Υπερτροφική Πυλωρική Στένωση - Συμβουλές για μωρά με ρουκετοειδή έμετο

Μετά το τάισμα ενός μωρού, πολλοί νέοι γονείς διαπιστώνουν ότι το μωρό τους μπορεί να αποβάλει μικρή ποσότητα του γεύματος είτε μέσω αναγωγών ή εμέτου. Ενώ οι περιστασιακές αναγωγές (γουλιές) μετά τα γεύματα είναι συχνές στα βρέφη και συνήθως ακίνδυνες, ο πραγματικός έμετος είναι πιο ανησυχητικός.

Σε ορισμένα βρέφη, ο συχνός ρουκετοειδής έμετος μπορεί να είναι σύμπτωμα μιας πάθησης που ονομάζεται υπερτροφική πυλωρική στένωση και εμφανίζεται σε περίπου 1 στα 500 βρέφη.

Τι είναι η υπερτροφική πυλωρική στένωση;

Η πάθηση αυτή αφορά στένωση στον πυλωρό, δηλαδή ―στον μυϊκό σφιγκτήρα στο κάτω μέρος του στομάχου. Όταν ο πυλωρός γίνεται πολύ παχυσμένος (υπερτροφικός), το μητρικό γάλα ή το γάλα φόρμουλας δεν μπορεί να προωθηθεί στο λεπτό έντερο. Αυτό οδηγεί σε υπερβολικό, ρουκετοειδή έμετο. Ο έμετος, δηλαδή, συνήθως εκτοξεύεται απότομα.

Συμπτώματα πυλωρικής στένωσης

Τα βρέφη με πυλωρική στένωση δυσκολεύονται να κρατήσουν οτιδήποτε στο στομάχι τους μετά το τάισμα. Συνήθως αυτά τα συμπτώματα αρχίζουν να εκδηλώνονται μεταξύ της 2ης και 8ης εβδομάδας ζωής.

Σημάδια που δείχνουν ότι το μωρό σας μπορεί να έχει υπερτροφική πυλωρική στένωση

• Έμετος μετά από κάθε τάισμα ή μόνο μετά από ορισμένα ταΐσματα. Επειδή το μητρικό γάλα ή το γάλα φόρμουλας δεν μπορεί να περάσει από το στομάχι, το βρέφος κάνει έμετο—μερικές φορές με τόση δύναμη (ρουκετοειδής) ώστε να εκτοξεύει το περιεχόμενο του στομάχου αρκετά μέτρα μακριά! Ο έμετος μπορεί σταδιακά να επιδεινωθεί, καθώς ο μυς του πυλωρού παχαίνει.
• Συνεχής πείνα. Τα μωρά με πυλωρική στένωση μπορεί να εξακολουθούν να πεινάνε (ή να πεινάσουν ξανά σύντομα) μετά τον έμετο. Μπορεί, δηλαδή, να δίνουν την αίσθηση ότι είναι διαρκώς πεινασμένα.
• Σύσπαση της κοιλιάς. Μετά το τάισμα, μπορεί να παρατηρήσετε γαστρικά περισταλτικά κύματα (κινήσεις) στο άνω μέρος της κοιλιακής χώρας του μωρού σας, από αριστερά προς τα δεξιά, καθώς το στομάχι προσπαθεί να προωθήσει το φαγητό μέσω του πυλωρού.
• Δυσκοιλιότητα. Επειδή η πυλωρική στένωση δεν επιτρέπει στην τροφή που καταναλώνουν τα μωρά να φθάσει στο έντερο, μπορεί να εμφανίσουν δυσκοιλιότητα.
• Αφυδάτωση και απώλεια βάρους. Τα μωρά με πυλωρική στένωση δεν λαμβάνουν αρκετά υγρά και θρεπτικά συστατικά από τα γεύματα και έτσι, μπορεί να αφυδατωθούν επικίνδυνα. Μπορεί να δυσκολεύονται να πάρουν βάρος, καθώς μεγαλώνουν, ή ακόμα και να χάσουν βάρος. Δείτε Σημάδια αφυδάτωσης σε βρέφη και παιδιά για περισσότερες πληροφορίες.

Φροντίστε να συμβουλευτείτε αμέσως τον/την Παιδίατρό σας αν το μωρό σας κάνει συχνά έμετο.

Πώς διαγιγνώσκεται η πυλωρική στένωση;

Ο/Η Παιδίατρός σας μπορεί να διαγνώσει την πυλωρική στένωση εξετάζοντας την κοιλιά του μωρού σας για να ψηλαφήσει τον παχυσμένο μυ του πυλωρού - μια μάζα σε σχήμα ελαίας στην άνω κοιλιακή χώρα, η οποία αποτελεί τον παθολογικό πυλωρό. Μπορεί να ζητηθούν απεικονιστικές εξετάσεις για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση:

• Το υπερηχογράφημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να απεικονιστεί ο πυλωρός, ο οποίος θα είναι παχύτερος και επιμηκέστερος από το φυσιολογικό. Ένα υπερηχογράφημα μπορεί, επίσης, να δείξει ότι το γάλα δεν περνά από το στομάχι στο λεπτό έντερο.
• Το βαριούχο γεύμα αποτελεί μια ακτινολογική εξέταση που προτιμάται μερικές φορές. Το βρέφος πίνει ένα σκιαγραφικό υγρό που φαίνεται στην ακτινογραφία. Όπως και με τον υπέρηχο, αν το μωρό σας έχει πυλωρική στένωση, θα φανεί μόνο μια πολύ μικρή ποσότητα υγρού να περνά μέσα από τον πυλωρό.

Υπάρχουν μωρά που είναι πιο πιθανό να διαγνωστούν με πυλωρική στένωση;

Η αιτία της πυλωρικής στένωσης είναι άγνωστη, αλλά οι ερευνητές υποδεικνύουν πιθανούς παράγοντες κινδύνου:

• Φύλο. Η πάθηση εμφανίζεται τέσσερις φορές πιο συχνά σε αγόρια παρά σε κορίτσια.
• Φυλή. Τα βρέφη λευκής φυλής είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν πυλωρική στένωση σε σύγκριση με βρέφη άλλων φυλετικών ομάδων.
• Οικογενειακό ιστορικό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η πυλωρική στένωση είναι οικογενής. Τα αδέλφια παιδιών με αυτή την πάθηση έχουν 30 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό.
• Πρώιμη χρήση αντιβιοτικών. Τα βρέφη στα οποία χορηγήθηκαν συγκεκριμένα αντιβιοτικά τις πρώτες εβδομάδες της ζωής τους—π.χ. ερυθρομυκίνη για θεραπεία κοκκύτη—έχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν πυλωρική στένωση. Επιπλέον, τα βρέφη μητέρων που έλαβαν συγκεκριμένα αντιβιοτικά στο τέλος της εγκυμοσύνης τους ενδέχεται να έχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν την πάθηση.
• Κάπνισμα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Τα βρέφη μητέρων που κάπνιζαν έχουν σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο να αναπτύξουν πυλωρική στένωση.
• Κήλη. Αν και τα περισσότερα βρέφη με πυλωρική στένωση είναι υγιή, η πάθηση εμφανίζεται πιο συχνά σε βρέφη που γεννήθηκαν με βουβωνοκήλη.
• Χρήση μπιμπερό. Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι η χρήση μπιμπερό μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο πυλωρικής στένωσης. Ωστόσο, δεν είναι σαφές αν οποιαδήποτε αύξηση του κινδύνου σχετίζεται με το γάλα φόρμουλας ή με την ίδια τη διαδικασία της χρήσης μπιμπερό.

Θεραπεία της πυλωρικής στένωσης

Παρακολούθηση. Χωρίς θεραπεία, η πυλωρική στένωση δεν θα υποχωρήσει από μόνη της. Όταν ένα μωρό δυσκολεύεται να κρατήσει οτιδήποτε στο στομάχι του, η απλή παρακολούθηση μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση ή υποσιτισμό που ενδέχεται να απειλήσουν τη ζωή.

Φάρμακα. Η θειϊκή ατροπίνη είναι το μόνο διαθέσιμο φάρμακο για τη θεραπεία της πυλωρικής στένωσης. Η χρήση αυτού του φαρμάκου απαιτεί παραμονή στο νοσοκομείο για αρκετές εβδομάδες και χορήγηση ειδικής ενδοφλέβιας διατροφής στο μωρό μέχρι να σταματήσει ο έμετος. Σημειώνεται πως δεν είναι αποτελεσματικό στο 10-25% των περιπτώσεων. Για αυτούς τους λόγους, δεν χρησιμοποιείται ευρέως και συνιστάται μόνο όταν η χειρουργική επέμβαση θα ήταν πολύ επικίνδυνη για το μωρό.

Χειρουργική επέμβαση. Ο μόνος αξιόπιστος τρόπος για τη διόρθωση της πυλωρικής στένωσης είναι το άνοιγμα του πεπαχυσμένου πυλωρού στο χειρουργείο με μια διαδικασία που ονομάζεται πυλωρομυοτομή. Η χειρουργική επέμβαση για πυλωρική στένωση συχνά γίνεται λαπαροσκοπικά, χρησιμοποιώντας μια βιντεοκάμερα και μερικές μικρές τομές. Εναλλακτικά, μπορεί, επίσης, να πραγματοποιηθεί ανοιχτή χειρουργική επέμβαση με μια μεγαλύτερη τομή.

Τι να περιμένετε μετά τη χειρουργική επέμβαση πυλωρομυοτομής του μωρού σας

Μετά την επέμβαση, το μωρό σας θα μπορεί να τρώει από το στόμα. Τα βρέφη πρέπει να λαμβάνουν μητρικό γάλα ή γάλα φόρμουλας κάθε 3 - 4 ώρες, ξεκινώντας περίπου 4 - 6 ώρες μετά την επέμβαση. Ο/Η Παιδοχειρουργός σας θα συζητήσει το σχέδιο ταΐσματος μαζί σας μετά την επέμβαση. Να γνωρίζετε ότι το μωρό σας μπορεί να εξακολουθεί να κάνει εμέτους, αλλά συνήθως βελτιώνεται μετά από μερικά γεύματα.

Τα περισσότερα βρέφη μπορούν να επιστρέψουν σπίτι από το νοσοκομείο μέσα σε μία ημέρα μετά την επέμβαση. Ωστόσο, ορισμένα μπορεί να παραμείνουν περισσότερο, ειδικά αν δεν σιτίζονται καλά. Μετά την έξοδο από το νοσοκομείο, το μωρό σας μπορεί να επανέλθει σε όλες τις κανονικές του δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένου και του χρόνου που περνάει μπρούμυτα με την κοιλίτσα του στο πάτωμα.

Μόλις επιστρέψετε σπίτι, φροντίστε να:

• Έχετε μάθει πώς να περιποιείστε την πληγή του μωρού σας. Διατηρήστε τις χειρουργικές τομές στην κοιλιά του μωρού σας καθαρές και στεγνές για 3 ημέρες. Στη συνέχεια, οι πληγές μπορούν να πλυθούν με σαπούνι και νερό αλλά όχι να βυθίζονται στο νερό (μουλιάζουν) για περίπου 7 ημέρες μετά την επέμβαση. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα ράμματα που χρησιμοποιούνται στα παιδιά είναι απορροφήσιμα και δεν χρειάζεται να αφαιρεθούν. Μετά από 3 ημέρες, το μωρό σας μπορεί να επανέλθει στη συνήθη ρουτίνα μπάνιου.
• Δώστε τα φάρμακα σύμφωνα με τις οδηγίες του/της Ιατρού―συμπεριλαμβανομένης της παρακεταμόλης, αν το μωρό σας φαίνεται να αισθάνεται δυσφορία.
• Κλείστε τυχόν απαραίτητα επαναληπτικά ραντεβού. Ο/Η Παιδοχειρουργός και ο/η Παιδίατρος του μωρού σας θα θέλουν να βεβαιωθούν ότι το μωρό σας τρώει καλά, παίρνει βάρος και αναρρώνει πλήρως.

Φροντίστε να καλέσετε τον/την Παιδίατρο αν:

• Το μωρό σας έχει πυρετό. Αυτό μπορεί να είναι σημάδι μετεγχειρητικής λοίμωξης. Στα βρέφη, πυρετός σημαίνει θερμοκρασία στόματος 37,5 βαθμούς Κελσίου ή υψηλότερη.
• Ανησυχείτε για την τομή ― ειδικά αν οι πληγές στην κοιλιά του μωρού σας - και το δέρμα γύρω τους - κοκκινίσουν, αιμορραγούν ή αρχίσουν να εκκρίνουν κίτρινο ή πράσινο υγρό.
• Το μωρό σας κάνει συχνά έμετο ή κάνει έμετο μετά τα περισσότερα γεύματα.
• Η κοιλιά του μωρού φαίνεται πρησμένη.
• Το μωρό σας δεν βρέχει τόσες πάνες όσες συνήθως.

Μην ξεχνάτε ότι…

Η πυλωρική στένωση είναι η πιο συχνή χειρουργική πάθηση στα βρέφη κατά τους πρώτους μήνες της ζωής. Είναι σημαντικό να διαγνωστεί νωρίς, πριν το μωρό αφυδατωθεί ή υποσιτιστεί. Με την άμεση θεραπεία, τα μωρά σύντομα θα μπορούν να τρέφονται σωστά ώστε να μεγαλώνουν και να αναπτυχθούν.