Πώς να θεραπεύσετε και να ελέγξετε το έκζεμα (ατοπική δερματίτιδα) στα παιδιά

Τα παιδιά με έκζεμα (ατοπική δερματίτιδα) τείνουν να εμφανίζουν περιοχές ξηρού, ερεθισμένου δέρματος. Ο ερεθισμός μπορεί να τα δυσκολεύει να κοιμηθούν. Επιπλέον, ο κνησμός μπορεί να προκαλέσει μόλυνση του εκζεμάτος.

Παρόλο που δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για την ατοπική δερματίτιδα, υπάρχουν τρόποι να βοηθήσετε το παιδί σας να αισθάνεται καλύτερα και να αποφύγει τυχόν επιδείνωση.

Στρατηγικές θεραπείας εκζεμάτων

Οι θεραπείες για την ατοπική δερματίτιδα συνήθως στοχεύουν στην αντιμετώπιση τεσσάρων κοινών προβλημάτων: ξηρότητα, κνησμός, φλεγμονή του δέρματος και μόλυνση.

Ξηρότητα: αποκατάσταση και προστασία του δερματικού φραγμού

Στα παιδιά με ατοπική δερματίτιδα, ο δερματικός φραγμός δεν διατηρεί αποτελεσματικά την υγρασία. Ως αποτέλεσμα, το δέρμα γίνεται ξηρό με μεγαλύτερη πιθανότητα μόλυνσης. Το ξηρό δέρμα προκαλεί επίσης έντονη φαγούρα.

Συμβουλές για την ήπια φροντίδα του δέρματος σε παιδιά με έκζεμα

Η απαλή φροντίδα και περιποίηση του δέρματος είναι σημαντικά για τη βελτίωση του δερματικού φραγμού. Ως μέρος αυτής της διαδικασίας:

• Κάντε μπάνιο (ή ντους) στο παιδί σας κάθε μέρα ή μέρα παρά μέρα για 5-10 λεπτά σε χλιαρό νερό. Δεν χρειάζεται σαπούνι, αλλά μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα ήπιο καθαριστικό χωρίς σαπούνι στις περιοχές που ιδρώνουν (μασχάλες, λαιμός, βουβωνική χώρα) και στα χέρια και τα πόδια. Χρησιμοποιήστε μόνο υποαλλεργικάκαθαριστικά χωρίς αρωματικές ουσίες. Αποφύγετε το τρίψιμο του δέρματος του παιδιού σας με σφουγγάρι. Μην χρησιμοποιείτε αφρόλουτρο στο νερό του μπάνιου.
• Στεγνώστε το δέρμα του παιδιού σας με απαλές πιέσεις μετά το μπάνιο ή το ντους. Αν ο γιατρός σας έχει συνταγογραφήσει τοπικά φάρμακα, εφαρμόστε τα στις περιοχές με εξάνθημα (ΠΡΙΝ από την εφαρμογή οποιουδήποτε ενυδατικού).
• Εφαρμόστε ενυδατική κρέμα σε όλο το σώμα αμέσως μετά το μπάνιο (ενώ το δέρμα είναι ακόμα υγρό) κάθε μέρα. Αυτό βοηθά να «κλειδώσει» την υγρασία του νερού. Όσο πιο κρεμώδες είναι το ενυδατικό, τόσο καλύτερα λειτουργεί. Οι αλοιφές, όπως η βαζελίνη ή οι ενυδατικές κρέμες χωρίς αρωματικές ουσίες είναι καλές επιλογές (οι λοσιόν είναι πιο υγρές και λιγότερο αποτελεσματικές). Το πιο σημαντικό είναι να βρείτε μια ενυδατική κρέμα που αρέσει στο παιδί σας. Οι ενυδατικές κρέμες πρέπει να εφαρμόζονται μία ή δύο φορές κάθε μέρα, ακόμα και όταν το εξάνθημα έχει εξαφανιστεί.
• Ντύστε το παιδί σας με μαλακά υφάσματα, όπως 100% βαμβάκι. Χρησιμοποιήστε ήπια απορρυπαντικά χωρίς αρωματικές ουσίες. Μην χρησιμοποιείτε μαλακτικά υφασμάτων ή φύλλα μαλακτικού στο πλυντήριο. Ελαχιστοποιήστε την έκθεση του παιδιού σας σε πράγματα που είναι γνωστό ότι ερεθίζουν το ευαίσθητο δέρμα. Αυτό περιλαμβάνει αρωματικές ουσίες σε προϊόντα και στον αέρα, καθώς και καπνό, σκόνη, μαλλί και τρίχες ζώων.

Μείωση του κνησμού από το έκζεμα

Η σωστή φροντίδα του δέρματος, όπως περιγράφεται παραπάνω, είναι το πρώτο βήμα για να μειωθεί ο κνησμός του δέρματος.

Άλλοι τρόποι για να βοηθήσετε στη μείωση του κνησμού από το έκζεμα:

• Αποφύγετε το ξύσιμο. Προσπαθήστε να αποτρέψετε το παιδί σας όσο το δυνατόν περισσότερο από το να ξύνει το δέρμα του , καθώς ο κνησμόςπροκαλεί πιο έντονο κνησμό και να οδηγήσει σε ανοιχτές πληγές που μπορούν να προκαλέσουν μολύνσεις του δέρματος. Κρατήστε τα νύχια του παιδιού σας κομμένα κοντά.
• Αντιμετώπιση με υγρό επίθεμα. Εφαρμόστε υγρά επιθέματα ΜΕΤΑ το μπάνιο και εφαρμόστε τοπικά φάρμακα και ενυδατικές κρέμες. Οδηγίες χρήσης:
  • Εφαρμόστε το συνταγογραφημένο φάρμακο στις περιοχές με εξάνθημα και το ενυδατικό στο γύρω δέρμα.
  • Βρέξτε ένα ζευγάρι πυτζάμες ή ένα μονοκόμματο ρούχο σε ζεστό νερό.
  • Στύψτε τις πυτζάμες μέχρι να είναι νωπές και να μην στάζει.
  • Βεβαιωθείτε ότι το δωμάτιο είναι ζεστό ή δώστε μια ζεστή κουβέρτα, για να μην κρυώνει το παιδί σας.
  • Κρατήστε τα υγρά επιθέματα για τουλάχιστον μισή ώρα, ή αφήστε τις όλη τη νύχτα.
  • Αφού αφαιρέσετε το υγρό επίθεμα, εφαρμόστε ξανά ενυδατικό.

Θεραπεία ερεθισμένου δέρματος και εξανθημάτων

• Τα τοπικά στεροειδή φάρμακα ("στεροειδή" ή "κορτιζόνη") εφαρμόζονται στο δέρμα για να θεραπεύουν την έξαρση εκζέματος (φλεγμονή). Αυτά τα συνταγογραφούμενα φάρμακα είναι πολύ αποτελεσματικά και ασφαλή, όταν χρησιμοποιούνται σωστά. Συνήθως χρησιμοποιούνται δύο φορές την ημέρα, όταν το εξάνθημα είναι ενεργό. Τα τοπικά στεροειδή διατίθενται σε διαφορετικές συγκεντρώσεις και μορφές (όπως λοσιόν, αλοιφές, κρέμες, τζελ και έλαια). Ο/Η παιδίατρός σας θα σας βοηθήσει να βρείτε τον σωστό συνδυασμό για το δέρμα του παιδιού σας.
• Τα μη στεροειδή φάρμακα για το έκζεμα έχουν αναπτυχθεί όλο και περισσότερο τα τελευταία χρόνια. Αυτά τα φάρμακα βοηθούν, επίσης, στην επούλωση εκζέματος χρησιμοποιώντας διαφορετικά ενεργά συστατικά από τα στεροειδή. Μπορούν να είναι χρήσιμα σε ήπια έως μέτρια εκζέματα και σε ευαίσθητες περιοχές του δέρματος, όπως τα βλέφαρα, οι μασχάλες και η βουβωνική χώρα.

Διαχείριση και πρόληψη δερματικών λοιμώξεων

Τα βακτήρια και οι ιοί μπορούν να επιδεινώσουν το έκζεμα, και είναι σημαντικό να προσέχετε για σημάδια λοίμωξης.

Παρατηρήστε τσούξιμο, κρούστες, φουσκάλες με πύον, φλύκταινες ή κάποιο εξάνθημα που επιδεινώνεται και δεν βελτιώνεται με τις συνήθεις θεραπείες σας. Φροντίστε να συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρό σας αν πιστεύετε ότι το δέρμα του παιδιού σας έχει μολυνθεί. Οι λοιμώξεις μπορεί να απαιτούν αντιβιοτικά ή αντιιικά φάρμακα.

Πλύση με αραιωμένη χλωρίνη για έκζεμα: ένας πρακτικός οδηγός

Το μπάνιο σε μια μπανιέρα με μια μικρή ποσότητα χλωρίνης στο νερό 2-3 φορές την εβδομάδα μπορεί να βοηθήσει στην πρόληψη δερματικών λοιμώξεων. Τα λουτρά με αραιωμένη χλωρίνη, που είναι παρόμοια με το κολύμπι σε μια χλωριωμένη πισίνα, είναι εύκολο να γίνουν στο σπίτι:

• Προσθέστε 1/2 φλιτζάνι απλή οικιακή χλωρίνη (υποχλωριώδες νάτριο) Ή 1/3 φλιτζάνι συμπυκνωμένη οικιακή χλωρίνη σε μια γεμάτη μπανιέρα με χλιαρό νερό και ανακατέψτε το νερό για να αραιώσετε τη χλωρίνη. Βεβαιωθείτε ότι χρησιμοποιείτε ΑΠΛΗ χλωρίνη. Τα προϊόντα χλωρίνης με αρώματα δεν είναι αποτελεσματικά και μπορεί να οδηγήσουν σε περισσότερο ερεθισμό.
• Εάν χρησιμοποιείτε μπανιέρα για βρέφη, χρησιμοποιήστε 2 κουταλιές της σούπας χλωρίνη σε μια γεμάτη μπανιέρα νερού.
• Αφήστε το παιδί σας να μουλιάσει στο μπάνιο για 10-15 λεπτά. Προσπαθήστε να μουλιάσετε ολόκληρο το σώμα. Εφόσον το μπάνιο είναι σαν πισίνα, είναι ασφαλές να βραχεί και το πρόσωπο και το τριχωτό τμήμα του παιδιού. Για βρέφη και μικρά παιδιά, χρησιμοποιήστε τα μέτρα πρόληψης για την αποφυγή πνιγμού, όπως κάνετε και στο κανονικό μπάνιο.
• Ξεπλύνετε το νερό με την αραιωμένη χλωρίνη στο τέλος του μπάνιου. Στη συνέχεια, αφού στεγνώσετε το δέρμα με απαλές κινήσεις, εφαρμόστε φάρμακο για το έκζεμα στις περιοχές με εξάνθημα και ενυδατική κρέμα σε όλο το σώμα.

Νέες θεραπείες για το έκζεμα

• Οι θεραπείες με βιολογικούς παράγοντες) στοχεύουν στο τμήμα του ανοσοποιητικού συστήματος που προκαλεί τον ερεθισμό. Οι βιολογικοί παράγοντες χορηγούνται με ένεση. Το dupilumab ήταν η πρώτη βιολογική θεραπεία που εγκρίθηκε από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) για τη θεραπεία του εκζέματος σε παιδιά από 6 μηνών και άνω. Άλλοι βιολογικοί παράγοντες, εγκρίθηκαν πρόσφατα για χρήση σε παιδιά. Μια άλλη κατηγορία φαρμάκων, γνωστή ως αναστολείς JAK, λειτουργούν,, επίσης στην θεραπεία του εκζέματος, ρυθμίζοντας το ανοσοποιητικό σύστημα του δέρματος. Αυτά τα φάρμακα χορηγούνται από το στόμα και μερικά από αυτά , έχουν δοκιμαστεί και εγκριθεί για χρήση στα παιδιά.

Αυτοί οι νεότεροι τύποι φαρμάκων μπορεί να είναι πολύ χρήσιμοι για μέτριο έως σοβαρό έκζεμα που δεν ελέγχεται καλά με τοπικά φάρμακα και προσεκτική περιποίηση του δέρματος. Συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρο σας για να μάθετε περισσότερα σχετικά με αυτές τις θεραπευτικές επιλογές.

Πότε μπορώ να σταματήσω τη θεραπεία για ένα εξάνθημα από έκζεμα;

Μόλις το δέρμα του παιδιού σας βελτιωθεί και παύσει ο κνησμός, μπορείτε να αρχίσετε να χρησιμοποιείτε τα φάρμακα λιγότερο συχνά.

Εξαφανίζεται ο δερματικός αποχρωματισμός από το έκζεμα;

Είναι συχνό το δέρμα να είναι αποχρωματισμένο, αφού θεραπευτεί το έκζεμα αλλά το χρώμα θα επανέλθει στο φυσιολογικό με το πέρασμα του χρόνου. Εφόσον το έκζεμα είναι ένα συνεχιζόμενο δερματικό πρόβλημα, είναι σημαντικό να συνεχίσετε την ρουτίνα της προσεκτικής περιποίησης και την χρήση ενυδατικών κρεμών κάθε μέρα, για να ελαχιστοποιήσετε εξάρσεις και λοιμώξεις.

Πώς μπορώ να αποφύγω τις μελλοντικές εξάρσεις του εκζέματος;

• Η ήπια καθημερινή φροντίδα του δέρματος, όπως περιγράφηκε παραπάνω, είναι ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να αποφύγετε μελλοντικές εξάρσεις του εκζέματος. Συζητήστε με τον παιδίατρο σας για μια καθημερινή ρουτίνα που ταιριάζει καλύτερα στο παιδί σας.
• Η αποφυγή ερεθιστικών παραγόντων είναι, επίσης, σημαντική για την πρόληψη μελλοντικών εξάρσεων του εκζέματος. Τα ερεθίσματα του εκζέματος διαφέρουν από παιδί σε παιδί. Ορισμένοι γονείς και γιατροί μπορεί να σκεφτούν να κάνουν τεστ αλλεργίας για να εντοπίσουν περαιτέρω ερεθίσματα που μπορούν να αποφευχθούν. Μερικά από αυτά τα ερεθίσματα περιλαμβάνουν:
  • Ακάρεα σκόνης
  • Αρωματικές ουσίες (συμπεριλαμβανομένων αρωμάτων, κολόνια, αποσμητικά χώρου, κεριών, θυμιαμάτων)
  • Ζέστη και ιδρώτας
  • Ορμόνες
  • Τσιμπήματα εντόμων
  • Τρίχωμα κατοικιδίων
  • Γύρη
  • Καπνός
  • Μαλλίνα και συνθετικά υφάσματα

Σε σπάνιες περιπτώσεις, ορισμένα τρόφιμα μπορούν να προκαλέσουν έξαρση του εκζέματος. Αν πιστεύετε ότι αυτό ίσως ισχύει, συμβουλευτείτε τον/την ιατρό σας πριν κάνετε οποιεσδήποτε περιοριστικές διατροφικές αλλαγές.

Μην ξεχνάτε ότι…

Το έκζεμα του παιδιού σας μπορεί να επιδεινωθεί παρά τις καλύτερες προσπάθειές σας. Το έκζεμα είναι ένα χρόνιο δερματικό πρόβλημα που απαιτεί υπομονή και συνεπή φροντίδα του δέρματος. Μη διστάσετε να απευθυνθείτε στον/στην παιδίατρο ή τον παιδοδερματολόγο του παιδιού σας για υποστήριξη.

Περισσότερες πληροφορίες

• Έκζεμα και ψυχική υγεία: Πέντε τρόποι να υποστηρίξετε την ευεξία του παιδιού σας