Οι όροι πονόλαιμος, στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα και αμυγδαλίτιδα συχνά χρησιμοποιούνται εναλλακτικά, αλλά δεν σημαίνουν το ίδιο πράγμα.

Η στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυδαλίτιδα είναι μια λοίμωξη που προκαλείται από ένα συγκεκριμένο τύπο βακτηρίου, τον Στρεπτόκοκκο. Όταν το παιδί σας έχει στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα, οι αμυγδαλές είναι συνήθως πολύ φλεγμονώδεις και η φλεγμονή μπορεί να επηρεάσει και το γύρω τμήμα του φάρυγγα.
Η αμυγδαλίτιδα είναι η φλεγμονή των αμυγδαλών.
Άλλες αιτίες πονόλαιμου (φαρυγγαλγίας) περιλαμβάνουν ιούς, οι οποίοι μπορεί να προκαλέσουν φλεγμονή μόνο της περιοχής γύρω από τις αμυγδαλές και όχι των ίδιων των αμυγδαλών.

Στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα

Η στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα προκαλείται από ένα βακτήριο που ονομάζεται Streptococcus pyogenes ή Streptococcus ομάδας A. Η στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα είναι πιο συχνή σε παιδιά σχολικής ηλικίας και εφήβους, με κορύφωση στην ηλικία των 7 - 8 ετών. Σε κάποιο βαθμό, τα συμπτώματα της στρεπτοκοκκικής φαρυγγοαμυγδαλίτιδας εξαρτώνται από την ηλικία του παιδιού.

Παιδιά άνω των τριών ετών με στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα μπορεί να έχουν εξαιρετικά επώδυνο λαιμό, πυρετό πάνω από 38,9 βαθμούς Κελσίου, πρησμένους λεμφαδένες στον τράχηλο και πύον στις αμυγδαλές.

Βήχας, καταρροή, βραχνάδα (αλλαγές στη φωνή που την κάνουν να ακούγεται τραχιά) και επιπεφυκίτιδα (γνωστή και ως «κόκκινο μάτι») δεν αποτελούν συμπτώματα στρεπτοκοκκικής φαρυγγοαμυγδαλίτιδας. Αν το παιδί σας έχει αυτά τα συμπτώματα, η αιτία της ασθένειας μπορεί να είναι ένας ιός. Είναι σημαντικό να γίνει η διάκριση μιας στρεπτοκοκκικής φαρυγγοαμυγδαλίτιδας από έναν ιογενή πονόλαιμο, επειδή οι στρεπτοκοκκικές λοιμώξεις αντιμετωπίζονται με αντιβιοτικά.

Άλλες λοιμώξεις που μπορούν να προκαλέσουν πονόλαιμο

Στα βρέφη, τα νήπια και τα παιδιά προσχολικής ηλικίας, η πιο συχνή αιτία πονόλαιμου είναι μια ιογενής λοίμωξη. Δεν απαιτείται συγκεκριμένο φάρμακο, όταν ο πονόλαιμος οφείλεται σε ιό, ενώ η κατάσταση του παιδιού σας θα πρέπει να έχει βελτιωθεί σε διάστημα 7 έως 10 ημερών. Συχνά, τα παιδιά που έχουν πονόλαιμο εξαιτίας ιών πάσχουν ταυτόχρονα και από κρυολόγημα. Μπορεί, επίσης, να εμφανίσουν ήπιο πυρετό, αλλά γενικά δεν νοσούν σοβαρά.

Ένας συγκεκριμένος ιός (Coxsackie), που εμφανίζεται συχνότερα το καλοκαίρι και το φθινόπωρο, μπορεί να προκαλέσει στο παιδί σας σχετικά υψηλότερο πυρετό και μεγαλύτερη δυσκολία στην κατάποση. Αυτός ο ιός μπορεί, επίσης, να προκαλέσει μια γενικότερη αίσθηση αδιαθεσίας. Αν το παιδί σας έχει λοίμωξη από τον ιό Coxsackie, μπορεί να εμφανίσει μία ή περισσότερες φουσκάλες στο λαιμό, στα χέρια και στα πόδια (συχνά ονομάζεται ιός χεριών, ποδιών και στόματος).

Η λοιμώδης μονοπυρήνωση μπορεί να προκαλέσει πονόλαιμο, συχνά σε συνδυασμό με αμυγδαλίτιδα. Ωστόσο, τα περισσότερα μικρά παιδιά που μολύνονται από τον ιό της λοιμώδους μονοπυρήνωσης έχουν λίγα ή καθόλου συμπτώματα.

Διάγνωση και θεραπεία πονόλαιμου

Καλέστε τον/την Παιδίατρο, αν το παιδί σας έχει πονόλαιμο που επιμένει (όχι κάτι που υποχωρεί μετά το πρώτο ρόφημα το πρωί) — ανεξάρτητα από το αν συνοδεύεται από πυρετό, πονοκέφαλο, στομαχόπονο ή έντονη κόπωση. Καλέστε, επίσης, επειγόντως, αν το παιδί σας φαίνεται εξαιρετικά άρρωστο ή έχει δυσκολία στην αναπνοή ή σοβαρή δυσκολία στην κατάποση (τέτοια ώστε να στάζουν τα σάλια του. Αυτό μπορεί να υποδηλώνει ότι πάσχει από μια πιο σοβαρή λοίμωξη, όπως η επιγλωττίτιδα.

Γρήγορο τεστ για στρεπτόκοκκο (Strep test)

Τα περισσότερα παιδιατρικά ιατρεία πραγματοποιούν γρήγορα τεστ για στρεπτόκοκκο που παρέχουν αποτελέσματα μέσα σε λίγα λεπτά. Αν το γρήγορο τεστ είναι αρνητικό, ο/η Παιδίατρός σας μπορεί να επιβεβαιώσει το αποτέλεσμα με καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος (βλ. παρακάτω). Ένα αρνητικό τεστ σημαίνει ότι η λοίμωξη πιθανόν να οφείλεται σε ιό. Σε αυτή την περίπτωση, τα αντιβιοτικά (που δρουν κατά των βακτηρίων, όχι των ιών) δεν θα βοηθήσουν και δεν χρειάζεται να συνταγογραφηθούν.

Καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος

Ο/Η Ιατρός θα πραγματοποιήσει καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος για να καθορίσει τη φύση της λοίμωξης. Αυτό περιλαμβάνει τη λήψη δείγματος από το οπίσθιο τοίχωμα του φάρυγγα και τις αμυγδαλές με τη χρήση βαμβακοφόρου στυλεού(μπατονέτας). Το δείγμα αποστέλλεται στη συνέχεια σε εργαστήριο, όπου απλώνεται σε ένα ειδικό τρυβλίο καλλιέργειας που επιτρέπει στονστρεπτόκοκκο, αν υπάρχει, να αναπτυχθεί. Το τρυβλίο καλλιέργειας εξετάζεται συνήθως 24 ώρες αργότερα για την παρουσία βακτηρίων.

Αντιβιοτικά

Αν η εξέταση δείξει ότι το παιδί σας πράγματι έχει στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα, ο/η Παιδίατρος θα σας συνταγογραφήσει αντιβιοτική αγωγή.

Αν στο παιδί σας χορηγηθούν αντιβιοτικά από το στόμα, είναι εξαιρετικά σημαντικό να τα παίρνει για όλη τη διάρκεια της θεραπείας, όπως αυτή συνταγογραφήθηκε — ακόμα και αν τα συμπτώματα βελτιωθούν ή εξαφανιστούν.

Αν η στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα ενός παιδιού δεν αντιμετωπιστεί με αντιβιοτικά ή αν δεν ολοκληρωθεί η θεραπεία, η λοίμωξη μπορεί να επιδεινωθεί ή να εξαπλωθεί σε άλλα μέρη του σώματός του. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παθήσεις όπως αποστήματα των αμυγδαλών ή προβλήματα στους νεφρούς. Οι μη θεραπευμένες στρεπτοκοκκικές λοιμώξεις μπορούν επίσης να προκαλέσουν ρευματικό πυρετό, μια ασθένεια που επηρεάζει την καρδιά.

Η στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα και οι άλλοι τύποι λοίμωξης του φάρυγγα είναι μεταδοτικοί;

Οι περισσότεροι τύποι λοιμώξεων του φάρυγγα είναι μεταδοτικοί. Μεταδίδονται κυρίως μέσω του αέρα σε σταγονίδια ή από τα χέρια κάποιου που έχει μολυνθεί. Για το λόγο αυτό, είναι λογικό να κρατάτε το παιδί σας μακριά από άτομα που έχουν συμπτώματα στρεπτοκοκκικής φαρυγγοαμυγδαλίτιδας ή άλλων λοιμώξεων του φάρυγγα. Τα περισσότερα άτομα μεταδίδουν πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα. Έτσι, συχνά δεν υπάρχει πρακτικός τρόπος να αποτρέψετε το παιδί σας από το να κολλήσει την ασθένεια.

Αν το παιδί μου πάσχει συχνά από στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα, πρέπει να του αφαιρεθούν οι αμυγδαλές;

Στο παρελθόν, όταν ένα παιδί είχε επανειλημμένες φαρυγγοαμυγδαλίτιδες, οι αμυγδαλές του μπορεί να αφαιρούνταν σε μια προσπάθεια να αποτραπούν περαιτέρω λοιμώξεις. Ωστόσο, αυτή η επέμβαση, που ονομάζεται αμυγδαλεκτομή, συνιστάται σήμερα μόνο σε σοβαρές περιπτώσεις. Ακόμα και σε δύσκολες περιπτώσεις, όπου υπάρχει επαναλαμβανόμενη στρεπτοκοκκική φαρυγγοαμυγδαλίτιδα, η αντιβιοτική θεραπεία είναι συνήθως η καλύτερη λύση.