Εφηβική ακμή: Πώς να τη θεραπεύσετε και να την αποτρέψετε

Η ακμή, η ιατρική κατάσταση που προκαλεί «σπυράκια», είναι κοινή ειδικά κατά την εφηβική ηλικία. Στην πραγματικότητα, περίπου το 85% των ανθρώπων εμφανίζουν ακμή κατά την εφηβεία.

Η ακμή μπορεί να εμφανιστεί σε πολλά σημεία του σώματος, από το πρόσωπο, το λαιμό και τους ώμους μέχρι την πάνω πλάτη και το στήθος. Για κάποιους εφήβους, η ακμή δεν είναι ενοχλητική. Άλλοι έφηβοι θέλουν να την εξαλείψουν. Για μερικούς, η θεραπεία της ακμής ενισχύει την αυτοεκτίμηση και βοηθά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων αυτοφροντίδας. Ένας μικρότερος αριθμός εφήβων έχει πιο σοβαρή ακμή που είναι σημαντικό να θεραπευτεί για να αποφευχθούν μόνιμες ουλές.

Ευτυχώς, υπάρχουν επιλογές για όλους για την πρόληψη και τη θεραπεία της ακμής.

Τι προκαλεί ακμή στους εφήβους;

Οι τριχοθυλακίες (πόροι) του δέρματος περιέχουν αδένες που παράγουν μια λιπαρή ουσία, τους λεγόμενους σμηγματογόνους αδένες. Η λιπαρή ουσία που παράγουν ονομάζεται σμήγμα, το οποίο βοηθά στη λίπανση των τριχών και του δέρματος. Όμως οι αλλαγές κατά την εφηβεία μπορούν να οδηγήσουν σε ακμή:

• Περισσότερο λίπος = φραγμένοι πόροι. Τα αυξημένοι επίπεδα ορμονών κατά την εφηβεία οδηγούν σε αυξημένη παραγωγή σμήγματος. Αυτό μπορεί να προκαλέσει φράξιμο των πόρων.
• Τότε, τα βακτήρια αρχίζουν να πολλαπλασιάζονται. Δυστυχώς, ένα βακτήριο της χλωρίδας του δέρματος που ονομάζεται C. acnes λατρεύει το επιπλέον λίπος και αρχίζει να πολλαπλασιάζεται, προκαλώντας ερυθρότητα και ερεθισμό.

Πώς ονομάζονται οι διαφορετικοί τύποι σπυριών;

Υπάρχουν τέσσερις κύριοι τύποι εξογκωμάτων ακμής:

• Μαύρες κεφαλές. Ο ιατρικός όρος για αυτές είναι "ανοιχτοί φαγέσωρες " και πρόκειται για πόρους που φράσσονται από περίσσεια σμήγματος. Παραμένουν κοντά στην επιφάνεια του δέρματος και έχουν μια κορυφή πιο σκούρα από το γύρω δέρμα.
• Λευκές κεφαλές. Αυτές ονομάζονται επίσης "κλειστοί φαγέσωρες " και είναι πόροι που φράσσονται από περίσσεια σμήγματος, κλείνουν και προεξέχουν ελαφρώς από την επιφάνεια του δέρματος.
• Σπυράκια. Αυτά είναι τα κόκκινα εξογκώματα που σχηματίζονται όταν η περίσσεια σμήγματος και τα βακτήρια C. acnes συνδυάζονται για να φράξουν έναν πόρο βαθύτερα στο δέρμα. Μερικές φορές τα βακτήρια δημιουργούν πύον και το κόκκινο εξόγκωμα γίνεται φλύκταινα.
• Οζίδια και κύστες. Αυτά είναι μεγαλύτερα και συχνά επώδυνα σπυράκια που εκτείνονται στα βαθύτερα στρώματα του δέρματος. Αυτά είναι τα πιο πιθανά να αφήσουν ουλές.

Πόσο διαρκούν τα σπυράκια;

Χωρίς θεραπεία, ένα σπυράκι χρειάζεται περίπου δύο μήνες για να ολοκληρώσει τον κύκλο του, από ένα μικρό φράγμα μέχρι ένα πλήρως αναπτυγμένο σπυράκι και έπειτα να εξαφανιστεί.

Σημάδια και ουλές από ακμή

Αφού εξαφανιστούν τα σπυράκια, συχνά αφήνουν ένα κόκκινο ή καφέ σημάδι που χρειάζεται ακόμη περισσότερο χρόνο να εξασθενίσει. Αυτά τα σημάδια ονομάζονται μεταφλεγμονώδης χρωματική αλλαγή. Αυτό μπορεί να είναι ένα από τα πιο εκνευριστικά μέρη της ακμής για πολλούς ανθρώπους, αλλά τα σημάδια θα εξασθενίσουν τελικά.

Μερικά σπυράκια αφήνουν ουλές. Αυτές είναι εσοχές στο δέρμα και μπορεί να είναι μόνιμες. Αν παρατηρείτε αυτό το είδος σημαδιού, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρο ή έναν/μια παιδοδερματολόγο για θεραπεία για να αποτρέψετε τη δημιουργία περισσότερων ουλών.

Τι μπορεί να κάνει την ακμή χειρότερη;

• Ορμόνες. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, οι εφηβικές ορμόνες οδηγούν σε αυξημένη παραγωγή σμήγματος στο δέρμα, κάτι που μπορεί να προκαλέσει ακμή. Η ακμή μπορεί επίσης να επιδεινωθεί με τις αυξήσεις των ορμονών που συμβαίνουν λίγο πριν από τις εμμηνορρυσίες.
• Διατροφή. Ο ρόλος της διατροφής στην ακμή δεν είναι ξεκάθαρος. Μια υγιεινή, ισορροπημένη διατροφή είναι πιθανό να είναι καλύτερη για το δέρμα, όπως ακριβώς είναι και για την υγεία του υπόλοιπου σώματος. Διατροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα και απλούς υδατάνθρακες μπορεί να συμβάλλουν περισσότερο στην εμφάνιση ακμής.
• Προϊόντα περιποίησης δέρματος και καλλυντικά. Μερικά προϊόντα, ειδικά αυτά που βασίζονται σε έλαια, μπορούν να προκαλέσουν ακμή εάν φράξουν τους πόρους. Προϊόντα με βάση το νερό ή "μη φαγεσωρογόνα" είναι λιγότερο πιθανό να προκαλέσουν ακμή. Οτιδήποτε πιέζει το δέρμα για μεγάλο χρονικό διάστημα, συμπεριλαμβανομένων στενών ρούχων ή εξοπλισμού, όπως τα λουριά των κράνων, μπορεί να επιδεινώσει την ακμή στην περιοχή αυτή.
• Άγχος. Αν και το άγχος δεν "προκαλεί" ακμή, υπάρχει μια σύνδεση μεταξύ επιδείνωσης της ακμής και άγχους. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι έφηβοι τείνουν να έχουν χειρότερη ακμή όταν το σχολείο είναι αγχωτικό. Η τακτική άσκηση, ο υγιής ύπνος και οι υποστηρικτικές σχέσεις βοηθούν στη μείωση του άγχους.

Βασικές συμβουλές για την πρόληψη της ακμής

• Πλύνετε το δέρμα δύο φορές την ημέρα, μια το πρωί και μια το βράδυ. Χρησιμοποιήστε ένα ήπιο καθαριστικό ή σαπούνι με ζεστό νερό και αποφύγετε τα σκληρά ή τραχέα απολεπιστικά.
• Μην τρίβετε το δέρμα με τραχύ ύφασμα ή βούρτσες, καθώς αυτό μπορεί να ερεθίσει περαιτέρω το δέρμα. Θυμηθείτε ότι η ακμή δεν προκαλείται από βρωμιά στην επιφάνεια του δέρματος, αλλά από την υπερβολική παραγωγή σμηγμάτων σε συνδυασμό με βακτήρια μέσα στο δέρμα. Δεν μπορεί να αφαιρεθεί με τρίψιμο. Το τρίψιμο μπορεί να οδηγήσει σε ξηρότητα και ερεθισμό και να κάνει την ακμή χειρότερη.
• Αποφύγετε να πιέζετε, να σκάτε ή να πιάνετε τα σπυράκια. Οι χειρισμοί του δέρματος μπορεί να επιδεινώσουν την ακμή και να οδηγήσουν σε λοιμώξεις ή ουλές.

Πώς να θεραπεύσετε την ακμή

Αν σκεφτείτε τι προκαλεί την ακμή, μπορείτε επίσης να μαντέψετε πώς να τη θεραπεύσετε. Θυμηθείτε ότι οι επιπλέον ορμόνες προκαλούν αυξημένη παραγωγή λιπαρής ουσίας, που οδηγεί σε φραγμένους πόρους. Το επιπλέον λίπος συνδυάζεται με τα βακτήρια C. acnes, προκαλώντας ερυθρότητα και ερεθισμό. Οι θεραπείες στοχεύουν σε καθένα από αυτά τα μέρη της ακμής.

Τύποι φαρμάκων για ακμή

• Βενζοϋλοπεροξείδιο. Αυτό το προϊόν διατίθεται σε πολλά προϊόντα κατά της ακμής που πωλούνται χωρίς ιατρική συνταγή. Βοηθά τόσο στην εξόντωση των βακτηρίων C. acnes όσο και στη μείωση της παραγωγής σμήγματος. Ξεκινήστε με ένα πλύσιμο χαμηλότερης περιεκτικότητας (από 3,5% έως 5%) μια φορά την ημέρα. Το βενζοϋλοπεροξείδιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για ακμή σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος, συμπεριλαμβανομένου ως καθαριστικό προσώπου ή ως τζελ για το στήθος και την πλάτη στο ντους. Προσέξτε γιατί το βενζοϋλοπεροξείδιο αποχρωματίζει τα υφάσματα, οπότε χρησιμοποιήστε μια παλιά πετσέτα και μαξιλαροθήκη. Βεβαιωθείτε ότι στεγνώσατε εντελώς το δέρμα σας πριν φορέσετε τα αγαπημένα σας ρούχα.
• Επικολλήσεις ακμής υδροκολλοειδούς. Αυτά τα μικρά αυτοκόλλητα γίνονται όλο και πιο δημοφιλή και μπορεί να είναι αποτελεσματικά για τη βελτίωση μεμονωμένων σπυριών. Καλύπτουν και προστατεύουν το σπυρί ενώ απορροφούν λίπος και βακτήρια από το εσωτερικό του. Μερικά περιέχουν φάρμακα που μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό αν χρησιμοποιηθούν με άλλα φάρμακα ή καθαριστικά για ακμή.
• Αντιβιοτικά. Τα αντιβιοτικά μπορεί να είναι χρήσιμα για εφήβους με σπυριά (είτε κόκκινους όγκους είτε σπυριά γεμάτα πύον). Λειτουργούν εξοντώνοντας τα βακτήρια C. acnes που προκαλούν ακμή και βοηθούν επίσης στην καταπολέμηση της φλεγμονής. Οι γιατροί χρησιμοποιούν αντιβιοτικές κρέμες, λοσιόν, διαλύματα ή τζελ και αντιβιοτικά χάπια για να βοηθήσουν με τα σπυριά. Ο γιατρός σας θα σας πει τις λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο χρήσης αυτών.
• Τοπικά ρετινοειδή. Αυτή η ομάδα φαρμάκων για ακμή περιλαμβάνει προϊόντα με την ονομασία αδαπαλένη, τρετινοΐνη και ταζαροτένης. Ανοίγουν τους πόρους αφαιρώντας το εξωτερικό στρώμα του δέρματος, βελτιώνοντας έτσι την ακμή. Η πιο σημαντική παρενέργεια είναι η ξηρότητα του δέρματος. Όταν ξεκινάτε για πρώτη φορά τη χρήση ρετινοειδούς, χρησιμοποιήστε το εναλλάξ τις ημέρες ή μόνο μερικές φορές την εβδομάδα για να περιορίσετε την ξηρότητα, και στη συνέχεια αυξήστε σταδιακά τη συχνότητα χρήσης. Η καθημερινή χρήση ενός ενυδατικού βοηθά επίσης στην ξηρότητα.

Η μέθοδος των πέντε κουκκίδων για εφαρμογή ρετινοειδούς φαρμάκου

Χρησιμοποιήστε μια μικρή ποσότητα φαρμάκου, στο μέγεθος μπιζελιού, εφαρμοζόμενη σε πέντε κουκκίδες σε διαφορετικά μέρη του προσώπου. Στη συνέχεια, απλώστε το φάρμακο σε ολόκληρο το πρόσωπο, όχι μόνο στα σπυριά που μπορείτε να δείτε. Με αυτόν τον τρόπο, αποτρέπετε την εμφάνιση νέων σπυριών.

• Ορμονικές θεραπείες. Ορισμένα αντισυλληπτικά χάπια και ένα χάπι που ονομάζεται σπιρονολακτόνη χρησιμοποιούνται για γυναίκες ασθενείς με ακμή. Αυτά τα χάπια λειτουργούν μπλοκάροντας την επίδραση των ορμονών στο δέρμα, ώστε να υπάρχει μειωμένη παραγωγή λίπους και λιγότερη ακμή.
• Ισοτρετινοΐνη. Για πραγματικά σοβαρή ακμή, ειδικά του είδους που οδηγεί σε ουλές, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα χάπι που ονομάζεται ισοτρετινοΐνη. Λειτουργεί όπως οι ρετινοειδείς κρέμες μειώνοντας το λίπος που παράγεται από τους σμηγματογόνους αδένες του δέρματος. Είναι εξαιρετικά αποτελεσματική για σοβαρή ακμή και για ακμή που δεν βελτιώθηκε με άλλες θεραπείες. Απαιτεί στενή παρακολούθηση γιατί η λήψη της κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να οδηγήσει σε γενετικές ανωμαλίες.

Τι πρέπει να θυμάστε για τη θεραπεία της ακμής

• Η ακμή χρειάζεται τουλάχιστον δύο μήνες να βελτιωθεί μετά την έναρξη της θεραπείας, οπότε μην τα παρατάτε πολύ σύντομα! Οι κόκκινες και καφέ κηλίδες που αφήνουν τα σπυράκια μπορεί να χρειαστούν ακόμα περισσότερο χρόνο να εξαφανιστούν.
• Υπάρχουν πολλά αποτελεσματικά προϊόντα κατά της ακμής που διατίθενται χωρίς συνταγή, αλλά ξεκινήστε να τα χρησιμοποιείτε ένα-ένα και σιγά-σιγά για να αποφύγετε την ερεθισμένη επιδερμίδα.
• Αν η ακμή σας είναι πιο σοβαρή ή προκαλεί ουλές, υπάρχουν ισχυρά φάρμακα για τον έλεγχό της που μπορείτε να λάβετε από τον γιατρό ή έναν δερματολόγο.
• Οι περισσότερες από αυτές τις θεραπείες δεν «θεραπεύουν» την πάθηση, και πρέπει να συνεχίσετε τη θεραπεία τακτικά για να εμποδίσετε την επιστροφή της ακμής.
• Πολλές από αυτές τις επιλογές μπορεί να προκαλέσουν ξηρότητα και ελαφριά απολέπιση του δέρματος, οπότε η καθημερινή χρήση μιας ενυδατικής κρέμας χωρίς έλαια είναι χρήσιμη.
• Η προστασία από τον ήλιο είναι σημαντική για να εξασθενίσουν οι κόκκινες και καφέ κηλίδες και για προστασία από την αυξημένη ευαισθησία που σχετίζεται με ορισμένες θεραπείες. Υπάρχουν μερικές ενυδατικές κρέμες με αντηλιακό που μπορούν να είναι μια καλή επιλογή «με μια κίνηση».

Συζητήστε με τον/την γιατρό σας

Μη διστάσετε να συμβουλευτείτε τον παιδίατρο ή παιδοδερματολόγο σας για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την ακμή ή οποιαδήποτε άλλη ανησυχία για την υγεία.