Παρακάτω θα βρείτε απαντήσεις σε μερικές από τις πιο συχνές ερωτήσεις που ίσως έχετε για να γίνετε ανάδοχος γονέας.

Πώς μπορώ να υιοθετήσω από το σύστημα ανάδοχης φροντίδας;

Στην τελευταία καταμέτρηση ανάδοχων παιδιών στην Αμερική, υπήρχαν περισσότερα από 400.000 παιδιά στο σύστημα ανάδοχης φροντίδας, και περίπου 117.000 περιμένουν υιοθεσία σε εθνικό επίπεδο.

Αντίστοιχα στην Ελλάδα, Στην Ελλάδα οι υιοθεσίες είναι σχετικά λίγες αλλά εμφανίζουν σταδιακή αύξηση: το 2024 καταγράφηκαν 301 πράξεις υιοθεσίας, έναντι 284 το 2023, σημειώνοντας αύξηση περίπου 6 %, με σχεδόν τις μισές να αφορούν παιδιά έως 5 ετών, ενώ υπήρξε και σημαντική αύξηση υιοθεσιών από μονογονεϊκές οικογένειες με θετό γονέα μητέρα. Στην πλευρά της αναδοχής, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία από το Ενιαίο Εθνικό Σύστημα Υιοθεσιών και Αναδοχών, 1.564 παιδιά φιλοξενούνταν σε ιδρύματα και για 711 αυτών το σχέδιο οικογενειακής αποκατάστασης ήταν αναδοχή ή υιοθεσία, με τα περισσότερα να πληρούν τις προϋποθέσεις για αναδοχή.

Στην Ελλάδα οι υιοθεσίες και οι αναδοχές διαχειρίζονται κυρίως μέσω τοπικών και περιφερειακών δημόσιων φορέων, όπως οι Διευθύνσεις Κοινωνικής Πρόνοιας και τα Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας. Αυτοί συντονίζουν τη διαδικασία, αξιολογούν τους υποψήφιους γονείς και φροντίζουν για τη σωστή τοποθέτηση των παιδιών σε οικογένειες ή αναδοχικές δομές, εξασφαλίζοντας ότι τηρούνται οι νόμιμες διαδικασίες και τα συμφέροντα των παιδιών.

Ποιοι είναι οι διαφορετικοί τύποι ανάδοχης φροντίδας;

Υπάρχουν διάφοροι τύποι ανάδοχης φροντίδας, συμπεριλαμβανομένων:

Την απλή ή οικογενειακή ανάδοχη φροντίδα, η οποία αναφέρεται στο σενάριο όπου το κράτος ή η τοπική αυτοδιοίκηση τοποθετεί ένα παιδί με πιστοποιημένους ανάδοχους γονείς, οι οποίοι δεν είναι συγγενείς του παιδιού.
Την αναδοχή από συγγενείς, στην οποία ένα παιδί τοποθετείται σε κάποιον συγγενή. Στην Ελλάδα, η αναδοχή από συγγενείς συχνά πραγματοποιείται χωρίς τυπική παρέμβαση των κοινωνικών υπηρεσιών ή του δικαστικού συστήματος. Παππούδες, θείοι ή άλλα στενά μέλη της οικογένειας μπορούν να αναλάβουν τη φροντίδα ενός παιδιού όταν οι γονείς δεν μπορούν, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις παρέχεται συμβουλευτική υποστήριξη από τις κοινωνικές υπηρεσίες, χωρίς να απαιτείται πάντα επίσημη έγκριση.
Στην προ-υιοθεσίας αναδοχή, όπου ένα παιδί τοποθετείται στην οικογένεια που πρόκειται να το υιοθετήσει. Στην Ελλάδα, η προ-υιοθεσίας αναδοχή επιτρέπει σε ένα παιδί να τοποθετηθεί προσωρινά με την οικογένεια που πρόκειται να το υιοθετήσει, προτού ολοκληρωθεί νομικά η υιοθεσία. Αυτή η διαδικασία εποπτεύεται από τα Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας και τις κοινωνικές υπηρεσίες, οι οποίες παρακολουθούν την προσαρμογή του παιδιού και παρέχουν καθοδήγηση και υποστήριξη στην οικογένεια. Στόχος είναι να διασφαλιστεί η ασφάλεια και η σταθερότητα του παιδιού, ενώ ταυτόχρονα η οικογένεια έχει την ευκαιρία να γνωρίσει το παιδί πριν την οριστική υιοθεσία.
Στην Αμερική η θεραπευτική αναδοχή, γνωστή και ως θεραπευτική φροντίδα, περιλαμβάνει την τοποθέτηση παιδιών σε οικογένειες αναδοχής που έχουν ειδικά εκπαιδευτεί για τη φροντίδα παιδιών με συγκεκριμένες ιατρικές ή συμπεριφορικές ανάγκες. Στην Ελλάδα, η αναδοχή παιδιών με ειδικές ανάγκες εφαρμόζεται μέσω οικογενειών αναδοχής που έχουν εκπαιδευτεί να φροντίζουν παιδιά με ψυχικές, συναισθηματικές ή συμπεριφορικές δυσκολίες, καθώς και παιδιά με χρόνιες ασθένειες ή ιδιαίτερες ιατρικές ανάγκες. Όποτε είναι δυνατό, προτιμάται η τοποθέτηση σε οικογενειακό περιβάλλον αντί σε ιδρύματα ή οικίες ομάδων, ώστε να διασφαλίζεται η σταθερότητα και η ασφάλεια του παιδιού. Οι διαδικασίες εποπτεύονται από τα Κέντρα Κοινωνικής Πρόνοιας και τις κοινωνικές υπηρεσίες, οι οποίες υποστηρίζουν και καθοδηγούν τους αναδόχους καθ’ όλη τη διάρκεια της φροντίδας. Στην Αμερική υπάρχει η αναδοχή σε οικίες ομάδων (επίσης γνωστές ως συλλογική φροντίδα και θεσμική φροντίδα) περιλαμβάνουν οικίες ομάδων με βάση την κοινότητα, και ασφαλή ιδρύματα. Στην Ελλάδα, οι οικίες ομάδων και τα ιδρύματα παρέχουν φροντίδα σε παιδιά εκτός οικογένειας, κυρίως σε εκείνα με ειδικές ανάγκες, ψυχικές ή ψυχιατρικές δυσκολίες, καθώς και σε ανηλίκους που εμπλέκονται στο σύστημα νεανικής δικαιοσύνης. Το προσωπικό τους, αποτελούμενο από παιδαγωγούς, κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους, προσφέρει καθοδήγηση, υποστήριξη και ανάπτυξη δεξιοτήτων, ενώ οι δομές συνεργάζονται με τις κοινωνικές υπηρεσίες για την εξασφάλιση ενός ασφαλούς και σταθερού περιβάλλοντος για τα παιδιά.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, παιδιά που απομακρύνθηκαν από τις οικογένειές τους τοποθετούνται πρώτα σε ένα περιβάλλον έκτακτης φροντίδας. Αυτό μπορεί να είναι ένα ίδρυμα, μια δομή μια οικία ομάδας ή ένα οικογενειακό περιβάλλον σχεδιασμένο να κρατά τα παιδιά ασφαλή, ενώ αξιολογούνται οι ανάγκες τους και βρίσκεται μια πιο κατάλληλη τοποθέτηση για να καλυφθούν οι ανάγκες τους.
Στην Αμερική υπάρχει η Κοινή Οικογενειακή Φροντίδα (ΚΟΦ), όπου γονείς και παιδιά τοποθετούνται μαζί στο σπίτι μιας οικογένειας φιλοξενίας που έχει εκπαιδευτεί να καθοδηγεί και να υποστηρίζει τους γονείς, καθώς αναπτύσσουν τις δεξιότητες και τις υποστηρικτικές δομές απαραίτητες για να φροντίσουν τα παιδιά τους ανεξάρτητα. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει πρόγραμμα αντίστοιχο της «Κοινής Οικογενειακής Φροντίδας» όπως περιγράφεται διεθνώς. Ωστόσο, μέσω των Κέντρων Κοινωνικής Πρόνοιας και των κοινωνικών υπηρεσιών, οι γονείς μπορούν να λάβουν καθοδήγηση, εκπαίδευση και υποστήριξη για τη φροντίδα των παιδιών τους, με στόχο την ενίσχυση των δεξιοτήτων τους και την επανένωση οικογενειών όταν υπάρχει ανάγκη προσωρινής φιλοξενίας των παιδιών. Παράλληλα, παρέχεται βοήθεια για την αξιολόγηση εναλλακτικών λύσεων μόνιμης τοποθέτησης, όπως η αναδοχή ή η υιοθεσία, πάντα με σεβασμό στα συμφέροντα των παιδιών.
Μια άλλη Σχεδιασμένη Μόνιμη Διαβίωση (ΑΣΜΔ) είναι μια ονομασία σχεδίου περίπτωσης για παιδιά σε φροντίδα εκτός οικογένειας για τα οποία δεν υπάρχει στόχος τοποθέτησης σε μια νόμιμη, μόνιμη οικογένεια. Στην Ελλάδα δεν υπάρχει ακριβώς το μοντέλο της «Σχεδιασμένης Μόνιμης Διαβίωσης». Ωστόσο, για τα παιδιά που βρίσκονται σε φροντίδα εκτός οικογένειας και για τα οποία δεν είναι δυνατή η επανένωση με τους γονείς ή η μόνιμη τοποθέτηση σε οικογένεια, οι κοινωνικές υπηρεσίες συντάσσουν πλάνο περίπτωσης. Το πλάνο αυτό καθορίζει τους στόχους φροντίδας, την παρακολούθηση του παιδιού και τις παρεμβάσεις που χρειάζονται, ενώ τα παιδιά συνεχίζουν να υποστηρίζονται σε αναδοχές ή ιδρυματικές δομές έως την ενηλικίωσή τους, εξασφαλίζοντας ένα ασφαλές και σταθερό περιβάλλον με σεβασμό στα συμφέροντά τους.

Πώς μπορώ να γίνω γονέας αναδοχής;

Ποιες είναι οι ανταμοιβές και οι προκλήσεις του να είσαι ανάδοχος γονέας;

Στην Ελλάδα, για να γίνει κάποιος ανάδοχος γονέας, πρέπει να υποβάλει αίτηση σε Κέντρο Κοινωνικής Πρόνοιας ή στην αρμόδια κοινωνική υπηρεσία της τοπικής αυτοδιοίκησης, να περάσει από διαδικασία αξιολόγησης, εκπαίδευσης και πιστοποίησης, και να πληροί τα κριτήρια που ορίζει η νομοθεσία.

Η ανάδοχη γονική μέριμνα προσφέρει τη μοναδική δυνατότητα να επηρεάσει κανείς θετικά τη ζωή παιδιών και εφήβων που δεν μπορούν να παραμείνουν στην οικογένειά τους, παρέχοντάς τους ένα ασφαλές και σταθερό περιβάλλον. Παράλληλα, αντιμετωπίζει τις σημαντικές προκλήσεις, όπως η διαχείριση συμπεριφορών παιδιών με ψυχικές ή συναισθηματικές δυσκολίες, η ανάγκη για συνεχή υποστήριξη από τις κοινωνικές υπηρεσίες και η συναισθηματική δυσκολία της προσωρινής φύλαξης, ιδιαίτερα όταν το παιδί δεν μπορεί να παραμείνει για πάντα στην οικογένεια.

Η ανάδοχη γονική μέριμνα αποτελεί, επομένως, μια απαιτητική αλλά ταυτόχρονα ιδιαίτερα σημαντική κοινωνική αποστολή, που προσφέρει ουσιαστική στήριξη σε παιδιά και οικογένειες.

Πού μπορώ να βρω πληροφορίες για την ανάδοχη φροντίδα στην περιοχή μου;

Υπάρχουν πολλοί τρόποι, τόσο σε τοπικό όσο και σε εθνικό επίπεδο, όπου μπορείτε να βρείτε πληροφορίες για υιοθεσία και ανάδοχη φροντίδα στην περιοχή σας. Αυτοί περιλαμβάνουν κρατικά προγράμματα, ιδιωτικούς φορείς, θρησκευτικές κοινότητες και άλλους οργανισμούς.

Ποια νομικά ζητήματα πρέπει να γνωρίζω πριν ξεκινήσω τη διαδικασία να γίνω ανάδοχος γονέας;

Η κυβέρνηση σε κάθε χώρα καθορίζει βασικά πρότυπα που πρέπει να ακολουθηθούν και η αναδοχή παιδιών ρυθμίζεται από ειδικά νομικά πλαίσια σε κάθε χώρα.

Περισσότερες πληροφορίες

Ε.Κ.Κ.Α. — Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης: προσφέρει πληροφορίες και συντονισμό για θέματα αναδοχής και υιοθεσίας και παραπέμπει στο Εθνικό Πληροφοριακό Σύστημα Αναδοχής & Υιοθεσίας (AnyNet), όπου μπορεί κανείς να ενημερωθεί και να υποβάλει αίτηση.
Παραθέτω το επίσημο link:
➡️ https://ekka.org.gr/index.php/en/me-endiaferei-i-anadoxi-yiothesia-en — Ε.Κ.Κ.Α. – Αναδοχή & Υιοθεσία