Ας μιλήσουμε για την υιοθεσία

Περίπου 2,1 εκατομμύρια παιδιά που ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής έχουν υιοθετηθεί από τις οικογένειές τους. Αναφορικά με την Ελλάδα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, μεταξύ 2014-2024 καταγράφηκαν 3.122 πράξεις υιοθεσίας στον ελλαδικό χώρο.

Τα υιοθετημένα παιδιά έχουν ιδιαίτερες ανάγκες και η ιστορία της ζωής τους μπορεί να είναι πολύ διαφορετική από αυτή των φίλων τους.

Διαβάστε παρακάτω για να μάθετε πώς εσείς και άλλοι μπορείτε να συζητήσετε μαζί με τα παιδιά για την υιοθεσία, να τα βοηθήσετε να ξεπεράσουν τις όποιες προκλήσεις και να αναπτύξουν μια θετική ιστορία ζωής.

Η υιοθεσία έχει αλλάξει

Οι ιστορίες σχετικά με την υιοθεσία που αφηγούνται στην τηλεόραση και στις ταινίες δεν αντανακλούν πάντα πώς είναι η υιοθεσία στην πραγματική ζωή. Μερικά βρέφη και γονείς ενώνονται μέσω ιδιωτικής υιοθεσίας. Ένας μικρός αριθμός, επίσης, αφορά διακρατικές υιοθεσίες με παιδιά που γεννήθηκαν σε άλλη χώρα και υιοθετήθηκαν από γονείς σε άλλη χώρα

Άλλα παιδιά υιοθετούνται από συγγενείς ή μη συγγενείς από το σύστημα ανάδοχης οικογένειας. Τα παιδιά εισέρχονται στο σύστημα αναδοχής για πολλούς λόγους. Συνήθως, αυτό οφείλεται σε μια δύσκολη κατάσταση διαβίωσης για το παιδί, όπως η παραμέληση, ένας γονέας που παλεύει με την κατάχρηση ουσιών, όπως η εξάρτηση από οπιοειδή, η σωματική κακοποίηση ή προβλήματα στέγης και φτώχειας. Περίπου το 81% των παιδιών που εντάσσονται στο σύστημα ανάδοχης φροντίδας έχουν ειδικές ανάγκες.

Χρησιμοποιήστε τις σωστές λέξεις, αμέσως

Υιοθεσία, υιοθετημένος, βιολογική οικογένεια, οικογένεια καταγωγής, ανάδοχη οικογένεια, φροντίδα συγγενών. Από την αρχή, οι ανάδοχοι/θετοί γονείς πρέπει να κάνουν αυτές τις λέξεις μέρος των καθημερινών συζητήσεων. Δεν υπάρχει λόγος να περιμένετε τη «σωστή στιγμή» για να αρχίσετε να μιλάτε στο παιδί σας για την ιστορία της υιοθεσίας του.

Ένα παιδί κατανοεί την υιοθεσία σταδιακά, καθώς μεγαλώνει, όπως συμβαίνει και με όλες τις άλλες αναπτυξιακές δεξιότητες. Το να μιλάτε για την υιοθεσία τακτικά μπορεί να βοηθήσει στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ εσάς και του παιδιού σας. Επίσης, δίνει στο παιδί σας την ευκαιρία να σκεφτεί, να κάνει ερωτήσεις και να μοιραστεί τα συναισθήματά του. Ακολουθούν μερικοί τρόποι για να ξεκινήσετε:

• Ξεκινήστε με απλά μέρη της ιστορίας ζωής του παιδιού σας.
• Προσθέστε περισσότερες λεπτομέρειες στην ιστορία, καθώς μιλάτε περισσότερο.
• Δημιουργείστε ένα βιβλίο ζωής. Χρησιμοποιήστε ενδεικτικά ένα ντοσιέ με κρίκους, ώστε να μπορείτε να προσθέτετε στοιχεία και σελίδες στην ιστορία με την πάροδο του χρόνου.
• Αρχίστε να μιλάτε για τις δύσκολες λεπτομέρειες της ιστορίας, όπως κακοποίηση, τραύμα και χρήση ουσιών με παιδιά σχολικής ηλικίας.
• Εξηγήστε στα παιδιά ότι το γεγονός ότι απομακρύνθηκαν από τους βιολογικούς τους γονείς δεν ήταν δικό τους λάθος, και δεν έγινε επειδή ήταν κακά παιδιά. Συζητήστε με τον/την έφηβό/ή σας για τους λόγους που οι βιολογικοί του γονείς δεν μπορούσαν να το φροντίσουν. Αυτό του δείχνει ότι οι βιολογικοί γονείς πήραν την απόφαση με βάση αυτό που θεώρησαν ότι ήταν το καλύτερο για το παιδί.
• Μιλήστε για τους βιολογικούς του γονείς ως ανθρώπους που επέλεξαν «να κάνουν σχέδιο υιοθεσίας» ή να «τους θέσουν για υιοθεσία», αντί να «τους παραδώσουν» ή να «τους εγκαταλείψουν» για υιοθεσία. Οι περισσότεροι βιολογικοί γονείς έχουν σκεφτεί πολύ και βαθιά την απόφασή τους να θέσουν ένα παιδί για υιοθεσία. Είναι πολύ σημαντικό για την αυτοεκτίμηση ενός παιδιού να ξέρει ότι οι βιολογικοί του γονείς το αγαπούσαν και δούλεψαν σκληρά για να πάρουν μια απόφαση που θεώρησαν ότι ήταν η καλύτερη δυνατή για το παιδί.
• Σημειώστε ότι δεν είναι απαραίτητο να περιγράφετε ένα παιδί ως βιολογικό ή υιοθετημένο. Εξηγήστε ότι τα αδέρφια που ενώθηκαν με την οικογένειά τους μέσω γέννησης ή υιοθεσίας είναι ίσα μέλη.
• Παιδιά που φροντίζονταν (σε συγγενείς) και στη συνέχεια υιοθετήθηκαν από μέλος της βιολογικής τους οικογένειας μπορεί να μην γνωρίζουν, γιατί δεν μπορούν να ζήσουν με τους βιολογικούς τους γονείς.

Ανοιχτές ή κλειστές υιοθεσίες

Το πώς και αν ένα παιδί σχετίζεται με τη βιολογική του οικογένεια εξαρτάται από το αν ήταν ανοιχτή ή κλειστή υιοθεσία.

• Μια κλειστή υιοθεσία δεν επιτρέπει την κοινοποίηση πληροφοριών σχετικά με τον βιολογικό γονέα, τη βιολογική οικογένεια ή τη γέννηση του παιδιού στους γονείς αναδόχους.
• Μια ανοιχτή υιοθεσία επιτρέπει μια σειρά επαφών μεταξύ της βιολογικής οικογένειας, των γονέων αναδόχων και του υιοθετημένου παιδιού. Αυτή η επαφή μπορεί να είναι τόσο απλή όσο η επιλογή των ανάδοχων γονέων από τον βιολογικό γονέα. Ή μπορεί να περιλαμβάνει τακτική επικοινωνία ή συναντήσεις. Σε μια ανοιχτή υιοθεσία, ένα παιδί μπορεί να παραμείνει συνδεδεμένο με τον πολιτισμό και το παρελθόν του. Για παράδειγμα, ένα μεγαλύτερο παιδί ή ένας/μία έφηβος/η μπορεί να διατηρεί επαφή με μέλη της βιολογικής οικογένειας.

Αν οι βιολογικοί γονείς συμφωνούν, μπορεί οι έφηβοι να θέλουν να μάθουν περισσότερα γι' αυτούς, συνομιλώντας μαζί τους. Τα υιοθετημένα παιδιά μπορεί να αναζητήσουν τους βιολογικούς τους γονείς μέσω των κοινωνικών δικτύων ή να χρησιμοποιήσουν τεστ DNA, μητρώα επανένωσης και οικογενειακές συνδέσεις για να εντοπίσουν τις βιολογικές τους οικογένειες.

Αυτή μπορεί να είναι μια συναισθηματική περίοδος για τους βιολογικούς γονείς και για τους γονείς που υιοθέτησαν το παιδί. Θυμηθείτε ότι αυτό είναι ένα σημάδι συναισθηματικής ανάπτυξης για το παιδί. Ωστόσο, το παιδί και οι γονείς θα πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για κάθε είδους απάντηση, θετική ή αρνητική, από τη βιολογική οικογένεια.

Μην ξεχνάτε ότι…

Η ιστορία του κάθε παιδιού που υιοθετείται είναι διαφορετική. Οι λέξεις που χρησιμοποιούνται για να αφηγηθούν την ιστορία τους δίνουν στα παιδιά δύναμη και ανθεκτικότητα.