Πόνος στο γόνατο και σύνδρομο επιγονατιδομηριαίου πόνου

Το σύνδρομο επιγονατιδομηριαίου πόνου είναι μια από τις πιο συχνές αιτίες πόνου στο γόνατο σε νεαρούς αθλητές και νεαρές αθλήτριες. Η πάθηση είναι ένας τραυματισμός από υπερβολική φόρτωση που προκύπτει από δραστηριότητες που προκαλούν πίεση ή τριβή στον χόνδρο πίσω από την επιγονατίδα. Το σύνδρομο επιγονατιδομηριαίου πόνου εμφανίζεται συχνά σε αθλητές που ασχολούνται με αθλήματα που περιλαμβάνουν τρέξιμο, άλματα ή κάθισμα.

Ανατομία

Η επιγονατίδα λειτουργεί ως ασπίδα για να προστατεύει το μπροστινό μέρος του γονάτου. Ως αποτέλεσμα, η άμεση πρόσκρουση στην επιγονατίδα μπορεί να προκαλέσει βλάβη στον χόνδρο που επενδύει την οπίσθια επιφάνεια της επιγονατίδας. Επιπλέον, η επιγονατίδα λειτουργεί ως υπομόχλιο για να βοηθήσει τους τετρακέφαλους μυς (μυς του μηρού) να τεντώσουν το γόνατο. Σε αυτή την ικανότητα, ασκείται πίεση στον ίδιο αυτό χόνδρο πίσω από την επιγονατίδα, η οποία σχετίζεται με το πόσο δυνατά συσπώνται οι τετρακέφαλοι μυς (Fc) και το πόσο λυγισμένο είναι το γόνατο (βλ. Εικόνα 1). Δεν είναι ασυνήθιστο να ξεπερνά η πίεση στο πίσω μέρος της επιγονατίδας τα 450 κιλά κατά τη διάρκεια μιας δραστηριότητας όπως ένα απλό απλό βαθύ κάθισμα.

Εκτός από την πίεση που μπορεί να προκύψει από το λύγισμα του γονάτου, ο χόνδρος πίσω από την επιγονατίδα είναι ευάλωτος σε τριβή καθώς το γόνατο κινείται μεταξύ λυγίσματος και τεντώματος. Η επιγονατίδα κανονικά ολισθαίνει ή κινείται μέσα σε μια αύλακα στο άκρο του μηριαίου οστού. Όταν η επιγονατίδα κινείται στο κέντρο αυτής της αύλακας (Εικόνα 2α), η πίεση κατανέμεται στην ευρύτερη δυνατή επιφάνεια. Αυτό ελαχιστοποιεί τις περιοχές συγκέντρωσης πίεσης και θεωρείται το πιο αποτελεσματικό μοτίβο για την επιγονατίδα να διαχειρίζεται τις πιέσεις που σχετίζονται με τη δραστηριότητα. Όταν η επιγονατίδα έχει κλίση ή κινείται έξω από αυτή την αύλακα, η πίεση κατανέμεται άνισα και οι υπερβολικές δυνάμεις μπορεί να είναι πιο πιθανό να προκαλέσουν πόνο στο γόνατο (Εικόνα 2β). Αυτή η ανώμαλη κίνηση μπορεί να προκύψει από μια ποικιλία αιτιών, συμπεριλαμβανομένων των πλατυποδιών, των γονάτων που ακουμπούν μεταξύ τους (κνήμη προς τα μέσα), του εσωτερικά στραμμένου μηριαίου οστού (οστού του μηρού), του εξωτερικά στραμμένου οστού της κνήμης ή της αδυναμίας των μυών του ισχίου ή του μηρού.

Συμπτώματα

Οι αθλητές/τριες με σύνδρομο επιγονατιδομηριαίου πόνου συνήθως ασχολούνται με αθλήματα τρεξίματος ή αλμάτων, όπως το μπάσκετ, το βόλεϊ, ο στίβος ή το κρος κάντρι, και ο πόνος συχνά εμφανίζεται όταν υπήρξε πρόσφατη αύξηση στην ένταση ή τον όγκο της προπόνησης. Οι αθλητές αναφέρουν πόνο που γενικά εντοπίζεται γύρω ή πίσω από την επιγονατίδα. Ο πόνος χειροτερεύει κατά το τρέξιμο, τα άλματα, το βαθύ κάθισμα, την ανάβαση σκαλιών, τo περπάτημα σε κατηφόρα ή την παρατεταμένη καθιστική θέση.

Τα άτομα με πλατυποδίες, εσωστροφή των ποδιών ή βλαισά γόνατα μπορεί να διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για αυτή την πάθηση επειδή αυτές οι παθήσεις επηρεάζουν τον τρόπο κίνησης της επιγονατίδας. Οι αθλητές με σφιγμένους μυς οπίσθιου μηρού και τετρακέφαλους μύες ή με αδύναμους μύες του μηρού και του ισχίου μπορεί επίσης να διατρέχουν κίνδυνο λόγω της επίδρασης που αυτές οι ανωμαλίες έχουν στην πίεση πάνω στην επιγονατίδα ή στην κίνησή της.

Άλλες εκτιμήσεις

Υπάρχουν αρκετές άλλες παθήσεις που μπορούν να προκαλέσουν πόνο γύρω από την επιγονατίδα. Ο πόνος που εντοπίζεται στον όζο κάτω από την επιγονατίδα μπορεί να είναι νόσος Osgood-Schlatter. Ο πόνος που εντοπίζεται στη θέση πρόσφυσης του επιγονατιδικού τένοντα (στο κάτω μέρος της επιγονατίδας) μπορεί να είναι τενοντίτιδα του επιγονατιδικού τένοντα ή μπορεί να οφείλεται σε ερεθισμένη πλάκα ανάπτυξης. Ο πόνος στο εξωτερικό τμήμα του γονάτου ή ο πόνος που χειροτερεύει κατά το τρέξιμο σε κατηφόρες μπορεί να οφείλεται σε μια πάθηση που ονομάζεται σύνδρομο τριβής της λαγόνιας ζώνης.

Εφόσον η θεραπεία διαφέρει ανάλογα με την πάθηση, είναι σημαντικό να επιβεβαιωθεί η διάγνωση και η πηγή του πόνου πριν από την έναρξη της θεραπείας. Ο πόνος που συνοδεύεται από πρήξιμο, κλείδωμα της άρθρωσης, αστάθεια ή διαταραχή των καθημερινών δραστηριοτήτων, ή που εμφανίζεται σε συνδυασμό με πυρετό ή άλλη ασθένεια, πρέπει να αξιολογηθεί.

Θεραπεία

Η θεραπεία για το σύνδρομο επιγονατιδομηριαίου πόνου περιλαμβάνει τον περιορισμό του τρεξίματος, των αλμάτων, του καθίσματος ή άλλων δραστηριοτήτων που προκαλούν πόνο. Η παγοθεραπεία και τα αντιφλεγμονώδη φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση του πόνου. Μπορεί να συνεχιστούν δραστηριότητες εναλλακτικής προπόνησης, όπως η κολύμβηση ή η ποδηλασία με χαμηλή αντίσταση, για να διατηρηθεί η φυσική κατάσταση, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές οι δραστηριότητες δεν προκαλούν πόνο.

Το κλειδί για την αντιμετώπιση του συνδρόμου επιγονατιδομηριαίου πόνου είναι η αναγνώριση και η διόρθωση των αιτιών του πόνου. Η θεραπεία για κάθε άτομο με το σύνδρομο θα εξαρτηθεί από το ποια από αυτές τις αιτίες φαίνεται να συμβάλλει. Μόλις εντοπιστούν οι αιτίες, οι απαιτήσεις θεραπείας είναι συνήθως προφανείς. Ο γιατρός σας, ένας φυσικοθεραπευτής ή ένας πιστοποιημένος αθλητικός εκπαιδευτής μπορούν να σας βοηθήσουν να εντοπίσετε τις αιτίες και να συστήσουν συγκεκριμένες θεραπείες. Μπορούν, επίσης, να βοηθήσουν στην παρακολούθηση της ανάρρωσης και να παρέχουν καθοδήγηση για μια σταδιακή και ασφαλή επιστροφή στις αθλητικές δραστηριότητες.