Συμβουλές για την πρόληψη αθλητικών τραυματισμών σε παιδιά και εφήβους

Η συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες συμβάλλει σημαντικά στη σωματική υγεία και την ψυχοκοινωνική ευεξία των παιδιών και των εφήβων. Μέσα από τον αθλητισμό, οι νέοι έχουν την ευκαιρία να διατηρούν καλή φυσική κατάσταση, να ενισχύουν την αυτοεκτίμησή τους, να αναπτύσσουν νέες δεξιότητες και να βιώνουν το αίσθημα της ομαδικότητας και του συναγωνισμού.

Για τη διατήρηση της ασφάλειας και της ευχάριστης συμμετοχής στον αθλητισμό, είναι σημαντικό να λαμβάνονται μέτρα πρόληψης που μειώνουν τον κίνδυνο τραυματισμών στους νεαρούς αθλητές.

Συνηθισμένοι αθλητικοί τραυματισμοί σε νέους

Οι πιο συχνοί αθλητικοί τραυματισμοί σε παιδιά και εφήβους περιλαμβάνουν:

• Διαστρέμματα (κακώσεις συνδέσμων).
• Θλάσεις (κακώσεις μυών).
• Ερεθισμός της αυξητικής πλάκας (αποφυσίτιδα).
• Κατάγματα κόπωσης (stress fractures): βλάβες του οστού που προκαλούνται όταν ασκείται υπερβολική ή επαναλαμβανόμενη μηχανική φόρτιση σε τένοντες, αρθρώσεις, οστά και μυϊκό ιστό.

Σε παιδιά που βρίσκονται σε στάδιο ανάπτυξης, η εντοπισμένη ευαισθησία κατά την πίεση ενός οστού πρέπει να αξιολογείται από επαγγελματία υγείας, ακόμη και εάν υπάρχει ελάχιστο οίδημα ή μικρός περιορισμός της κινητικότητας.

Συμμετοχή σε ποικιλία αθλημάτων κατάλληλων για την ηλικία τους

Όλα τα αθλήματα έχουν κίνδυνο τραυματισμού. Γενικά, όσο περισσότερη επαφή υπάρχει σε ένα άθλημα, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος τραυματισμού. Ωστόσο, οι περισσότεροι τραυματισμοί σε νεαρούς αθλητές οφείλονται σε χρόνια καταπόνηση τους. Ως παιδίατροι, συμβουλεύουμε τους νεαρούς αθλητές να αποφεύγουν την ενασχόληση με ένα μόνο άθλημα. Η συμμετοχή σε διαφορετικά αθλήματα μειώνει τον κίνδυνο τραυματισμών που σχετίζονται με επαναλαμβανόμενη καταπόνηση συγκεκριμένων μυϊκών ομάδων.

Οι γονείς μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη τραυματισμών, ενθαρρύνοντας τα παιδιά να επιλέγουν αθλητικές δραστηριότητες κατάλληλες για την ηλικία, το αναπτυξιακό στάδιο και τις σωματικές τους δυνατότητες.

Περισσότερες συμβουλές για τη μείωση του κινδύνου αθλητικών τραυματισμών σε νέους

• Κάντε διαλείμματα. Προτείνεται τουλάχιστον μία ημέρα ανάπαυσης την εβδομάδα και τουλάχιστον ένας μήνας διακοπής ετησίως από την προπόνηση ενός συγκεκριμένου αθλήματος, ώστε να επιτρέπεται η πλήρης αποκατάσταση του οργανισμού.
• Φορέστε τον κατάλληλο εξοπλισμό. Οι παίκτες πρέπει να φορούν κατάλληλο και σωστά εφαρμοσμένο προστατευτικό εξοπλισμό, όπως προστατευτικά (λαιμού, ώμου, αγκώνα, στήθους, γονάτων, κνήμης, κράνη, επιστόμια, γάντια, προστατευτικές μάσκες και γυαλιά). Ωστόσο, ο εξοπλισμός δεν εξαλείφει πλήρως τον κίνδυνο τραυματισμού, ιδιαίτερα σε δραστηριότητες υψηλού κινδύνου.
• Ενδυναμώστε τους μύες. Οι ασκήσεις φυσικής κατάστασης κατά τη διάρκεια της προπόνησης συμβάλλουν στην ενίσχυση των μυϊκών ομάδων που χρησιμοποιούνται κατά την αθλητική δραστηριότητα.
• Αυξήστε την ευλυγισία. Οι ασκήσεις διάτασης μετά από αγώνες ή προπονήσεις αυξάνουν την ευλυγισία και πρέπει να αποτελούν μέρος ενός καθημερινού προγράμματος φυσικής δραστηριότητας.
• Ακολουθήστε την κατάλληλη τεχνική. Η σωστή τεχνική πρέπει να διδάσκεται και να ενισχύεται συστηματικά κατά τη διάρκεια της αγωνιστικής περιόδου.
• Παίξτε με ασφάλεια. Πρέπει να εφαρμόζονται αυστηροί κανόνες που αποτρέπουν επικίνδυνες πρακτικές, όπως: η ολίσθηση και η πρόσκρουση με το κεφάλι, οι βίαιες συγκρούσεις.
• Σταματήστε τη δραστηριότητα αν πονάτε. Μην παίζετε ή ασκείστε ενώ πονάτε καθώς αυτό μπορεί να επιδεινώσει έναν τραυματισμό.
• Κάντε ένα διάλειμμα. Οι περίοδοι ανάπαυσης κατά τη διάρκεια της προπόνησης και των παιχνιδιών μπορούν να μειώσουν τους τραυματισμούς και να αποτρέψουν τη θερμική καταπόνηση.
• Πιείτε αρκετά υγρά πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την άσκηση ή το παιχνίδι για να αποφύγετε την αφυδάτωση. Μειώστε ή σταματήστε τις προπονήσεις ή τους αγώνες κατά τη διάρκεια υψηλών θερμοκρασιών και υψηλών επιπέδων υγρασίας. Φορέστε ελαφριά ρούχα.

Συναισθηματικό στρες σχετικό με τον αθλητισμό

Η πίεση για νίκη μπορεί επίσης να προκαλέσει σημαντικό συναισθηματικό στρες σε ένα παιδί. Οι νεαροί αθλητές θα πρέπει να αξιολογούνται βάσει της προσπάθειας, του αθλητικού πνεύματος, και της σκληρής δουλειάς τους. Θα πρέπει να ανταμείβονται για τη σκληρή προσπάθεια και τη βελτίωση των δεξιοτήτων τους, παρά να τιμωρούνται ή να επικρίνονται για την ήττα σε ένα παιχνίδι ή διαγωνισμό. Ο κύριος στόχος θα πρέπει να είναι η διασκέδαση και η εκμάθηση δεξιοτήτων φυσικής δραστηριότητας για όλη τη ζωή.

​