Είναι η χειρουργική επέμβαση για απώλεια βάρους κατάλληλη για το παιδί μου;

Οι περισσότεροι έφηβοι με παχυσαρκία, ειδικά εκείνοι με τις σοβαρότερες μορφές, ασχολούνται με τις υγιεινές συνήθειες τρόπου ζωής το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους. Ωστόσο, για πολλούς εφήβους και παρά τα χρόνια σκληρής προσπάθειας, αυτό εξακολουθεί να μην είναι από μόνο του αποτελεσματικό στην πρόληψη των επιβλαβών για την υγεία επιπτώσεων της παχυσαρκίας. Για αυτούς τους εφήβους, εκτός από τη διατροφή και την άσκηση, μπορεί να εξεταστεί η επιλογή της θεραπείας, με φάρμακα ή η χειρουργική επέμβαση για απώλεια βάρους.

Η χειρουργική επέμβαση για απώλεια βάρους έχει αποδειχθεί ασφαλής και αποτελεσματική σε παιδιατρικούς ασθενείς με παχυσαρκία. Οι πιο συχνές χειρουργικές επεμβάσεις για απώλεια βάρους ― το γαστρικό μανίκι και η γαστρική παράκαμψη (gastric bypass)― βοηθούν τους ασθενείς να χάσουν περίπου το 30% του σωματικού τους βάρους και να το διατηρήσουν. Ωστόσο, παραμένει ευρέως υποχρησιμοποιημένη από εκείνους που θα μπορούσαν να ωφεληθούν περισσότερο από αυτή.

Η δήλωση πολιτικής της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής και οι κλινικές κατευθυντήριες οδηγίες παρέχουν τεκμηριωμένα στοιχεία και υποστήριξη για μεγαλύτερη πρόσβαση εφήβων με παχυσαρκία σε χειρουργική επέμβαση.

Στον πυρήνα της, η σοβαρή παχυσαρκία στα παιδιά είναι αυτό που η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής ονομάζει "επιδημία μέσα σε μια επιδημία".

Σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC), σχεδόν ένα στα πέντε παιδιά και εφήβους πάσχουν από παχυσαρκία, το οποίο · αντιστοιχεί σε περισσότερους από 14 εκατομμύρια νέους!

Στο παρελθόν, στα παιδιά με παχυσαρκία (και στους γονείς τους) έλεγαν απλώς "να τρώνε λιγότερο και να κινούνται περισσότερο". Ωστόσο, δεκαετίες επιστημονικής έρευνας δείχνουν ότι η παχυσαρκία έχει γενετικό υπόβαθρο και προκαλείται και από παράγοντες που δεν σχετίζονται μόνο με το άτομο και τις επιλογές υγείας του. Ναι, ο τρόπος ζωής είναι σημαντικός, αλλά υπάρχουν πολλοί έφηβοι που ακολουθούν έναν υγιεινό τρόπο ζωής και παρ' όλα αυτά συνεχίζουν να βρίσκονται αντιμέτωποι με ν την παχυσαρκία και τις συνέπειές της.

Τα παιδιά και οι έφηβοι με παχυσαρκία χρειάζονται και αξίζουν αποτελεσματικές επιλογές θεραπείας.

"Είναι η βαριατρική χειρουργική επέμβαση κατάλληλη για το παιδί μου;"

Αυτό το ερώτημα θα πρέπει να είναι το επίκεντρο σε κάθε διαδικασία κοινής λήψης αποφάσεων. Η απόφαση για κάθε χειρουργική επέμβαση ― σε οποιαδήποτε ηλικία ― πρέπει να βασίζεται στην εκτίμηση των κινδύνων της ίδιας της επέμβασης έναντι των κινδύνων της μη πραγματοποίησης της.

Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά μια διεπιστημονική προσέγγιση για τη φροντίδα παιδιών με χρόνιες καταστάσεις, όπως η σοβαρή παχυσαρκία (προσέγγιση βάσει κριτηρίων). Η εκτενής αξιολόγηση και οι προσεκτικές, συνεχείς συζητήσεις σχετικά με το υπερβάλλον βάρος, με τη συμμετοχή παιδιάτρων πρωτοβάθμιας φροντίδας, ειδικών ιατρών και χειρουργικών ομάδων, καθώς και επαγγελματιών ψυχικής υγείας και διαιτολόγων, είναι κρίσιμες για τη λήψη μιας κοινής απόφασης σχετικά με το αν θα πραγματοποιηθεί μια χειρουργική επέμβαση απώλειας βάρους.

Γενικότερα, η χειρουργική επέμβαση συνιστάται για παιδιατρικούς ασθενείς που:

• Έχουν δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) 35 ή μεγαλύτερο (ή 120% του 95ου εκατοστημόριου) με παρουσία πρόσθετων επιπλοκών υγείας σχετιζόμενων με παχυσαρκία ή
• Έχουν ΔΜΣ 40 ή μεγαλύτερο (ή 140% του 95ου εκατοστημόριου) ακόμα και αν δεν έχουν άλλες επιπλοκές.

Τι άλλο θα πρέπει να λάβετε υπόψη

Πέρα από το αν η βαριατρική χειρουργική αποτελεί την κατάλληλη επιλογή, σημαντικός παράγοντας είναι και το κατά πόσο είναι η κατάλληλη χρονική στιγμή στη ζωή του παιδιού. Δεν υπάρχει συγκεκριμένο όριο ηλικίας για τη χειρουργική επέμβαση, ωστόσο τα περισσότερα επιστημονικά δεδομένα αφορούν σε α εφήβους ηλικίας 13 ετών και άνω.

Επιπλέον, είναι σημαντικό να σκεφτείτε κατά πόσο ο/η έφηβος/η κατανοεί πλήρως τα οφέλη και τους κινδύνους της επέμβασης. Η κατανόηση αυτή συμβάλλει στη λήψη μιας συνειδητής απόφασης, με την υποστήριξη πάντα της οικογένειας και της ιατρικής ομάδας.

Ο κύριος στόχος της χειρουργικής επέμβασης είναι η βελτίωση της μακροπρόθεσμης υγείας μέχρι την ενήλικη ζωή ― ένα σημαντικό όφελος!

Πού γίνεται η βαριατρική επέμβαση;

Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά η βαριατρική χειρουργική επέμβαση να πραγματοποιείται σε εξειδικευμένα κέντρα που διαθέτουν εκτεταμένη παιδιατρική χειρουργική εμπειρία και πλήρη υποστήριξη από παιδιατρικούς ειδικούς, οι οποίοι μπορούν να αξιολογήσουν και να φροντίσουν πλήρως ασθενείς με σοβαρή παχυσαρκία πριν και μετά την επέμβαση. Ως γονέας, μπορείτε να ξεκινήσετε ρωτώντας τον παιδίατρο του παιδιού σας.

Όταν η ασφάλιση αποτελεί εμπόδιο

Η πρόσβαση στη χειρουργική επέμβαση για απώλεια βάρους είναι ένα τεράστιο εμπόδιο σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Η ασφαλιστική κάλυψη — ή η έλλειψή της — μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο.

Μια έρευνα έδειξε ότι λιγότερα από τα μισά (47%) από τα παιδιά που πληρούσαν τις προϋποθέσεις για χειρουργική απώλειας βάρους, διέθεταν ασφάλιση που κάλυπτε την επέμβαση. Στην Ελλάδα οι γονείς θα πρέπει να ενημερώνονται για τις διαδικασίες έγκρισης και ασφαλιστικής κάλυψης των επεμβάσεων αυτών. Αρχικά θα πρέπει να συμβουλευτούν τον παιδίατρο ή κάποιον ειδικό, ώστε να γίνει η απαραίτητη ιατρική εκτίμηση και παραπομπή. Έπειτα, απαιτείται η κατάθεση πλήρους ιατρικού φακέλου στον ασφαλιστικό φορέα (π.χ. ΕΟΠΥΥ) για την έγκριση της επέμβασης από αρμόδια επιτροπή. Παράλληλα, είναι σημαντικό να διερευνηθεί εκ των προτέρων η έκταση της κάλυψης (επέμβαση, νοσηλεία, μετεγχειρητική φροντίδα), καθώς και η πιθανή συνεισφορά ιδιωτικής ασφάλισης.

Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά οι ασφαλιστικές εταιρείες να καλύπτουν τη βαριατρική επέμβαση και όλη την προεγχειρητική και μεταγχειρητική φροντίδα. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά επίσης να αποφεύγεται ο καθορισμός αυθαίρετων ορίων ηλικίας για την κάλυψη. Αντίθετα, η επέμβαση θα πρέπει να εξετάζεται για ασθενείς στους οποίους έχει διαγνωστεί σοβαρή παχυσαρκία.

Η ζωή μετά τη χειρουργική επέμβαση για απώλεια βάρους

Μετά την επέμβαση υπάρχουν συγκεκριμένες διατροφικές και άλλες οδηγίες που πρέπει να ακολουθούνται. Πολλά προγράμματα και ασφαλιστικές εταιρείες μάλιστα απαιτούν την εκ των προτέρων εκπαίδευση των ασθενών σε αυτούς τους τομείς, γεγονός που υπογραμμίζει τη σοβαρότητα και την ευθύνη της διαδικασίας.

Η ανταπόκριση δε στη βαριατρική χειρουργική επέμβαση ποικίλλει από άτομο σε άτομο, ακόμη και μεταξύ μελών της ίδιας οικογένειας.

Η εφηβεία μπορεί στην πραγματικότητα να είναι η καλύτερη περίοδος για να γίνει βαριατρική χειρουργική επέμβαση. Τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά.

Μία έρευνα έδειξε ότι το 95% των εφήβων με διαβήτη τύπου 2 εμφάνισαν ύφεση της νόσου μετά από βαριατρική επέμβαση και σχεδόν το 80% σταθεροποίησε την αρτηριακή τους πίεση. Αυτά τα ποσοστά αντιστροφής είναι καλύτερα από αυτά που καταγράφονται στους ενήλικες.

Μία άλλη έρευνα έδειξε ότι έως και οκτώ χρόνια μετά την επέμβαση, οι έφηβοι απώλεσαν περίπου 30% του αρχικού τους σωματικού βάρους και είδαν άλλα εκπληκτικά οφέλη στην υγεία, ενώ εμφάνιζαν βελτίωση στην ψυχική ευεξία και μείωση των επιπέδων κατάθλιψης και κοινωνικού αποκλεισμού ― συμπεριλαμβανομένων υψηλότερου αισθήματος ευεξίας, χαμηλότερων ποσοστών κατάθλιψης και απομόνωσης που αισθάνονταν προηγουμένως λόγω του βάρους τους.