Βρεφικά αιμαγγειώματα

Τα αιμαγγειώματα είναι συσσωρεύσεις επιπλέον αιμοφόρων αγγείων στο δέρμα ενός βρέφους. Μπορεί να υπάρχουν κατά τη γέννηση ή να εμφανιστούν μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες μετά τη γέννηση. Κάποια αιμαγγειώματα μπορεί να μοιάζουν με ανάγλυφες «φράουλες», ενώ άλλα μοιάζουν με μώλωπες. Η ανάπτυξη ενός αιμαγγειώματος μπορεί να προκαλέσει ανησυχία στους νέους γονείς.

Η οδηγία της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής λέει ότι είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε και να αρχίζουμε να παρακολουθούμε τα αιμαγγειώματα αμέσως μετά την εμφάνισή τους — Ενώ τα αιμαγγειώματα μπορεί να ποικίλουν πολύ σε μέγεθος, εμφάνιση και θέση, είναι γενικά καλοήθη. Τα περισσότερα θα εξαφανιστούν από μόνα τους. Κάποια αιμαγγειώματα — ειδικά αυτά στο πρόσωπο ή αυτά που είναι πολύ μεγάλα — χρειάζονται θεραπεία νωρίς για να αποφευχθεί η παρεμβολή στις σωματικές λειτουργίες ή η δημιουργία μόνιμων ουλών. Ευτυχώς, υπάρχουν εξαιρετικές θεραπείες σήμερα που μπορούν να αποτρέψουν αυτά τα προβλήματα, εαν εφαρμοστούν νωρίς.

Σχετικά με τα παιδικά αιμαγγειώματα:

Τα αιμαγγειώματα εμφανίζονται μετά τη γέννηση ενός βρέφους, συνήθως μέσα σε ένα μήνα. Περίπου 4% με 5% όλων των βρεφών τα αναπτύσσουν, αν και είναι πιο συχνά σε λευκά μωρά, κορίτσια, δίδυμα και πρόωρα ή βρέφη με χαμηλό βάρος γέννησης. Τα αιμαγγειώματα συνήθως περνούν μια περίοδο ταχείας ανάπτυξης, ακολουθούμενη από αργή σταδιακή υποχώρηση.

Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι αιμαγγειωμάτων:

• Τα επιφανειακά αιμαγγειώματα έχουν ονομαστεί «σημάδια φράουλας», επειδή μπορούν να μοιάζουν με φράουλα. Μπορεί να ξεκινούν ως μικρές λευκές, ροζ ή κόκκινες περιοχές στο δέρμα, που γρήγορα μετατρέπονται σε πιο έντονα κόκκινες, διογκωμένες αλλοιώσεις. Τα επιφανειακά αιμαγγειώματα μπορεί να είναι συγκεντρωμένα σε ένα σημείο ή να εξαπλώνονται σε μια μεγαλύτερη περιοχή.
• Τα βαθιά αιμαγγειώματα έχουν μια λεία επιφάνεια και σχηματίζονται κάτω από το δέρμα. Μπορεί να έχουν μια μελανή απόχρωση και να μοιάζουν με μώλωπες. Κάποιες φορές προκαλούν πρήξιμο. Τα μικτά αιμαγγειώματα είναι ένας συνδυασμός επιφανειακών και βαθύτερων βλαβών.

Υπάρχουν και άλλα σημάδια από τη γέννηση;

Μερικά σημάδια που μπορούν να εμφανιστούν στο δέρμα ενός μωρού, εκτός από τα αιμαγγειώματα, είναι “κηλίδες τύπου κρασιού” και το λεγόμενο «τσιμπήμα του πελαργού». Αυτές οι αγγειακές δυσπλασίες προκαλούνται, όταν περισσότερο αίμα από το συνηθισμένο πλημμυρίζει τα τριχοειδή αγγεία κάτω από το δέρμα. Οι κηλίδες κρασιού παίρνουν ένα κοκκινωπό - μοβ χρώμα και συχνά είναι μόνιμες. Όπως τα αιμαγγειώματα, τα “τσιμπήματα του πελαργού” συνήθως εξαφανίζονται, αλλά μπορούν να παραμείνουν αν βρίσκονται στο πίσω μέρος του λαιμού.

Τι να κάνετε αν πιστεύετε ότι το μωρό σας έχει ένα βρεφικό αιμαγγείωμα:

Τα βρεφικά αιμαγγειώματα συνήθως γίνονται εμφανή μέχρι την ηλικία των 4 εβδομάδων. Μπορεί να αρχίσουν να μοιάζουν με ένα μικρό σημάδι ή γρατζουνιά. Πολλά, όμως, μεγαλώνουν ιδιαίτερα γρήγορα μεταξύ 5 και 7 εβδομάδων ζωής. Αν πιστεύετε ότι το μωρό σας μπορεί να έχει αιμαγγείωμα, είναι καλύτερο να επικοινωνήσετε με τον/την παιδίατρο του μωρού σας, προκειμένου να το εκτιμήσει. Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής, το καλύτερο "παράθυρο ευκαιρίας" για αξιολόγηση και έναρξη θεραπείας, εάν χρειαστεί, είναι ο πρώτος μήνας ζωής.

Ο/Η παιδίατρός σας θα θέλει να γνωρίζει:

• Μέγεθος: Είναι το αιμαγγείωμα μικρό (λιγότερο από 2 εκατοστά) ή μεγαλύτερο;
• Σημείο: Βρίσκεται στο πρόσωπο ή στην περιοχή της πάνας, ή σε διαφορετική περιοχή;
• Αριθμό: Υπάρχει ένα ή παραπάνω από ένα; Αν υπάρχουν περισσότερα, πόσα ακριβώς;

Αν ο/η γιατρός σας δεν μπορεί να σας εξετάσει άμεσα στο ιατρείο, μπορεί να σας ζητήσει να στείλετε φωτογραφίες ή να σας προτείνει άμεσα τηλεϊατρική.

Τι να περιμένετε στη συνέχεια:

Είναι σημαντικό να συνεχίσετε την παρακολούθηση του αιμαγγειώματος μέχρι να σταματήσει να μεγαλώνει. Τα επιφανειακά αιμαγγειώματα συνήθως φτάνουν στο πλήρες μέγεθός τους μέχρι την ηλικία των 5 μηνών, αν και τα βαθιά αιμαγγειώματα μερικές φορές συνεχίζουν να μεγαλώνουν για λίγο ακόμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο/η παιδίατρός σας μπορεί να σας παραπέμψει σε ειδικό παιδίατρο δερματολόγο, αιματολόγο-ογκολόγο, ωτορινολαρυγγολόγο, ή πλαστικό χειρουργό.

Μέχρι το βρέφος να φτάσει τους 6-18 μήνες, τα περισσότερα αιμαγγειώματα αρχίζουν να υποστρέφουν σταδιακά. Σε μια διαδικασία που ονομάζεται «υποστροφή», το αιμαγγείωμα θα γίνει λιγότερο κόκκινο και πιο γκριζωπό ή λευκωπό, θα γίνει επίπεδο και θα συρρικνωθεί σταδιακά από το κέντρο προς τα έξω.

Κάθε περίπτωση είναι διαφορετική. Τα περισσότερα αιμαγγειώματα έχουν ολοκληρώσει πλήρως ή μερικώς την υποστροφή τους μέχρι την ηλικία των 4 έως 5 ετών.

Πότε χρειάζεται να θεραπευτεί ένα αιμαγγείωμα;

Το αν ένα αιμαγγείωμα χρειάζεται θεραπεία εξαρτάται από την ηλικία του βρέφους, τη θέση του αιμαγγειώματος και την ταχύτητα ανάπτυξής του, το αν γίνεται επώδυνο ή σχηματίζει κρούστες, καθώς και τον κίνδυνο να προκαλέσει επιπλοκές στην υγεία και την ευημερία του παιδιού.

Υπάρχουν 3 κύριοι λόγοι για θεραπεία:

• Ιατρικά προβλήματα. Σε σπάνιες περιπτώσεις και ανάλογα με τη θέση και την ταχύτητα ανάπτυξής τους, τα αιμαγγειώματα μπορεί να αρχίσουν να παρεμβαίνουν σε ζωτικές λειτουργίες. Για παράδειγμα, αιμαγγειώματα κοντά στα μάτια, τη μύτη ή το στόμα του παιδιού μπορεί να επηρεάσουν την ικανότητά του να βλέπει, να τρώει, να αναπνέει ή να ακούει καλά. Σε σπάνιες περιπτώσεις, τα αιμαγγειώματα μεγαλώνουν μέσα στο σώμα, τα οποία μπορεί να χρειαστεί να παρακολουθούνται με απεικονιστικές εξετάσεις.
• Έκθεση του δέρματος. Μερικές φορές, το δέρμα στην επιφάνεια του αιμαγγειώματος καταστρέφεται και σχηματίζει ανοιχτή πληγή (που ονομάζεται έλκος) η οποία μπορεί να οδηγήσει σε αιμορραγία, λοίμωξη ή ουλή.
• Μόνιμες αλλαγές στο δέρμα. Αλλαγές στην υφή ή το χρώμα του δέρματος μπορεί να παραμείνουν ακόμα και μετά την εξαφάνιση του αιμαγγειώματος. Μεγάλα αιμαγγειώματα σε χαρακτηριστικά του προσώπου, όπως η μύτη ή τα χείλη, μπορούν, επίσης, να επηρεάσουν την ανάπτυξη.

Τι είδη θεραπειών είναι διαθέσιμα για τα αιμαγγειώματα;

Αν ένα αιμαγγείωμα προκαλέσει επιπλοκές μπορούν να χορηγηθούν φάρμακα είτε απευθείας στο δέρμα είτε από το στόμα. Ο στόχος είναι να αποτραπεί η περαιτέρω αύξησή τους κατά την περίοδο της ταχείας ανάπτυξής τους ή να συρρικνωθούν πιο γρήγορα. Οι επεμβάσεις με λέιζερ ή η χειρουργική επέμβαση μπορεί να είναι επιλογή σε ορισμένες μόνο περιπτώσεις, αν και γενικά αποφεύγονται κατά την πρώιμη βρεφική ηλικία για να αποφευχθούν οι αυξημένοι κίνδυνοι της αναισθησίας.

Συστημικές θεραπείες

• Η προπρανολόλη, ένα φάρμακο β-αναστολέα που χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια για τη θεραπεία της υψηλής πίεσης, τώρα χορηγείται συνήθως από το στόμα ως αποτελεσματική θεραπεία για προβληματικά αιμαγγειώματα. Για να αποφευχθεί η επαναφορά της ανάπτυξης, ο/η παιδίατρος μπορεί να συστήσει τη συνέχιση της θεραπείας μέχρι τα πρώτα γενέθλια του παιδιού. Το φάρμακο πρέπει να χρησιμοποιείται υπό στενή παρακολούθηση από τον/την γιατρό σας για να εντοπίζονται πιθανές παρενέργειες και επιπλοκές.
• Τα στεροειδή από το στόμα έχουν αντικατασταθεί σε μεγάλο βαθμό από πιο ασφαλείς και αποτελεσματικές επιλογές, αλλά εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται σε επιλεγμένες μόνο περιπτώσεις.

Τοπικές θεραπείες

• Τοπικά φάρμακα που εφαρμόζονται απευθείας στο δέρμα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μικρά, επιφανειακά αιμαγγειώματα. Κρέμες ή αλοιφές με συνταγή που περιέχουν β-αναστολείς είναι η πιο αποτελεσματική τοπική θεραπεία για να σταματήσει την ανάπτυξη και μερικές φορές να συρρικνώσει και να εξασθενίσει τα αιμαγγειώματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να συνταγογραφηθούν στεροειδείς κρέμες για μικρότερα, λεπτότερα αιμαγγειώματα.
• Οι ενέσεις στεροειδών μπορούν να χορηγηθούν απευθείας στο αιμαγγείωμα για να βοηθήσουν στην επιβράδυνση της ανάπτυξής του. Αυτό λειτουργεί καλύτερα σε μικρότερα, τοπικά αιμαγγείωματα.

Άλλες θεραπείες

• Η χειρουργική επέμβαση συνήθως εξετάζεται μόνο για μικρότερα αιμαγγειώματα σε περιοχές όπου μπορεί να προκαλέσουν προβλήματα ή για μικρά αιμαγγειώματα με σπασμένο δέρμα. Επειδή η χειρουργική επέμβαση θα αφήσει μια ουλή —και επειδή τα περισσότερα αιμαγγειώματα βελτιώνονται με τον καιρό— η πρώιμη χειρουργική επέμβαση συνιστάται μόνο για μια μικρή μειοψηφία περιπτώσεων. Η χειρουργική επέμβαση μπορεί, επίσης, να διορθώσει ουλές που αφήνει ένα αιμαγγείωμα, αλλά συνήθως αναβάλλεται μέχρι το παιδί να είναι μεταξύ 3 και 5 ετών.
• Η θεραπεία με λέιζερ μπορεί να είναι χρήσιμη σε ορισμένες περιπτώσεις για να σταματήσει την αιμορραγία ή να βοηθήσει στην επούλωση αιμαγγειωμάτων με ανοιχτές πληγές (έλκη). Μπορεί, επίσης, να βοηθήσει να αφαιρεθεί μέρος της ερυθρότητας ή των αλλαγών στην υφή που μπορεί να απομείνουν μετά τη βελτίωση του αιμαγγειώματος.

Μην ξεχνάτε ότι…

Αν παρατηρήσετε κάτι να αναπτύσσεται στο δέρμα του μωρού σας, επικοινωνήστε με τον/την παιδίατρο σας. Οι πρώτες εβδομάδες είναι, επίσης, μια καλή περίοδος για να αναφέρετε την ύπαρξη τυχόν αιμαγγειωμάτων. Λίγα αιμαγγειώματα προκαλούν προβλήματα, και τα περισσότερα εξαφανίζονται από μόνα τους. Ωστόσο, η έγκαιρη αξιολόγηση, παρακολούθηση και θεραπεία, όταν απαιτείται, μπορεί να βοηθήσει να εξασφαλιστεί ότι τα επιπλεγμένα αιμαγγειώματα έχουν τον ελάχιστο δυνατό αντίκτυπο στο παιδί σας.

Περισσότερες πληροφορίες:

• Αντιμετώπιση βρεφικών αιμαγγειωμάτων