Σωματική ανάπτυξη: Τι είναι φυσιολογικό και τι δεν είναι;

Δύο αγόρια ή κορίτσια της ίδιας ακριβώς ηλικίας μπορεί να ξεκινήσουν ή να ολοκληρώσουν την εφηβεία με διαφορά χρόνων, ενώ και οι δύο βρίσκονται εντός των φυσιολογικών ορίων ανάπτυξης. Ο χρόνος και η ταχύτητα της σωματικής ανάπτυξης ενός παιδιού μπορεί να ποικίλει σημαντικά, καθώς καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από την κληρονομικότητα.

Μοτίβο ανάπτυξης στην εφηβεία

Ανεξάρτητα από το μοτίβο ανάπτυξης που ακολουθεί ένας έφηβος, κατά τα χρόνια της εφηβείας ο γιος ή η κόρη σας μεγαλώνει σε ύψος πιο γρήγορα από οποιαδήποτε άλλη περίοδο στη ζωή του.

• Κορίτσια: Κατά μέσο όρο, η ταχεία ανάπτυξη εμφανίζεται γύρω στην ηλικία των εντεκάμισι ετών, αλλά μπορεί να ξεκινήσει ήδη από τα οκτώ ή έως και τα δεκατέσσερα έτη.
• Αγόρια: Συνήθως καθυστερούν περίπου δύο χρόνια — γι' αυτό τα δεκατριάχρονα κορίτσια μπορεί, για κάποιο διάστημα, να είναι ένα κεφάλι ψηλότερα από τα δεκατριάχρονα αγόρια.

Τι συμβαίνει συνήθως

Τα χέρια και τα πόδια μεγαλώνουν πρώτα, προκαλώντας συχνά μια αδέξια εμφάνιση. Μέχρι να φτάσουν σε αρμονικό μέγεθος τα χέρια και τα πόδια, οι έφηβοι μπορεί να φαίνονται ότι σκοντάφτουν στα ίδια τους τα πόδια. Στη συνέχεια, οι ώμοι των αγοριών και οι γοφοί των κοριτσιών πλαταίνουν, ενώ ο κορμός του σώματος επιμηκύνεται. Τα οστά του προσώπου μεγαλώνουν επίσης — ιδιαίτερα η κάτω γνάθος — προκαλώντας πολύ εμφανείς αλλαγές.

Για να αναγνωρίσετε τις πολλές αλλαγές που μπορεί να συμβούν κατά την εφηβεία, θυμηθείτε πρώτα ότι κάθε χρόνο από την ηλικία των δύο ή τριών ετών, το παιδί σας μεγάλωνε κατά μέσο όρο περίπου δύο εκατοστά και κέρδιζε περίπου πέντε κιλά. Ωστόσο, κατά την εφηβεία μπορείτε να περιμένετε αυτόν τον ρυθμό να διπλασιαστεί.

• Αγόρια: Μπορεί να αναπτυχθούν έως και δέκα εκατοστά σε δώδεκα μήνες, και μέχρι να ολοκληρωθεί το ύψος τους, μπορεί να έχουν προσθέσει 33-35 εκατοστά και 18 κιλά σε τρία έως τέσσερα χρόνια. Δείτε Φυσική Ανάπτυξη στα Αγόρια: Τι να Περιμένετε.-Expect.aspx
• Κορίτσια: Μπορεί να κερδίσουν σχεδόν 25 εκατοστά και 11 κιλά στους έξι έως δώδεκα μήνες πριν αρχίσουν να έχουν έμμηνο ρύση. Δείτε Φυσική Ανάπτυξη στα Κορίτσια: Τι να Περιμένετε.

Η ανάπτυξη και στα αγόρια και στα κορίτσια επιβραδύνεται σημαντικά μετά την ολοκλήρωση της εφηβείας. Έχοντας αποκτήσει σχεδόν όλο το ενήλικο ύψος τους κατά την εφηβεία, μόλις περάσει η περίοδος της ανάπτυξης, οι περισσότεροι έφηβοι δεν μεγαλώνουν περισσότερο από 2.5-5 εκατοστά. Ίσως χρειαστεί να συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρό σας για να δείτε αν το παιδί σας έχει ολοκληρώσει την εφηβική του ανάπτυξη.

Πότε να συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρο:

Το να είναι ένα αγόρι ή κορίτσι ελαφρώς λιγότερο ή περισσότερο αναπτυγμένο από άλλα παιδιά της ίδιας ηλικίας σπάνια αποτελεί ανησυχία. Αλλά αν ένα παιδί φαίνεται σημαντικά διαφορετικό από άλλα της ίδιας ηλικίας, οι γονείς θα πρέπει να συμβουλευτούν τον/την παιδίατρό τους, ώστε να ελεγχθεί το παιδί τους και πιθανότατα να αποκλειστούν τυχόν ιατρικά προβλήματα. Πιθανότατα, ο/η παιδίατρος θα είναι αυτός που θα εφιστά την προσοχή των γονέων σε αυτές τις διαφορές.

Φταίνε οι oρμόνες

Οι ορμόνες, οι χημικοί αγγελιοφόροι που παράγονται από τους αδένες του σώματος, ταξιδεύουν μέσω του αίματος και επηρεάζουν:

• Την ανάπτυξη
• Τα σεξουαλικά χαρακτηριστικά
• Την ικανότητα να αποκτήσουν παιδιά
• Τον μεταβολισμό
• Την προσωπικότητα
• Τις αυξομειώσεις της διάθεσης

Παρόλο που ο παράγοντας που πυροδοτεί την εφηβεία δεν είναι ακόμη πλήρως κατανοητός, κάποια στιγμή μεταξύ των ηλικιών επτά και έντεκα ετών στα κορίτσια, και εννιάμισι με δεκατρίαμισι ετών στα αγόρια, ο αδένας της υπόφυσης στη βάση του εγκεφάλου απελευθερώνει δύο ορμόνες που σηματοδοτούν στις ωοθήκες ενός κοριτσιού να αρχίσουν να παράγουν τη γυναικεία ορμόνη, το οιστρογόνο, και στους όρχεις ενός αγοριού να αρχίσουν να παράγουν την ανδρική ορμόνη, την τεστοστερόνη.

Σχετικά με τις ορμόνες φύλου:

Οι ορμόνες φύλου δίνουν οδηγίες στα αναπαραγωγικά όργανα να αναπτυχθούν ή να ωριμάσουν, προετοιμαζόμενα για μια μέρα που οι νέοι θα μπορούν να αποκτήσουν παιδιά. Το οιστρογόνο και η τεστοστερόνη προκαλούν, επίσης, την ανάπτυξη δευτερευόντων χαρακτηριστικών φύλου, τα οποία οδηγούν σε διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών, όπως τα στήθη και οι στρογγυλεμένοι γοφοί των γυναικών, και η τρίχα στο πρόσωπο και η ανάπτυξη των μυών στους άνδρες. Οι ωριμάζουσες ωοθήκες και οι όρχεις παράγουν αυξανόμενες ποσότητες ορμονών φύλου, επιταχύνοντας περαιτέρω τη διαδικασία της εφηβείας.