Τι να κάνετε, αν το παιδί σας υστερεί στο σχολείο

Ανεξάρτητα από την ηλικία του , το παιδί σας είναι φυσιολογικό να αντιμετωπίζει περιστασιακές δυσκολίες στο σχολείο. Όταν, όμως, αυτές οι δυσκολίες γίνονται συνήθεια, συχνά προκαλούν ανησυχία — στους γονείς ή/και στους δασκάλους.
Αν υποψιάζεστε ότι κάτι δεν πάει καλά, εμπιστευτείτε το ένστικτό σας και μιλήστε!
Συζητήστε με τον/την παιδίατρό σας
Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά να συζητήσετε με τον/την παιδίατρο του παιδιού σας για τυχόν σχολικές δυσκολίες. Η απουσία σχολικής προόδου ή η μειωμένη σχολική πρόοδος ενός παιδιού αποτελεί συχνά σύμπτωμα πιο σύνθετων ζητημάτων, όπως διάφοροι τύποι και συνδυασμοί συμπεριφορικών, ψυχολογικών και μαθησιακών δυσκολιών. Το κοινωνικό άγχος, κάποια ασθένεια και τα χρόνια ιατρικά προβλήματα μπορεί, επίσης, να παίζουν ρόλο στις όποιες σχολικές αδυναμίες ή προβλήματα εμφανίζει ένα παιδί.
Δεν είστε σίγουροι πότε να εκφράσετε τις ανησυχίες σας;
Ο ετήσιος έλεγχος του παιδιού σας είναι μια καλή ευκαιρία.
Οι παιδίατροι παρακολουθούν την ανάπτυξη και την εξέλιξη του παιδιού σας στους ετήσιους ελέγχους — αυτό περιλαμβάνει και την σχολική πρόοδο από την τελευταία επίσκεψή σας. Για να προετοιμαστείτε για αυτούς τους ιατρικούς ελέγχους, φτιάξτε μια λίστα με θέματα που θέλετε να συζητήσετε, όπως η σχολική ετοιμότητα, προβλήματα συμπεριφοράς, ζητήματα ύπνου, δυσκολίες στη διατροφή ή ανησυχίες για την ψυχική υγεία. Μιλήστε γι’ αυτά στον/στην παιδίατρό σας στην αρχή της επίσκεψης.
Ερευνήστε περισσότερο για ενδείξεις.
Μάθετε για εξειδικευμένες αξιολογήσεις και παραπομπή σε εξειδικευμένο ιατρικό προσωπικό.
Ο/Η παιδίατρος μπορεί να σας παραπέμψει για ψυχολογικές και εκπαιδευτικές αξιολογήσεις, ώστε να διερευνηθούν πιθανές νευροαναπτυξιακές και γλωσσικές διαταραχές, μαθησιακές και διανοητικές αναπηρίες, συναισθηματικά θέματα και πηγές άγχους. Μην ανησυχείτε αν σας παραπέμψουν για περαιτέρω αξιολόγηση.
Αυτές οι ουσιαστικές, αναλυτικές αξιολογήσεις μπορούν να πραγματοποιηθούν από ειδικούς όπως παιδίατροι αναπτυξιακής-συμπεριφορικής ιατρικής, παιδονευροψυχολόγοι, παιδονευρολόγοι, παιδοψυχίατροι, παιδοψυχολόγοι, καθώς και λογοθεραπευτές, παιδοεργοθεραπευτές και παιδοφυσικοθεραπευτές.
Τα αποτελέσματα αυτών των αξιολογήσεων μπορούν να σας βοηθήσουν να ερμηνεύσετε γιατί το παιδί σας δυσκολεύεται στο σχολείο, να σας βοηθήσουν να κατανοήσετε τι χρειάζεται το παιδί σας και να προσφέρουν στρατηγικές που θα μπορούσαν να ενισχύσουν και να υποστηρίξουν το παιδί σας.
Λάβετε υποστήριξη στο σχολείο
Μετά από ολοκληρωμένη αξιολόγηση, οι επαγγελματίες υγείας, όπως παιδίατροι ή άλλοι ειδικοί, μπορούν να καθοδηγήσουν τις οικογένειες, ώστε να απευθυνθούν στις αρμόδιες εκπαιδευτικές υπηρεσίες για την υποστήριξη του παιδιού στο σχολικό πλαίσιο. Στην Ελλάδα, ο σχεδιασμός της εκπαιδευτικής υποστήριξης πραγματοποιείται έπειτα από αξιολόγηση από τα Κέντρα Διεπιστημονικής Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕΔΑΣΥ). Οι εισηγήσεις των ΚΕΔΑΣΥ καθορίζουν τους εκπαιδευτικούς στόχους του/της μαθητή/τριας και περιγράφουν τις κατάλληλες παρεμβάσεις, προσαρμογές ή υποστηρικτικές υπηρεσίες που εφαρμόζονται στο σχολείο, με στόχο την κάλυψη των ειδικών εκπαιδευτικών αναγκών του και την ενίσχυση της σχολικής του ένταξης. (Νόμος 4823/2021 – ΦΕΚ Α’ 136/03‑08‑2021/ άρθρο 11). Συνήθως τα ΚΕΔΑΣΥ ζητούν από τους γονείς παιδοψυχιατρική αξιολόγηση, πιο συχνά πριν από την έναρξη της αξιολόγηση τους, προκειμένου να έχουν μια ολιστική εικόνα και μεγαλύτερη αξιοπιστία των ευρημάτων τους.
Για να βοηθήσετε το παιδί σας να επιστρέψει σε μια πορεία μάθησης και ανάπτυξης που ανταποκρίνεται στις δυνατότητές του απαιτείται ομαδική προσπάθεια.
Όταν ένα παιδί υστερεί στο σχολείο, είναι σημαντική η ομαδική προσέγγιση μεταξύ της οικογένειας, του σχολείου και των παροχών υγειονομικής περίθαλψης και αξιολόγησης του παιδιού. Εσείς και το παιδί σας βρίσκεστε στο επίκεντρο αυτής της συνεργασίας.
Οι καλές ομάδες χτίζονται πάνω στην αποτελεσματική επικοινωνία. Και συχνά οι γονείς είναι αυτοί που αναλαμβάνουν το βάρος να διασφαλίσουν ότι όλες οι πληροφορίες κοινοποιούνται μεταξύ όλων των μελών της ομάδας υγειονομικής περίθαλψης του παιδιού σας. Αναζητήστε συμβουλές για αποτελεσματική επικοινωνία με όλα τα μέλη της ομάδας εδώ.
Να ξέρετε ότι δεν είστε μόνοι σε αυτό το ταξίδι της γονεϊκότητας
Στην Αμερική, κατά το σχολικό έτος 2017-18, οι πιο συχνές παθήσεις μεταξύ των παιδιών σε αυτά τα προγράμματα περιλάμβαναν
- Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες (35%)
- Διαταραχές ομιλίας ή γλώσσας (20%)
- Κατάσταση υγείας (13%)
- Διαταραχή αυτιστικού φάσματος (9%)
- Διανοητική αναπηρία (6%)
- Καθυστερημένη ανάπτυξη (6%)
Ακουστικές, ορθοπεδικές και οπτικές βλάβες, τραυματικές εγκεφαλικές και άλλες κακώσεις (λιγότερο από 2% η κάθε μία)
Στοιχεία για μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες στην Ελλάδα (με βάση διαθέσιμες διεθνείς/εθνικές πηγές):
- Μαθησιακές δυσκολίες: ~56,2% των μαθητών
- Νοητική υστέρηση: ~14,9%
- Νευρολογικές δυσκολίες: ~7,4%
- Σύνθετες γνωστικές δυσκολίες: ~7,2%
- Προβλήματα ακοής: ~4,2%
- Διαταραχές του φάσματος του αυτισμού: ~4,1%
- Πολλαπλές αναπηρίες: ~2,7%
- Προβλήματα λόγου/ομιλίας: ~2,6%
- Προβλήματα όρασης: ~0,7%
Σημείωση: Αυτά τα δεδομένα προέρχονται από μελέτες και «χαρτογραφήσεις» ειδικής αγωγής στην Ελλάδα . Περίπου 94.000 μαθητές (δηλ. περίπου 6,5 % του συνόλου των μαθητών) λαμβάνουν υποστήριξη ή ειδική αγωγή στην Ελλάδα το 2023‑2024.(ΕΛΣΤΑΤ, 2025)
Να έχετε υπομονή με τη διαδικασία ιατρικής και εκπαιδευτικής αξιολόγησης του παιδιού σας
Η επίλυση τέτοιων πολύπλοκων θεμάτων μπορεί να είναι μια μακρά και δύσκολη διαδικασία. Ως ο κύριος υπέρμαχος του παιδιού σας, ίσως χρειαστεί να εξετάσετε τα αποτελέσματα των εξετάσεων, να αναλογιστείτε τις διαθέσιμες επιλογές και να συνεργαστείτε με την ομάδα ιατρικής παρακολούθησης του παιδιού σας για να καταρτίσετε ένα σχέδιο που θα επιτρέψει στο παιδί σας να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές του. Μπορεί να χρειαστεί χρόνος, και η υπομονή είναι το κλειδί για να κρατήσετε το άγχος υπό έλεγχο.
(Και μην ξεχνάτε να συμπεριλάβετε το παιδί σας σε οποιαδήποτε διαδικασία λήψης αποφάσεων, εάν είναι αρκετά μεγάλο. Αυτό μπορεί να βοηθήσει στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης που έχει χάσει εξαιτίας της υστέρησης στο σχολείο).
Ορισμένες ιατρικές & αναπτυξιακές διαταραχές πουμπορούν να επηρεάσουν την πρόοδο ενός παιδιού στο σχολείο | |
|---|---|
| ΤΥΠΟΙ | ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ |
| Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες |
|
| Προβλήματα στην καρδιά, στο αίμα και στο κυκλοφορικό σύστημα |
|
| Μολυσματικές ασθένειες |
|
| Τραύμα |
|
| Έκθεση σε τοξικές ουσίες |
|
Διαταραχές προσοχής, συναισθηματικές διαταραχές, αυτισμός, και συναφείς διαταραχές
|
|
| Νευρολογικές διαταραχές |
|
| Κοινωνικά προβλήματα |
|
| Αισθητηριακές διαταραχές |
|
| Ύπνος |
|
| Ομιλία και γλώσσα |
|
| Χρόνιες ασθένειες |
|
| Σχετιζόμενος με παιδικό καρκίνο |
|
| Άλλα |
|
Περισσότερες Πληροφορίες:
- Παιδιά σχολικής ηλικίας που δεν προοδεύουν στο σχολείο: Σκέψεις για τους/τις παιδιάτρους (Κλινική Έκθεση της AAP)
- Κατευθυντήριες οδηγίες για παιδιατρική φροντίδα βασισμένη σε ομάδα (Δήλωση Πολιτικής της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής)
Πηγή: Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (Πνευματικά Δικαιώματα © 2019)
Σχετικά άρθρα

Καινούριες φιλίες και παρέες στο Γυμνάσιο
«Δεν έχω κανέναν φίλο. Στο σχολείο, όλοι με κοροϊδεύουν συνέχεια.» Λίγες λέξεις που είναι τόσο οδυνηρές να ακούς από ένα παιδί οποιασδήποτε ηλικίας. Ωστόσο, το να είσαι ανεπιθύμητος κατά την εφηβεία μπορεί να προκαλέσει βαθιά, μακροχρόνια ψυχολογικά…

Επιστροφή στο σχολείο: Συμβουλές για τις οικογένειες
Πριν έρθει η ώρα να επιστρέψουν τα παιδιά στο σχολείο, ακολουθήστε αυτές τις συμβουλές για να εξασφαλίσετε ότι το παιδί σας θα έχει μια ασφαλή, υγιή και χαρούμενη σχολική χρονιά. Κάντε την πρώτη μέρα του σχολείου πιο εύκολη για τα παιδιά. Πηγαίνετε τ…

Χαρισματικά παιδιά και σχολικά μαθήματα
Για να ανταποκριθούν στις ανάγκες των χαρισματικών ή/και ιδιαίτερα ευφυών μαθητών, τα σχολεία θα πρέπει να περιλαμβάνουν προγράμματα που θα τα βοηθούν να κατακτήσουν σημαντικές έννοιες και ευρεία πεδία γνώσης να αναπτύξουν δεξιότητες και στρατηγικές…