Ο κοκκύτης, είναι μια ιδιαίτερα μεταδοτική λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος. Προκαλείται από το βακτήριο Bordetella pertussis. Η λοίμωξη προσβάλλει την επένδυση των αεραγωγών. Οι άνθρωποι μπορούν να νοσήσουν από κοκκύτη ανά πάσα στιγμή του χρόνου, αλλά γενικά οι λοιμώξεις παρατηρούνται στα τέλη του καλοκαιριού και το φθινόπωρο.

Τα συμπτώματα του κοκκύτη ποικίλλουν ανάλογα με την ηλικία, τις ιατρικές παθήσεις και αν το παιδί έχει εμβολιαστεί κατά της ασθένειας. Ένα κύριο σημάδι είναι ο ισχυρός βήχας. Ανάμεσα στις κρίσεις βήχα, τα παιδιά κάνουν βαθιές, γρήγορες εισπνοές. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει το υψίτονo «κόκκυ» που δίνει στην ασθένεια το όνομά της. Ο βήχας του κοκκύτη έχει, επίσης, ονομαστεί «βήχας των 100 ημερών», επειδή μπορεί να διαρκέσει για μήνες. Μερικές φορές, ο βήχας επανεμφανίζεται με μελλοντικές λοιμώξεις του αναπνευστικού.

Ο κοκκύτης μπορεί να προσβάλει παιδιά κάθε ηλικίας, αλλά είναι ιδιαίτερα επικίνδυνος για τα μικρά μωρά.

Παρακάτω θα δείτε τι άλλο πρέπει να γνωρίζετε για τον κοκκύτη, πώς θεραπεύεται και πότε θα πρέπει τα παιδιά και οι ενήλικες να κάνουν το εμβόλιο.

Οι ειδικοί πιστεύουν ότι σε πολλές χωρές οι βασικοί λόγοι για την αύξηση των κρουσμάτων είναι οι παρακάτω:

Πολλά μικρά παιδιά καθυστέρησαν με τους εμβολιασμούς κατά τη διάρκεια της πανδημίας εξαιτίας λιγότερων επισκέψεων στον/στην παιδίατρο. Οι ρυθμοί εμβολιασμού δεν έχουν ακόμη επιστρέψει στα προ-πανδημικά επίπεδα, συμπεριλαμβανομένου του κοκκύτη και της ιλαράς. Για αυτόν τον λόγο, είναι ιδιαίτερα σημαντικό τώρα τα παιδιά, οι έφηβοι και οι ενήλικες να κάνουν το εμβόλιο κοκκύτη.
Η προστασία του εμβολίου κατά του κοκκύτη μπορεί να έχει εξασθενήσει με το πέρασμα του χρόνου. Αυτό σημαίνει ότι άτομα που είχαν κάνει το εμβόλιο πριν από πολύ καιρό μπορούν να μολυνθούν και να το μεταδώσουν.
Το εμβόλιο προστατεύει από τη σοβαρή νόσο, αλλά όχι πάντα από τη μόλυνση. Επομένως, τα εμβολιασμένα άτομα μπορούν ακόμη να μεταδώσουν την ασθένεια.
Έρευνες υποδηλώνουν ότι το βακτήριο Bordetella pertussis μπορεί να αλλάζει σιγά σιγά, καθιστώντας πιο δύσκολο για το εμβόλιο να λειτουργεί εξίσου καλά.

Συμπτώματα κοκκύτη σε παιδιά

Ο κοκκύτης συνήθως ξεκινά σαν ένα κοινό κρυολόγημα και στη συνέχεια χειροτερεύει μετά από μία ή δύο εβδομάδες. Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να κάνουν τον ήχο «γουπ», όταν βήχουν. Αυτό το στάδιο μπορεί να διαρκέσει δύο εβδομάδες ή περισσότερο. Το παιδί σας μπορεί να έχει δύσπνοια και μπορεί να έχει μελανό ή γκριζωπό δέρμα γύρω από το στόμα του. Μπορεί, επίσης, να έχει δακρύρροια, σάλια ή εμετό.

Τα συμπτώματα σε μικρά βρέφη μπορεί να είναι διαφορετικά. Για παράδειγμα, μπορεί να μη βήχουν καθόλου. Αντίθετα, μπορεί να δυσκολεύονται να αναπνεύσουν ή απλώς να σταματήσουν να αναπνέουν. Μερικά κάνουν εμετό μετά από μια μακρά περίοδο βήχα.

Είναι επικίνδυνος ο κοκκύτης;

Τα βρέφη κάτω του ενός έτους έχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο μόλυνσης και σοβαρών προβλημάτων από τον κοκκύτη. Περίπου το ένα τρίτο των βρεφών με αυτή τη μόλυνση νοσηλεύεται. Η μόλυνση μπορεί να κάνει τα μωρά να γίνουν κουρασμένα και εξασθενημένα. Μπορεί, επίσης, να τα κάνει πιο ευάλωτα σε άλλες λοιμώξεις συμπεριλαμβανομένης της πνευμονίας, και άλλες επιπλοκές όπως οι σπασμοί.

Ο κοκκύτης μπορεί να είναι πολύ σοβαρός σε κάποια βρέφη, αλλά συνήθως αρχίζουν να αναρρώνουν μετά από δύο έως τέσσερις εβδομάδες. Τα μεγαλύτερα παιδιά και οι ενήλικες με κοκκύτη μπορεί να έχουν πιο ήπια συμπτώματα.

Πότε να καλέσετε τον/την παιδίατρο;

Επικοινωνήστε με τον/την παιδίατρο σας αν έχετε ανησυχίες, όπως:

Το βρέφος ή το παιδί σας δεν έχει πλήρη ανοσία (δεν έχει εμβολιαστεί πλήρως) και/ή έχει έρθει σε επαφή με κάποιον που έχει κοκκύτη ή πάσχει από χρόνιο βήχα.
Ο βήχας γίνεται πιο σοβαρός και συχνός.
Εξαντλούνται μετά από τις κρίσεις βήχα, τρώνε ελάχιστα, κάνουν εμετό μετά τον βήχα και φαίνονται άρρωστα.

Αν το παιδί σας φαίνεται να δυσκολεύεται να αναπνεύσει και το δέρμα, τα χείλη ή τα νύχια του αρχίζουν να φαίνονται ωχρά, γκριζωπά ή γαλαζωπά, ζητήστε άμεση ιατρική βοήθεια.

Αντιβιοτικά για τον κοκκύτη

Ο κοκκύτης αντιμετωπίζεται με αντιβιοτικά. Το φάρμακο είναι πιο αποτελεσματικό, όταν λαμβάνεται νωρίς στην πορεία της ασθένειας, πριν από την έναρξη των κρίσεων βήχα. Τα αντιβιοτικά μπορούν να σταματήσουν την εξάπλωση της λοίμωξης από κοκκύτη, αλλά δεν εμποδίζουν ούτε θεραπεύουν τον ίδιο το βήχα.

Ούτε τα φάρμακα ανακουφίζουν τις κρίσεις βήχα. Ο/Η παιδίατρός σας μπορεί να προτείνει άλλες θεραπείες στο σπίτι για να βοηθήσει στην αντιμετώπιση του βήχα του παιδιού σας.

Πότε μπορεί το παιδί μου να επιστρέψει στο σχολείο ή στον παιδικό σταθμό;

Ο κοκκύτης είναι πολύ μεταδοτικός, πράγμα που σημαίνει ότι μεταδίδεται εύκολα σε άλλους. Το παιδί σας πρέπει να μείνει σπίτι και να μην πάει στο σχολείο ή στον παιδικό/βρεφονηπιακό σταθμό, τουλάχιστον μέχρι να ολοκληρώσει πέντε ημέρες θεραπείας με αντιβιοτικά. Άλλα μέλη της οικογένειας μπορεί, επίσης, να χρειαστεί να πάρουν αντιβιοτικά για να αποφευχθεί να αρρωστήσουν ή να μεταδώσουν την ασθένεια, ακόμα κι αν είναι εμβολιασμένα.

Πώς να προστατεύσετε το παιδί σας από τον κοκκύτη

Ο καλύτερος τρόπος να προστατεύσετε το παιδί σας από τα σοβαρά συμπτώματα που προκαλεί ο κοκκύτης είναι με το εμβόλιο και την ενισχυτική δόση.

Τα μικρότερα παιδιά πρέπει να λαμβάνουν το εμβόλιο στην ηλικία των 2 μηνών, 4 μηνών και 6 μηνών, καθώς και στην ηλικία 12 έως 18 μηνών και 4 ή 5 ετών πριν από την έναρξη του σχολείου.
Τα μεγαλύτερα παιδιά πρέπει να λαμβάνουν το εμβόλιο όταν είναι 11 ή 12 ετών για να ενισχύσουν την ανοσία τους στον κοκκύτη. (Δείτε: Εμβόλια για προεφήβους, εφήβους και νεαρούς ενηλίκους.)
Γονείς, μέλη της οικογένειας και άτομα που φροντίζουν μωρά ηλικίας κάτω του ενός έτους και θα βρίσκονται σε στενή επαφή μαζί τους, πρέπει να κάνουν μια ενισχυτική δόση από το εμβόλιο κατά του κοκκύτη. Αυτό μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης της λοίμωξης στο μωρό.
Αν είστε έγκυος, θα πρέπει να κάνετε το εμβόλιο κατά το τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης. Η λήψη του εμβολίου σε κάθε εγκυμοσύνη παρέχει αντισώματα για να σας προστατεύσει και βραχυπρόθεσμη προστασία μεταδίδεται στο μωρό σας.

Μην ξεχνάτε ότι…

Ο κοκκύτης μεταδίδεται πολύ εύκολα. Η λοίμωξη μπορεί να είναι σοβαρή, ειδικά για τα μωρά. Το εμβόλιο λειτουργεί καλά, αλλά η προστασία μειώνεται με το χρόνο. Η λήψη όλων των δόσεων του εμβολίου και της ενισχυτικής δόσης μπορεί να βοηθήσει στην προστασία του παιδιού σας και των άλλων.