο σχολείο. Οι φοβίες τους μπορεί να προκαλέσουν σωματικά συμπτώματα όπως πονοκεφάλους ή στομαχικούς πόνους.

Θεραπεία για φόβους και φοβίες στα παιδιά

Ευτυχώς, οι περισσότερες φοβίες είναι αρκετά θεραπεύσιμες. Αν τα άγχη του παιδιού σας παραμένουν και επηρεάζουν την απόλαυσή της καθημερινής ζωής, μπορεί να ωφεληθεί από μια συνάντηση με παιδοψυχίατρο ή ψυχολόγο που ειδικεύεται στη θεραπεία φοβιών.

Συμπεριφορική θεραπεία

Ως μέρος του θεραπευτικού σχεδίου για τις φοβίες, πολλοί θεραπευτές προτείνουν να εκθέτετε το παιδί σας στην πηγή του άγχους του με μικρές, μη απειλητικές δόσεις.

Υπό την καθοδήγηση ενός θεραπευτή, ένα παιδί που φοβάται τα σκυλιά μπορεί να ξεκινήσει μιλώντας για αυτό το φόβο και κοιτάζοντας φωτογραφίες ή βίντεο σκύλων. Στη συνέχεια, μπορεί να παρατηρήσει ένα σκυλί της γειτονιάς από την ασφαλή απόσταση ενός παραθύρου. Έπειτα, με έναν γονέα ή έναν θεραπευτή δίπλα του, μπορεί να περάσει λίγα λεπτά στο ίδιο δωμάτιο με ένα φιλικό, ήρεμο κουτάβι. Τελικά, θα βρίσκεται σε θέση να χαϊδέψει το σκυλί. Με τον καιρό, θα προχωρά άνετα σε καταστάσεις με μεγαλύτερα, άγνωστα σκυλιά.

Αυτή η σταδιακή διαδικασία ονομάζεται απευαισθητοποίηση, που σημαίνει ότι το παιδί σας θα γίνεται ολοένα και λιγότερο ευαίσθητο στην πηγή του φόβου του κάθε φορά που τον αντιμετωπίζει. Τελικά, το παιδί σας δεν θα νιώθει πλέον την ανάγκη να αποφεύγει την κατάσταση που ήταν η βάση της φοβίας του.

Μερικές φορές, η ψυχοθεραπεία μπορεί επίσης να βοηθήσει τα παιδιά να αποκτήσουν περισσότερη αυτοπεποίθηση και να φοβούνται λιγότερο. Οι ασκήσεις αναπνοής και χαλάρωσης μπορούν επίσης να βοηθήσουν τα παιδιά σε στρεσογόνες καταστάσεις.

Η συμπεριφορική θεραπεία είναι η πρώτη στη γραμμή θεραπείας για τις φοβίες. Σε σπάνιες περιπτώσεις, όπου η συμπεριφορική θεραπεία δεν βοηθά αρκετά, ο γιατρός του παιδιού σας μπορεί να συστήσει τη χρήση φαρμάκων ως μέρος του θεραπευτικού προγράμματος. Αυτό θα γινόταν σε συνδυασμό με τη συμπεριφορική θεραπεία, και όχι ως το μοναδικό θεραπευτικό εργαλείο. Αυτά τα φάρμακα μπορεί να περιλαμβάνουν αντικαταθλιπτικά, τα οποία σχεδιάστηκαν για να ανακουφίζουν το άγχος και τον πανικό που συχνά υποκρύπτονται πίσω από αυτά τα προβλήματα.