Πνευμονία στα παιδιά: Αίτια, συμπτώματα, θεραπεία και πρόληψη

Η λέξη πνευμονία σημαίνει «μόλυνση του πνεύμονα». Η πνευμονία ήταν πολύ επικίνδυνη τα προηγούμενα χρόνια. Ευτυχώς, σήμερα τα περισσότερα παιδιά μπορούν να αναρρώσουν εύκολα με ιατρική φροντίδα.

Διαβάστε για να μάθετε τα αίτια της πνευμονίας, τα κοινά συμπτώματα, πώς αντιμετωπίζεται και πώς να βοηθήσετε στην πρόληψη της ασθένειας.

Mycoplasma pneumoniae και περιπατητική πνευμονία

Στην Αμερική σημειώθηκε πρόσφατα αύξηση στις μολύνσεις από το Mycoplasma pneumoniae (M. pneumoniae), ειδικά σε παιδιά. Το M. pneumoniae είναι μια κοινή αιτία ήπιας αναπνευστικής νόσου. Μπορεί επίσης να προκαλέσει μια λιγότερο σοβαρή μορφή πνευμονίας γνωστή ως «περιπατητική πνευμονία».

Τι προκαλεί την πνευμονία;

Οι περισσότερες περιπτώσεις πνευμονίας ακολουθούν μια ιογενή λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος. Η πνευμονία προκαλείται, επίσης, από βακτηριακές λοιμώξεις. Επίσης, εάν μια ιογενής λοίμωξη έχει ερεθίσει αρκετά τα αναπνευστικά μονοπάτια ή έχει αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό σύστημα ενός παιδιού, τα βακτήρια μπορεί να αρχίσουν να πολλαπλασιάζονται στον πνεύμονα, και αυτό προσθέτει μια δεύτερη λοίμωξη στην αρχική.

Οι περισσότερες μορφές πνευμονίας σχετίζονται με ιογενείς ή βακτηριακές λοιμώξεις που μεταδίδονται από άτομο σε άτομο. Είναι συχνές κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου, του χειμώνα και στην αρχή της άνοιξης, όταν τα παιδιά περνούν περισσότερο χρόνο σε εσωτερικούς χώρους σε στενή επαφή με άλλους.

Σημεία και συμπτώματα πνευμονίας σε παιδιά

Η πνευμονία συνήθως προκαλεί πυρετό, που μπορεί να προκαλέσει εφίδρωση, ρίγη, ερυθρότητα του δέρματος και δυσφορία. Ένα παιδί μπορεί, επίσης, να χάσει την όρεξή του και να φαίνεται λιγότερο ενεργητικό από το κανονικό. Τα μωρά και τα νήπια μπορεί να φαίνονται χλωμά και νωθρά, και να κλαίνε περισσότερο από το συνηθισμένο.

Επειδή η πνευμονία μπορεί να προκαλέσει δυσκολίες στην αναπνοή, μπορεί, επίσης, να παρατηρήσετε αυτά τα πιο συγκεκριμένα συμπτώματα:

• Βήχας
• Γρήγορη, επίπονη αναπνοή
• Τράβηγμα του δέρματος μεταξύ και γύρω από τα πλευρά και το στέρνο
• Διαστολή (πλάτυνση) των ρουθουνιών
• Πόνος στο στήθος, ειδικά κατά τον βήχα ή τη βαθιά αναπνοή
• Σφύριγμα
• Χαλαρά, γκρι ή μελανά χείλη ή βάση νυχιών, ανάλογα με την απόχρωση του δέρματος, εξαιτίας μειωμένου οξυγόνου στο αίμα

Ο/Η παιδίατρος συνήθως διαγιγνώσκει την πνευμονία, αφού εξετάσει τα σημάδια και τα συμπτώματα και κάνει εξέταση στο παιδί σας. Ωστόσο, μερικές φορές απαιτείται ακτινογραφία θώρακα για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση και να καθοριστεί η έκταση της πνευμονικής εμπλοκής.

Υπάρχουν παιδιά με αυξημένο κίνδυνο να νοσήσουν από πνευμονία;

Τα παιδιά των οποίων το ανοσοποιητικό σύστημα ή οι πνεύμονες έχουν αποδυναμωθεί από άλλες ασθένειες, όπως κυστική ίνωση, άσθμα, ή καρκίνο μπορεί να είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν πνευμονία. Επίσης, όσοι έχουν ανωμαλίες στις αναπνευστικές οδούς ή τους πνεύμονες με άλλο τρόπο μπορεί να έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο.

Θεραπεία της πνευμονίας

Όταν η πνευμονία προκαλείται από ιό, συνήθως δεν υπάρχει ειδική θεραπεία εκτός από την ξεκούραση και τα συνήθη μέτρα για τον έλεγχο του πυρετού. Δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται αναστολείς βήχα που περιέχουν κωδεΐνη ή δεξτρομεθορφάνη. Ο βήχας βοηθά στην απομάκρυνση των υπερβολικών εκκρίσεων που προκαλούνται από τη λοίμωξη. Η ιογενής πνευμονία συνήθως βελτιώνεται μετά από μερικές ημέρες, αν και ο βήχας μπορεί να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες.

Επειδή συχνά είναι δύσκολο να διαπιστωθεί αν η πνευμονία προκαλείται από ιό ή βακτήριο, ο/η παιδίατρος μπορεί να συνταγογραφήσει αντιβιοτικό. Όλα τα αντιβιοτικά πρέπει να λαμβάνονται για την πλήρη διάρκεια που έχουν συνταγογραφηθεί και στη συνιστώμενη δόση. Το παιδί σας θα αισθανθεί καλύτερα μετά από λίγες μόνο ημέρες. Μην σταματήσετε το αντιβιοτικό νωρίτερα, καθώς η λοίμωξη μπορεί να επιστρέψει.

Επικοινωνήστε ξανά με τον/την παιδίατρο, εάν το παιδί σας παρουσιάσει οποιοδήποτε από τα ακόλουθα σημάδια που δείχνουν ότι η λοίμωξη επιδεινώνεται ή εξαπλώνεται:

• Πυρετός που διαρκεί περισσότερες από μερικές ημέρες παρά τη χρήση αντιβιοτικών
• Πυρετός που φεύγει και επιστρέφει μετά από μερικές ημέρες
• Δυσκολία στην αναπνοή
• Αυξημένη νωθρότητα και υπνηλία
• Σημάδια λοίμωξης σε άλλο σημείο του σώματος: ερυθρές και πρησμένες αρθρώσεις, πόνος στα οστά, δυσκαμψία του λαιμού, εμετοί ή άλλα νέα συμπτώματα ή σημάδια

Πρόληψη: το εμβόλιο κατά της πνευμονίας

Το παιδί σας μπορεί να εμβολιαστεί κατά των πνευμονιόκοκκων λοιμώξεων, μιας βακτηριακής αιτίας πνευμονίας. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά όλα τα παιδιά από την ηλικία των 2 μηνών να λαμβάνουν αυτόν τον εμβολιασμό (ονομάζεται συζευγμένο εμβόλιο πνευμονιόκοκκου). Οι επαναληπτικές δόσεις δίνονται στα παιδιά στους 2, 4, 6 και 12 έως 15 μήνες, ταυτόχρονα με άλλους εμβολιασμούς που λαμβάνουν τα παιδιά. Αν το παιδί σας δεν έλαβε τις πρώτες δόσεις στις συνιστώμενες ηλικίες, συζητήστε με τον/την παιδίατρο για ένα πρόγραμμα επαναληπτικού εμβολιασμού. Μια δόση του συζευγμένου εμβολίου πνευμονιόκοκκου πρέπει να δοθεί σε:

• όλα τα υγιή παιδιά ηλικίας 2 έως 5 ετών που δεν έχουν λάβει τις συνιστώμενες δόσεις πριν από την ηλικία των 2 ετών, και σε
• παιδιά ηλικίας 2 έως 18 ετών με ορισμένες υποκείμενες ιατρικές παθήσεις που δεν έχουν λάβει προηγουμένως δόση.

Ένα άλλο εμβόλιο πνευμονιόκοκκου (πολυσακχαρίτης πνευμονιόκοκκου) συνιστάται επίσης για μεγαλύτερα παιδιά (2 έως 5 ετών) που έχουν υψηλό κίνδυνο ανάπτυξης πνευμονιόκοκκης λοίμωξης. Αυτά περιλαμβάνουν παιδιά με:

• Δρεπανοκυτταρική αναιμία
• Καρδιοπάθεια
• Πνευμονική πάθηση
• Νεφρική ανεπάρκεια
• Κατεστραμμένη ή απουσία σπλήνα
• Μεταμόσχευση οργάνων
• Μόλυνση από HIV (ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας)

Συνιστάται επίσης για παιδιά που λαμβάνουν φάρμακα ή που πάσχουν από ασθένειες που αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό τους σύστημα. Ορισμένα παιδιά με συγκεκριμένες ιατρικές παθήσεις μπορεί να χρειαστούν δεύτερη δόση του εμβολίου.