Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο
Υγιεινός Τρόπος Ζωής

Αυτοφροντίδα για εφήβους: 4 τρόποι με τους οποίους οι οικογένειες μπορούν να υποστηρίξουν τις δεξιότητες αντιμετώπισης  δυσκολιών

7 λεπτά ανάγνωση
Αυτοφροντίδα για εφήβους: 4 τρόποι με τους οποίους οι οικογένειες μπορούν να υποστηρίξουν τις δεξιότητες αντιμετώπισης  δυσκολιών

Όσο περισσότερα μαθαίνουμε για τις επιδράσεις του στρες στο σώμα και το μυαλό, τόσο περισσότερο βλέπουμε την αξία του να βοηθάμε τα παιδιά να μαθαίνουν υγιείς δεξιότητες αντιμετώπισης  δυσκολιών από νωρίς στη ζωή.  

Οι γονείς και οι φροντιστές των εφήβων αναρωτιούνται συχνά πώς να υποστηρίξουν τα παιδιά τους στην αντιμετώπιση των πιέσεων ενός ταραγμένου κόσμου. Οι οικογένειες μπορούν να έχουν τεράστιο αντίκτυπο στον τρόπο με τον οποίο  οι έφηβοι βιώνουν και διαχειρίζονται το στρες.  

Ακολουθούν μερικοί τρόποι για να κάνετε την αυτοφροντίδα προτεραιότητα της οικογένειας και να υποστηρίξετε την προσωπική διερεύνηση  του/της εφήβου σας για το τι λειτουργεί καλύτερα γι’ αυτόν/αυτήν. 

1.Ανοίξτε μια οικογενειακή συζήτηση για το στρες και την υγεία. 

Οι έφηβοι δίνουν μεγάλη σημασία στην ιδιωτικότητα και την ανεξαρτησία, οπότε μπορεί κάποιες φορές να προσπαθούν να κρύψουν οποιαδήποτε σημάδια ότι βιώνουν στρες. Αλλά νεότερες μελέτες  δείχνουν ότι πολλοί έφηβοι αισθάνονται έντονη πίεση να τα πάνε καλά στο σχολείο, τον αθλητισμό και στις εξωσχολικές δραστηριότητες, να «ταιριάξουν» με τους άλλους ή να συμπεριφέρονται  με έναν συγκεκριμένο τρόπο.   

Πολλοί έφηβοι αντιμετωπίζουν εκφοβισμό, ρατσισμό ή διακρίσεις που μπορούν να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική και σωματική τους υγεία. Μελέτες υποδηλώνουν ότι η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να εντείνει αυτές τις πιέσεις, συμβάλλοντας σε κινδύνους για κατάθλιψη, άγχος, χρήση ουσιών και άλλα σοβαρά προβλήματα υγείας. (Βλ. "Κοινωνικά Δίκτυα και η Ψυχική Υγεία του Παιδιού σας.") 

Το πρώτο βήμα για να βοηθήσετε τον/την έφηβό σας να αντιμετωπίσει και να χτίσει ψυχική ανθεκτικότητα είναι να μιλάτε στην οικογένειά σας ανοιχτά για θέματα ψυχικής υγείας και τρόπους να ενδυναμώνεστε σε δύσκολες καταστάσεις. . Αν τα παιδιά ξέρουν ότι είναι εντάξει να πουν ότι δεν είναι  καλά, θα νιώσουν ασφαλή να μοιραστούν ό,τι συμβαίνει στη ζωή τους.  

Ακούστε χωρίς κριτική, κάντε ανοιχτές ερωτήσεις και δείξτε ενσυναίσθηση και υποστήριξη. Αυτό βοηθά να χτιστεί η εμπιστοσύνη και η κατανόηση που χρειάζονται οι έφηβοι για να αποκαλύψουν τις ανησυχίες τους και να ζητήσουν βοήθεια. 

2. Κάντε την αυτοφροντίδα οικογενειακή υπόθεση. 

Σε έναν κόσμο γεμάτο στρες, το να χτίζουμε ανθεκτικότητα είναι ζήτημα οικογενειακής υγείας. Μπορείτε να υποστηρίξετε τον/την έφηβό σας συμφωνώντας σε υγιείς ρουτίνες που θα ακολουθείτε όλοι. Ακολουθούν μερικές καλές ιδέες που εστιάζουν σε πρακτικές που βοηθούν όλους τους ανθρώπους να νιώθουν στα καλύτερά τους.   

  • Υγιής ξεκούραση. Η έλλειψη ύπνου αποδυναμώνει την ικανότητά μας να αντιμετωπίζουμε τις καθημερινές πιέσεις, και πολλοί έφηβοι (και ενήλικες!) δεν κοιμούνται σχεδόν όσο χρειάζονται. Συνεργαστείτε με τον/την έφηβό σας για να δημιουργήσετε ρουτίνες πριν τον ύπνο που ενισχύουν τη χαλάρωση και την ηρεμία, οδηγώντας σε τουλάχιστον 8 ώρες ξεκούραστου ύπνου. 
  • Νόστιμα, θρεπτικά γεύματα που απολαμβάνετε μαζί. Η τυχαία κουβέντα που γίνεται ενώ μαγειρεύετε, στρώνετε το τραπέζι και τρώτε μαζί μπορεί να ενισχύσει τη σύνδεση (και να σας βοηθήσει να εντοπίσετε σημάδια ότι ο/η έφηβός σας χρειάζεται επιπλέον υποστήριξη). Η ώρα του φαγητού σας δίνει, επίσης την ευκαιρία να μιλήσετε για την «υπερδύναμη» κατά του στρες των υγιεινών τροφών που προσφέρουν απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. https://www.myplate.gov/
  • Σωματική δραστηριότητα. Η τακτική άσκηση είναι ένας αποδεδειγμένος τρόπος να αποφορτίζουμε την ένταση, να βελτιώνουμε τη διάθεση και να κοιμόμαστε καλύτερα. Οι γονείς που απολαμβάνουν ένα άθλημα ή μια δραστηριότητα μπορούν να προσκαλέσουν τα παιδιά να συμμετέχουν, κρατώντας τον ανταγωνισμό φιλικό και την έμφαση στη διασκέδαση.Οι οικογένειες που κολυμπούν, τρέχουν, παίζουν, κάνουν σκι, πατινάζ ή περπατούν μαζί θα ωφεληθούν από έναν ενεργό τρόπο ζωής.  
  • Υγιής χρήση των μέσων. Η τεχνολογία ήρθε για να μείνει, αλλά υπάρχουν ολοένα και περισσότερα στοιχεία ότι πρέπει να τη χρησιμοποιούμε με σύνεση. Χρησιμοποιήστε το εργαλείο  για το οικογενειακό πλάνο χρήσης μέσων για να βοηθήσετε εσάς και τα παιδιά σας να θέσετε προτεραιότητες για τα μέσα που αντανακλούν τις προθέσεις σας γύρω από τις ψηφιακές συσκευές και το περιεχόμενο, δίνοντας έμφαση σε ζητήματα όπως η ασφάλεια, η ιδιωτικότητα, η καλοσύνη, η συμπόνια και άλλους κοινούς στόχους.  

3. Ενθαρρύνετε τον/την έφηβό σας να δημιουργήσει μια «εργαλειοθήκη» αυτοφροντίδας. 

Η αυτοφροντίδα αφορά δηλαδή σε μπορεί να είναι σχεδόν οτιδήποτε ηρεμεί και χαλαρώνει. Υποστηρίξτε την ανεξαρτησία του/της εφήβου σας ενθαρρύνοντάς τον/την να αναζητήσει τρόπους αποφόρτισης που λειτουργούν καλά γι’ αυτόν/αυτήν.  

Ακολουθεί μια λίστα συμβουλών για να ξεκινήσετε και οι δύο. Πολλές από αυτές τις τεχνικές βοηθούν να ενεργοποιηθεί η «αντίδραση χαλάρωσης», ο φυσικός τρόπος του σώματός μας να ανακάμπτει από το στρες.  

  • Βαθιές αναπνοές 
  • Διαλογισμός 
  • Γιόγκα 
  • Μασάζ 
  • Χορός 
  • Σχέδιο, ζωγραφική, γλυπτική και άλλες εικαστικές τέχνες 
  • Πλέξιμο, βελονάκι, χάντρες και άλλες χειροτεχνίες 
  • Αγκαλιές και φροντίδα κατοικίδιων 
  • Πεζοπορίες και περίπατοι στη φύση 
  • Μουσική (είτε ακούγοντας είτε παίζοντας)  
  • Καταγραφή σε ημερολόγιο  
  • Εθελοντισμός, διδασκαλία/ενισχυτική ή οποιαδήποτε δραστηριότητα που βοηθά τους άλλους  

Αυτά μπορεί να είναι ατομικές ασχολίες ή κάτι που ο/η έφηβός σας απολαμβάνει με άλλους. Παρατηρήστε, επίσης, ότι οι περισσότερες από αυτές τις πρακτικές δεν κοστίζουν πολύ.

4. Ενισχύστε τις  υγιείς αντιλήψεις που υποστηρίζουν την ευημερία του/της εφήβου και της οικογένειας. 

Το στρες συχνά προέρχεται από πηγές έξω από εμάς, αλλά και οι δικές μας πεποιθήσεις και στάσεις μπορούν να τροφοδοτούν τις ανησυχίες μας. Μπορείτε να βοηθήσετε τον/την έφηβό σας προσφέροντας υγιείς, ενδυναμωτικές οπτικές όπως αυτές: 

  • Δεν υπάρχει το τέλειο. Το να συγκρίνουμε τη ζωή μας (ή το σώμα μας ή την καριέρα μας ή τις σχέσεις μας) με των άλλων μπορεί να τροφοδοτήσει την κατάθλιψη, το άγχος και τη χαμηλή αυτοεκτίμηση. Βοηθώντας τον/την έφηβό σας να χτίσει ένα υγιές πλαίσιο για το φαίνεσθαι των εικόνων και των βίντεο  που βλέπει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (και στην πραγματικότητα, σχεδόν παντού) θα υποστηρίξει την υγεία του/της. 
  • Η«κουλτούρα της αδιάκοπης δουλειάς» δεν είναι υγιής ή ρεαλιστική. Η δημοφιλής αφήγηση μάς λέει ότι πρέπει να είμαστε «σε λειτουργία» 24/7 για να πετύχουμε, αλλά στην πραγματικότητα ο εγκέφαλος και το σώμα μας χρειάζονται ξεκούραση για να αποδίδουν καλά. Πείτε στον/την έφηβό σας ότι η μακροπρόθεσμη επιτυχία προέρχεται από υγιείς πρακτικές, όπως αυτές που καλλιεργεί τώρα. 
  • Η θεραπεία είναι για όλους. Υπάρχει μια αυξανόμενη αναγνώριση ότι η ψυχοθεραπεία μπορεί να ωφελήσει οποιονδήποτε θέλει να χτίσει ανθεκτικότητα και να αντιμετωπίζει το στρες πιο αποτελεσματικά. Οι συζητήσεις με έναν/μία θεραπευτή/θεραπεύτρια—είτε διά ζώσης είτε διαδικτυακά—μπορούν να αποτελέσουν μια εξαιρετική προσθήκη στις προσωπικές μας εργαλειοθήκες αυτοφροντίδας. 
  • Το να νιώθουμε προετοιμασμένοι βοηθά να φύγει το στρες. Η εξάσκηση εκ των προτέρων μπορεί να μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε στρεσογόνες καταστάσεις, , όπως να δώσουμε μια ομιλία ή να κάνουμε συνέντευξη για δουλειά. Η ανάπτυξη υγιών δεξιοτήτων επικοινωνίας που μας βοηθούν να υπερασπιζόμαστε τον εαυτό μας χωρίς άγχος ή ενοχές είναι ένας ακόμη τρόπος να νιώθουμε έτοιμοι για τις προκλήσεις της ζωής. 
  • Μπορούμε να απαντάμε στον αρνητικό εσωτερικό διάλογο. Όταν μια εσωτερική φωνή λέει «Η ζωή μου είναι η χειρότερη», μπορεί να βοηθήσει να φανταστούμε ότι τα πράγματα μπορούν να πάνε πολύ διαφορετικά με λίγη σκληρή δουλειά και λίγη βοήθεια. Αυτή η απλή σκέψη μπορεί να κάνει πραγματική διαφορά στην αναστροφή αρνητικών σκέψεων που μπορούν να διαβρώσουν την ψυχική μας ισορροπία και να εμποδίζουν την ευτυχία μας. 
  • Είμαστε σε αυτό μαζί. Η μακροβιότερη μελέτη ευτυχίας του κόσμου δείχνει ότι οι στενές σχέσεις είναι το μυστικό για μια χαρούμενη, υγιή ζωή. Ενθαρρύνετε τον/την έφηβό σας να αναζητήσει φίλους και και ανθρώπους που θα τον/την ενδυναμώνουν ψυχικά και θα μπορεί να βασιστεί σε αυτούς. Πείτε του/της ότι το να ζητά βοήθεια ,όταν νιώθει ότι την χρειάζεται,  είναι ένας ακόμη ουσιαστικός τρόπος να φροντίζει τον εαυτό του/της και τη μακροπρόθεσμη υγεία του/της. 

 

Τελευταία ενημέρωση 9/3/2024 

Πηγή American Academy of Pediatrics Committee on Adolescence (Copyright © 2023) 

Οι πληροφορίες που περιέχονται σε αυτόν τον ιστότοπο δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται ως υποκατάστατο της ιατρικής φροντίδας και των συμβουλών του/της παιδιάτρου σας. Ενδέχεται να υπάρχουν διαφοροποιήσεις στη θεραπεία που ο/η παιδίατρός σας μπορεί να συστήσει, ανάλογα με τα ατομικά δεδομένα και τις περιστάσεις. 

Σχετικά άρθρα

Στρες και υγεία: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς

Στρες και υγεία: Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς

​ Όλοι βιώνουμε στρες, (ακόμη και τα μωρά)! Κάποιες φορές το στρες μπορεί να μας κάνει καλό. Όμως το υπερβολικό στρες, μπορεί να προκαλέσει προβλήματα στη σωματική και στην ψυχική μας υγεία και στη συνολική μας ευεξία. Κάθε δυνητικά στρεσογόνα εμπει…

6 λεπτά
Περισσότερα
Παιδικό τραύμα: 3 τρόποι να βοηθήσετε τα παιδιά να ανταπεξέλθουν

Παιδικό τραύμα: 3 τρόποι να βοηθήσετε τα παιδιά να ανταπεξέλθουν

Υπάρχουν πολλοί σημαντικοί τρόποι με τους οποίους οι γονείς και οι φροντιστές μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά εκείνα που έχουν βιώσει τραυματικές εμπειρίες. Μερικοί από τους σημαντικότερους είναι να τα βοηθούν να νιώθουν ασφαλή, να τα μαθαίνουν καθημε…

3 λεπτά
Περισσότερα
Υγιής ψυχική και συναισθηματική ανάπτυξη: 4 βασικά στοιχεία

Υγιής ψυχική και συναισθηματική ανάπτυξη: 4 βασικά στοιχεία

Τα παιδιά, οι έφηβοι και οι οικογένειές τους αντιμετωπίζουν πολύ στρες και άλλες προκλήσεις και άλλες δυσκολίες όσον αφορά την ψυχική τους ευεξία. Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχουν τρόποι για να προωθηθεί η ψυχική υγεία σε δύσκολες στιγμές. Στην πραγμα…

11 λεπτά
Περισσότερα

Το πρόγραμμα υλοποιείται από το Υπουργείο Υγείας σε συνεργασία με την UNICEF και χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0. της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.

Υπουργείο Υγείας, UNICEF, Ελλάδα 2.0, Ευρωπαϊκή Ένωση

© 2026 – All rights reserved

Περιεχόμενο άρθρων: © 2026 American Academy of Pediatrics. Μεταφρασμένο με τις απαραίτητες τροποποιήσεις ώστε να αντικατοπτρίζονται οι τοπικές υπηρεσίες και πόροι και χρησιμοποιείται με άδεια απο το HealthyChildren.org.