Καθυστερημένη εφηβεία στα αγόρια: Πληροφορίες για τους γονείς

Πώς ορίζεται η καθυστερημένη εφηβεία στα αγόρια;

Τα αγόρια μπορεί να αρχίσουν την εφηβεία σε ένα ευρύ φάσμα ηλικιών, με το 95% να ξεκινά μεταξύ των 9 και 14 ετών, οπότε θεωρούμε ότι η εφηβεία είναι καθυστερημένη, όταν δεν έχει ξεκινήσει μέχρι τα 14 έτη. Το πρώτο σημάδι εφηβείας στα αγόρια είναι η αύξηση των όρχεων, ακολουθούμενη από την ανάπτυξη του πέους και της τριχοφυΐας. Η εφηβεία ξεκινά, όταν η υπόφυση αρχίζει να παράγει περισσότερες από δύο ορμόνες, την ωχρινοτρόπο ορμόνη (LH) και την ωοθυλακιοτρόπο ορμόνη (FSH), οι οποίες προκαλούν την ανάπτυξη των όρχεων και την παραγωγή της αρσενικής ορμόνης τεστοστερόνης. Η ανάπτυξη συνήθως ξεκινά περίπου ένα χρόνο μετά την έναρξη της αύξησης των γεννητικών οργάνων, γενικά μέχρι τα 15 έτη.

Ποια είναι τα αίτια της καθυστερημένης εφηβείας στα αγόρια;

Η καθυστερημένη εφηβεία είναι ένα συχνό φαινόμενο. Αυτά τα αγόρια είναι γενικά υγιή και τελικά θα περάσουν την εφηβεία, αν τους δοθεί αρκετός χρόνος. Σε περίπου δύο τρίτα των περιπτώσεων, κληρονομείται από τους γονείς. Η μητέρα μπορεί να είχε καθυστερημένη εφηβεία, αν άρχισε την έμμηνο ρύση της μετά τα 14, και ο πατέρας μπορεί να είχε καθυστερημένη εφηβεία, αν άρχισε την ταχεία ανάπτυξη του αργά (μετά τα 16) ή αν συνέχισε να μεγαλώνει μετά το λύκειο. Αγόρια με χρόνιες ασθένειες, όπως φλεγμονώδης νόσος του εντέρου, δρεπανοκυτταρική αναιμία ή κυστική ίνωση συχνά ωριμάζουν αργά.

Ένας μικρότερος αριθμός αγοριών με καθυστερημένη εφηβεία έχει μια ισόβια έλλειψη των ορμονών εφηβείας LH και FSH, ένα πρόβλημα που ονομάζεται ανεπάρκεια μεμονωμένης γοναδοτροπίνης (IGD). Αυτή είναι συνήθως μια κατάσταση που υπάρχει από τη γέννηση, και πολλά αγόρια με IGD γεννιούνται με ένα πέος που είναι μικρότερο από το κανονικό.

Οι άλλες ορμόνες της υπόφυσης σε αυτή την κατάσταση παράγονται κανονικά, και συνήθως η ανάπτυξη είναι φυσιολογική. Η αποτυχία έναρξης της εφηβείας μέχρι τα 17 είναι ένα σημάδι ότι ένα αγόρι μπορεί να έχει IGD. Ένα άλλο στοιχείο είναι ότι μερικά αγόρια με IGD έχουν, επίσης, κακή αίσθηση της όσφρησης, μια κατάσταση που αναφέρεται ως σύνδρομο Kallmann. Τέλος, λίγα αγόρια με καθυστερημένη εφηβεία έχουν πρόβλημα με τους όρχεις τους.

Επειδή είναι εύκολο να προσδιοριστεί το μέγεθος των όρχεων σε μια σωματική εξέταση, η παρουσία πολύ μικρών όρχεων ή όρχεων που δεν μπορούν εύκολα να ψηλαφηθούν είναι ένα στοιχείο για την εκτίμηση της κατάστασης. Υπάρχουν πολλές αιτίες, συμπεριλαμβανομένης προηγούμενης χειρουργικής επέμβασης για μη κατεβασμένους όρχεις ή θεραπείες καρκίνου, που μπορεί να τραυματίσουν τους όρχεις.

Ποια είναι τα σημάδια και τα συμπτώματα της καθυστερημένης εφηβείας στα αγόρια;

Το κύριο εύρημα είναι ότι το πέος και οι όρχεις δεν έχουν μεγαλώσει μέχρι τα 14, κάτι που εντοπίζεται εύκολα στη σωματική εξέταση. Συχνά, οι όρχεις μόλις έχουν αρχίσει να αναπτύσσονται, αλλά το πέος παραμένει μικρό, γεγονός που υποδηλώνει ότι άλλα σημάδια εφηβείας θα εμφανιστούν στους επόμενους 6-12 μήνες. Τα περισσότερα αγόρια με καθυστερημένη εφηβεία είναι κοντύτερα σε σύγκριση με τους συνομηλίκους τους, αλλά λόγω της καθυστερημένης ταχείας ανάπτυξης, συνήθως φτάνουν τα άλλα αγόρια μέχρι τα 18 και ως ενήλικες έχουν ύψος στο φυσιολογικό εύρος.

Πώς διαγιγνώσκεται η καθυστερημένη εφηβεία;

Μερικές φορές η σωματική εξέταση είναι αρκετή, αλλά πολλοί γιατροί θα ζητήσουν κάποιες επιπλέον εξετάσεις για να επιβεβαιώσουν τις υποψίες τους και να εξακριβώσουν ότι το πρόβλημα δεν προέρχεται από τους όρχεις. Οι πιο συχνές εξετάσεις που ζητούνται είναι η τεστοστερόνη, η LH και η FSH το πρωί, όταν τα επίπεδα στις αρχές της εφηβείας είναι συνήθως υψηλότερα. Τα επίπεδα τεστοστερόνης σε ενήλικες κυμαίνονται από 250-800 ng/dL, ενώ τα περισσότερα αγόρια με καθυστερημένη εφηβεία έχουν επίπεδα τεστοστερόνης κάτω από 40. Συχνά ζητείται και ακτινογραφία του χεριού και του καρπού για τον προσδιορισμό της οστικής ηλικίας και για τον υπολογισμό του ύψους του παιδιού ως ενήλικας, η οποία συνήθως είναι τουλάχιστον 2 χρόνια πίσω από τη χρονολογική ηλικία, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει περισσότερος χρόνος για ανάπτυξη.

Πώς αντιμετωπίζεται η καθυστερημένη εφηβεία στα αγόρια;

Στην περίπτωση καθυστερημένης εφηβείας, το πρόβλημα επιλύεται με την αναμονή και την καθησύχαση. Ωστόσο, τα αγόρια που ωριμάζουν αργά συχνά είναι ανυπόμονα να αρχίσουν να αναπτύσσονται και δεν θέλουν να περιμένουν άλλους 6-18 μήνες μέχρι να ξεκινήσει φυσικά η εφηβική ανάπτυξη. Γι' αυτό, πολλοί παιδίατροι ενδοκρινολόγοι μπορεί να προτείνουν μια σύντομη θεραπεία με τεστοστερόνη για να «πυροδοτήσουν» την εφηβεία.

Συνήθως αυτή χορηγείται με τη μορφή μηνιαίας ένεσης για αρκετούς μήνες. Διαφορετικοί γιατροί χρησιμοποιούν διαφορετικές δόσεις και αριθμό ενέσεων. Όταν το αγόρι επανεξετάζεται μετά τις ενέσεις, συνήθως παρατηρείται σημαντική αύξηση σε ύψος και βάρος, καθώς και ανάπτυξη του πέους και της τριχοφυΐας, και στις περισσότερες περιπτώσεις η εφηβεία προχωρά χωρίς περαιτέρω θεραπεία.

Μελέτες δείχνουν ότι μια σύντομη θεραπεία τεστοστερόνης δεν θα επηρεάσει το τελικό ύψος, αλλά θα επιτρέψει στο αγόρι να το φτάσει πιο γρήγορα.

Όταν το πρόβλημα είναι είτε IGD είτε βλάβη στους όρχεις, η τεστοστερόνη παραμένει η προτιμώμενη θεραπεία, αλλά η δόση θα πρέπει να αυξηθεί σταδιακά και η θεραπεία θα πρέπει να συνεχιστεί μέχρι την ενήλικη ζωή.