Ερυθρά (Γερμανική Ιλαρά): Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς

Η ερυθρά είναι μια ιογενής μεταδοτική λοίμωξη. Η λοίμωξη από ερυθρά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να προκαλέσει αποβολή ή σοβαρά προβλήματα στο μωρό.

Στην Ελλάδα τα κρούσματα είναι σπάνια και σποραδικά, λόγω της υψηλής εμβολιαστικής κάλυψης, δηλαδή χάρη ι στο εμβόλιο ιλαράς, παρωτίτιδας και ερυθράς (MMR). Η πρόσφατη καταγραφή κρουσμάτων πρόσφατα ερυθράς σε άλλες χώρες σε μη εμβολιασμένα άτομα αποτελεί μια διαρκή υπενθύμιση της απόλυτης ανάγκης του εμβολιασμού με το εμβόλιο MMR.

Ο εμβολιασμός με το εμβόλιο MMR θα προστατεύσει το παιδί σας από την και θα εμποδίσει τη μετάδοση της ερυθράς σε μια έγκυο γυναίκα.

Συνεχίστε την ανάγνωση των παρακάτω οδηγιών για να μάθετε περισσότερα για τα συμπτώματα της ερυθράς, τον τρόπο μετάδοσής της και πότε πρέπει να γίνει ο εμβολιασμός με το MMR.

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ερυθράς και ιλαράς;

Η ερυθρά μερικές φορές ονομάζεται «γερμανική ιλαρά» ή «τριήμερη ιλαρά». Και η ερυθρά και η ιλαρά προκαλούν εξανθήματα και άλλα συμπτώματα. Ωστόσο, η ερυθρά προκαλείται από διαφορετικό ιό (rubeola) σε σχέση με την ιλαρά.

Εξανθήματα και άλλα συμπτώματα ερυθράς σε παιδιά

Εξανθήματα από ερυθρά

Οι λοιμώξεις από ερυθρά σε παιδιά είναι συνήθως ήπιες. Τα παιδιά μπορεί να εμφανίσουν ένα κόκκινο εξάνθημα που ξεκινά από το πρόσωπο, εξαπλώνεται στο υπόλοιπο σώμα και τείνει να διαρκεί περίπου 3 ημέρες. Κόκκινες κηλίδες στο στόμα μπορεί να εμφανιστούν 1-5 ημέρες πριν από το εξάνθημα.

Άλλα συμπτώματα της ερυθράς μπορεί να περιλαμβάνουν:

• πρησμένους λεμφαδένες στο πίσω μέρος του λαιμού και πίσω από τα αυτιά
• φαγούρα στα μάτια, πυρετό, βήχα, πονοκέφαλο, ρινική καταρροή και πόνους στο σώμα
• πόνο στις αρθρώσεις, ο οποίος είναι πιο συχνός σε εφήβους και ενήλικες (ιδιαίτερα στις γυναίκες) και λιγότερο συχνός σε παιδιά
• σοβαρές επιπλοκές, όπως εγκεφαλική λοίμωξη (εγκεφαλίτιδα) και πολύ χαμηλά αιμοπετάλια στο αίμα που προκαλούν αιφνίδια αιμορραγία

Ένα άτομο μπορεί να μεταδώσει τον ιό 1 εβδομάδα πριν εμφανιστεί το εξάνθημα και παραμένει μεταδοτικό για 7 ημέρες μετά την εμφάνιση του εξανθήματος. Η μετάδοση γίνεται από άτομο σε άτομο με τις ρινοφαρυγγικές εκκρίσεις, με άμεση επαφή ή με σταγονίδια από άτομα που νοσούν είναι κυρίως Άτομα που νοσούν μπορούν να μολύνουν άλλους, ακόμα και αν δεν έχουν συμπτώματα.

Εγκυμοσύνη και συγγενές σύνδρομο ερυθράς

Η λοίμωξη από ερυθρά σε μια έγκυο γυναίκα μπορεί να έχει εξαιρετικά σοβαρές ς επιπτώσεις. Μπορεί να οδηγήσει σε αποβολή, θνησιγένεια ή θάνατο του εμβρύου στη μήτρα. Μετά την γέννηση, το παιδί σας μπορεί να παρουσιάσει γενετικές ανωμαλίες που οδηγούν στο συγγενές σύνδρομο ερυθράς (ΣΣΕ).

Τα βρέφη που γεννιούνται με ΣΣΕ (Σύνδρομο Συγγενούς Ερυθράς) συνήθως μολύνονται κατά το πρώτο τρίμηνο. Πρόκειται για μια σοβαρή κατάσταση που μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα ζωής του παιδιού. Το ΣΣΕ είναι μία από τις λίγες γνωστές αιτίες αυτισμού.

Οι συγγενείς ανωμαλίες περιλαμβάνουν προβλήματα, όπως κώφωση ή βαρηκοΐα, καταρράκτη στα μάτια και απώλεια όρασης, καρδιοπάθειες, μαθησιακές δυσκολίες, διόγκωση του ήπατος και του σπλήνα, εγκεφαλικές διαταραχές, μικρότερο κεφάλι από το αναμενόμενο (επίσης γνωστό ως μικροκεφαλία), πνευμονικά προβλήματα, προβλήματα στα οστά, προβλήματα πήξης αίματος και ένα εξάνθημα τύπου "blueberry muffin".

Ένα βρέφος με ΣΣΕ, συνήθως, θεωρείται μεταδοτικό για τουλάχιστον 1 χρόνο. Οι φροντιστές, οι παιδαγωγοί και άλλα άτομα που δεν είναι εμβολιασμένα ενάντια στην ερυθρά κινδυνεύουν, αν εκτεθούν σε βρέφος με ΣΣΕ.

Πότε κάνουν τα παιδιά το εμβόλιο της ερυθράς;

Στην Ελλάδα το εμβόλιο της ερυθράς διατίθεται σε συνδυασμό με εμβόλια κατά της ιλαράς και της παρωτίτιδα (εμβόλιο MMR) και σε συνδυασμό με το MMR και την ανεμοβλογιά (εμβόλιο MMRV).

Βάσει των οδηγιών του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών τα παιδιά λαμβάνουν δύο δόσεις του εμβολίου. Η πρώτη δόση γίνεται στην ηλικία 12-15 μηνών (συνήθως ως εμβόλιο MMR με μικρότερη ηλικία χορήγησης τους 12 μήνες). Η 2η δόση συστήνεται σε ηλικία 24–35 μηνών, μπορεί όμως να χορηγηθεί και νωρίτερα, αρκεί να έχουν περάσει 4 εβδομάδες μετά την πρώτη δόση. Παιδιά και έφηβοι που δεν έχουν εμβολιασθεί με 2η δόση πρέπει να αναπληρώσουν το ταχύτερο δυνατόν. . . Στην Ελλάδα, το MMRV μπορεί να χορηγείται εναλλακτικά αντί MMR και ανεμευλογιάς μεμονωμένα, (σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα: 1η δόση 12–15 μηνών και 2η δόση 24–35 μηνών). Εναλλακτικά σύμφωνα και με τα παραπάνω οι δύο δόσεις μπορούν να χορηγηθούν με ελάχιστο μεσοδιάστημα 3 μηνών. Η λήψη και των δύο δόσεων του εμβολίου MMR εξασφαλίζει ενδεχομένως δια βίου ανοσία.

Κάντε το εμβόλιο της ερυθράς πριν ή μετά την εγκυμοσύνη

Το εμβόλιο MMR δεν μπορεί να χορηγηθεί κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Είναι σημαντικό να εμβολιαστείτε πριν τον προγραμματισμό μιας εγκυμοσύνης, εαν δεν εμβολιαστήκατε ως παιδί ή δεν γνωρίζετε την κατάστασή σας. Το εμβόλιο πρέπει να χορηγηθεί τουλάχιστον 1 μήνα πριν από τη σύλληψη. Στην Ελλάδα, βάσει των συστάσεων του ΕΟΔΥ “Οι γυναικολόγοι πρέπει να κάνουν έλεγχο ρουτίνας της ανοσίας έναντι της ερθράς κατά την κύηση και στις επίνοσες να χορηγείται MMR πριν την έξοδο από το μαιευτήριο. Οι παιδίατροι να κάνουν τον καθιερωμένο έλεγχο των βρεφών και των μητέρων τους και να συστήνουν εμβολιασμό αν είναι επίνοσες”. 
Συνοπτικά:

• Θεωρείστε ότι είστε προστατευμένες από την ερυθρά μετά από τουλάχιστον 1 με 2 δόσεις εμβολίου και μια εξέταση αίματος ( αφορά στον προσδιορισμό των αντισωμάτων ερυθράς (IgG και IgM) για την επιβεβαίωση της ανοσίας.
• Αν έχετε κάνει στο παρελθόν εμβόλιο για την ερυθρά αλλά η εξέταση αίματός σας δεν έδειξε ανοσία, κάντε το εμβόλιο πριν από την εγκυμοσύνη. Δεν χρειάζεται να κάνετε νέα εξέταση για να ελέγξετε την ανοσία σας μετά το εμβόλιο.
• Ο/Η σύντροφός σας πρέπει επίσης να κάνει το εμβόλιο της ερυθράς στην περίπτωση που δεν το έχει κάνει.
• Αν δεν έχετε ανοσία στην ερυθρά και είστε έγκυος, κάντε το εμβόλιο, αφού γεννηθεί το μωρό σας και πριν φύγετε από το νοσοκομείο.
• Αν έχετε έρθει σε επαφή με άτομο με ερυθρά, ενώ είστε έγκυος και δεν είστε σίγουρη αν έχετε ανοσία, ζητήστε από τον γιατρό σας να σας κάνει αμέσως εξέταση αίματος.

Τι γίνεται αν το μωρό μου είναι πολύ μικρό για το εμβόλιο της ερυθράς;

Τα βρέφη ηλικίας κάτω του 1 έτους διατρέχουν υψηλό κίνδυνο να κολλήσουν ερυθρά, επειδή είναι πολύ μικρά για να εμβολιαστούν. Στην Ελλάδα συνιστάται 1 δόση του εμβολίου MMR σε βρέφη ηλικίας 6 έως 11 μηνών πριν την αναχώρησή τους για χώρες που ενδημούν η ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά. Η ίδια ηλικιακή ένδειξη εμβολιασμού ισχύει και σε περιόδους επιδημίας. Στις παραπάνω περιπτώσεις, τα βρέφη θα πρέπει να επανεμβολάζονται με 2 δόσεις MMR μετά την ηλικία των 12 μηνών, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα.

Είναι εν γένει σημαντικό να περιορίσετε τα ταξίδια αν το μωρό σας δεν είναι εμβολιασμένο. Εάν πρέπει να ταξιδέψετε, συμβουλευτείτε τον παιδίατρο για τρόπους προστασίας του παιδιού σας κατά το ταξίδι και ελέγξτε τις οδηγίες για τους ταξιδιώτες στην ιστοσελίδα του ΕΕΟΔΥ.

Τι να κάνετε αν το παιδί σας έχει ερυθρά

Δεν υπάρχει ειδική φαρμακευτική θεραπεία για την ερυθρά. Για να αισθανθεί καλύτερα το παιδί σας, φροντίστε να ξεκουράζεται αρκετά, να παραμένει ενυδατωμένο και να του δίνετε φαρμακευτική αγωγή για τον πυρετό και τον πόνο, όταν χρειάζεται.

Λάβετε μέτρα για να αποφύγετε τη μετάδοση του ιού σε άλλους.

• Το παιδί σας πρέπει να μείνει στο σπίτι και να μην πηγαίνει σε παιδικό σταθμό, σχολείο ή να μην βγαίνει έξω για 7 ημέρες από την πρώτη εμφάνιση του εξανθήματος.
• Πλύνετε τα χέρια με σαπούνι και ζεστό νερό και χρησιμοποιείτε αντισηπτικό τζελ για τα χέρια με βάση το αλκοόλ.
• Για να εξουδετερώσετε τον ιό, καθαρίστε και απολυμάνετε τις επιφάνειες και τα αντικείμενα με διάλυμα χλωρίνης 1% ή 70% αιθανόλη (αιθυλική αλκοόλ). Ελέγξτε την ετικέτα στο μπουκάλι και ακολουθήστε τις οδηγίες για το πώς να αραιώσετε το προϊόν.

Μην ξεχνάτε ότι,

Ο εμβολιασμός μπορεί να προστατεύσει εσάς και τους άλλους. Μετά από μια δόση του εμβολίου MMR, το 95% των ανθρώπων αναπτύσσει ανοσία στην ερυθρά. Δύο δόσεις παρέχουν δια βίου ανοσία που προσεγγίζει σχεδόν το το 100%.

Περισσότερες πληροφορίες

• Υπουργείο Υγείας. Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων 2026-Χρονοδιάγραμμα και Συστάσεις
• Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ). Συγγενής ερυθρά