Ο χορός είναι μια καλλιτεχνική, αθλητική, εκφραστική και κοινωνική μορφή σωματικής δραστηριότητας που προσελκύει ένα ευρύ φάσμα ατόμων. Οι σωματικές πτυχές του χορού μπορούν να αποτελέσουν ταυτόχρονα μια πολύτιμη πηγή άσκησης αλλά και αιτία τραυματισμών. Τα παιδιά και οι νέοι που κάνουν μαθήματα χορού επιλέγουν χορευτικούς κλάδους, όπως μπαλέτο, τζαζ, μοντέρνο, κλακέτες, χιπ χοπ, και σύγχρονο χορό ή ακόμα και παραδοσιακούς χορούς. Υπάρχουν πολλές μορφές χορού που έχουν ιδιαίτερες σωματικές απαιτήσεις και συγκεκριμένους κινδύνους τραυματισμών. Υπάρχουν, επίσης, ορισμένες σωματικές απαιτήσεις που είναι κοινές σε μια μεγάλη ποικιλία χορευτικών μορφών. Για παράδειγμα, πολλοί τύποι χορού περιλαμβάνουν άλματα, στροφές, τέντωμα των δακτύλων των ποδιών, κάμψη της πλάτης και σήκωμα. Αυτές οι δραστηριότητες μπορούν να προκαλέσουν τενοντίτιδα, κατάγματα, στραμπουλήγματα στον αστράγαλο, σύνδρομο εμπλοκής αστραγάλου ή πόνο στη μέση.

Παρακάτω παρουσιάζονται πληροφορίες από την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής σχετικά με τους συνηθισμένους τραυματισμούς στο μπαλέτο και τον χορό, καθώς και τα συμπτώματά τους. Περιλαμβάνονται, επίσης, 3 συχνές ερωτήσεις από χορευτές.

Συνηθισμένοι τραυματισμοί

Τραυματισμός	Περιγραφή / Αιτία	Συμπτώματα
Τενοντίτιδα του μακρού καμπτήρα της άρθρωσης του μεγάλου δακτύλου	Φλεγμονή του τένοντα που λυγίζει τον μεγάλο δάκτυλο. Ο τένοντας καταπονείται με ρελεβέ, άλματα και στήριξη στις άκρες των δακτύλων των ποδιών.	Πόνος, σύσφιξη και/ή αδυναμία κατά μήκος του τένοντα στη καμάρα του ποδιού ή στο πίσω μέρος του εσωτερικού τμήματος του αστραγάλου.
Σύνδρομο os trigonum	Ένα επιπλέον κομμάτι οστού πίσω από την άρθρωση του αστραγάλου (που απαντάται φυσιολογικά στο 20% των ατόμων) πιέζεται όταν τα δάκτυλα των ποδιών τεντώνονται και ο αστράγαλος λυγίζει προς τα κάτω.	Πόνος, σύσφιξη και περιστασιακό οίδημα πίσω από τον αστράγαλο, συσχετιζόμενα με ρελεβέ, στήριξη στις άκρες των δακτύλων των ποδιών και τέντωμα προς τα πάνω ενώ ο χορευτής είναι στις μύτες των ποδιών.
Πρόσθια πρόσκρουση ποδοκνημικής	Σύσφιξη των μαλακών μορίων στο μπροστινό μέρος του αστραγάλου όταν ο αστράγαλος λυγίζει προς τα πάνω.	Πόνος, τράβηγμα, αίσθηση σύσφιξης στο μπροστινό μέρος του αστραγάλου κατά το πλιέ, κατά την προετοιμασία για άλμα και κατά την προσγείωση από άλμα.
Διάστρεμμα αστραγάλου	Ο αστράγαλος τείνει να υποτροπιάσει («καταρρέει» προς τα μέσα) πιο συχνά όταν οι χορευτές βρίσκονται στις μύτες των ποδιών κατά το άλμα, την προσγείωση ή την περιστροφή.	Πόνος, οίδημα στον εξωτερικό αστράγαλο, αίσθημα αστάθειας σε πλευρικές κινήσεις, τα διαστρέμματα είναι πιο συχνά όταν έχει προηγηθεί κάποιο άλλο διάστρεμμα στο παρελθόν.
Κάταγμα από κόπωση	Η επαναλαμβανόμενη καταπόνηση από κρούση μπορεί να προκαλέσει αποδυνάμωση του οστού. Συχνά χωρίς να φαίνεται ρωγμή στη ακτινογραφία. Συνήθης σε μετατάρσια οστά (μπροστινό πόδι), ταρσιαία οστά (μέσο πόδι), κνήμη και περόνη (πόδι) και περιστασιακά στο μηριαίο οστό, την πύελο και τη σπονδυλική στήλη.	Παρατεταμένος, βαθύς, οστικός πόνος που σχετίζεται με δραστηριότητες υψηλής κρούσης, πιο συχνός σε χορευτές με έλλειψη ασβεστίου ή βιταμίνης D, διαταραχές διατροφής και ανωμαλίες εμμήνου ρύσεως.
Σύνδρομο επιγονατιδομηριαίου πόνου	Πόνος κάτω από την επιγονατίδα από την πίεση που σχετίζεται με το λύγισμα του γονάτου, τα πλιέ, τα άλματα. Μπορεί να οδηγήσει σε μαλάκωμα ή λέπτυνση του χόνδρου πίσω από την επιγονατίδα.	Πόνος στο πρόσθιο γόνατο που αυξάνεται με την κάμψη του γόνατος, τα πλιέ και τα άλματα.
Κροτούν ισχίο	Πολλαπλές αιτίες, συμπεριλαμβανομένων του τένοντα που προκαλεί έναν ήχο «σπασίματος» στο μπροστινό ή πλάγιο μέρος του ισχίου. Σχετίζεται με ενεργητική κίνηση του ισχίου. Περιστασιακά οφείλεται σε σχισμένο χόνδρο που επενδύει την κοιλότητα του ισχίου, αλλά είναι πολύ απίθανο να οφείλεται σε εξάρθρωση ισχίου.	Αίσθηση «σπασίματος» που μπορεί να είναι ή όχι επώδυνο. Περιστασιακά, ο χορευτής έχει την αίσθηση ότι το ισχίο θα βγει από τη θέση του. Μερικές φορές υπάρχει αίσθηση εμπλοκής ή σφιξίματος βαθιά στην άρθρωση όταν το ισχίο λυγίζει.
Σπονδυλώλυση	Η σπονδυλόλυση είναι ένα τμήμα της σπονδυλικής στήλης που καταπονείται με την έκταση της πλάτης (κύρτωμα). Ο πόνος ή η αποδυνάμωση του ισθμού εμφανίζεται πιο συχνά κατά τις περιόδους ταχείας οστικής ανάπτυξης. Οι κακώσεις σε αυτήν την περιοχή μπορεί να αναφέρονται ως σπονδυλόλυση ή κάταγμα από κόπωση της σπονδυλικής στήλης.	Τράβηγμα, νωθρότητα στο κεντρικό μέρος της κάτω πλάτης που επιδεινώνεται με το κύρτωμα, το άλμα, το τρέξιμο και όταν ξαπλώνει το άτομο μπρούμυτα (με την κοιλιά κάτω). Βελτιώνεται με την πρόσθια κάμψη. Τα νευρικά συμπτώματα και ο αντανακλόμενος πόνος είναι σπάνια σε αυτή την κατάσταση.
Κάκωση δίσκου	Αδυναμία ή διόγκωση του οσφυϊκού δίσκου, εξ αιτίας της επαναλαμβανόμενης κάμψης, στρέψης ή ανύψωσης του κορμού. Τα παιδιά μπορεί, επίσης, να τραυματίσουν την αυξητική πλάκα της σπονδυλικής στήλης (επιφυσιακή πλάκα)	Πόνος στην κάτω πλάτη που εκτείνεται στο πλάγιο μέρος ή τους γλουτούς. Μπορεί να εξαπλωθεί στον μηρό. Περιστασιακό μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα, που επιδεινώνεται με το κάθισμα, την κάμψη, την ανύψωση βαρών και όταν ξαπλώνει το άτομο ανάσκελα. Βελτιώνεται με το κύρτωμα και το ξάπλωμα στο στομάχι (μπρούμυτα).

Συχνές ερωτήσεις

Ε: Πότε μπορώ να αρχίσω να χορεύω με τις μύτες των ποδιών μου (en pointe);

Α: Ο όρος «en pointe» αναφέρεται στην εκτέλεση χορευτικών βημάτων στις άκρες των ποδιών. Αυτή η τεχνική χρησιμοποιείται συνήθως από γυναίκες χορεύτριες. Η προσπάθεια να χορέψει κανείς με τις μύτες των ποδιών πολύ νωρίς μπορεί να οδηγήσει σε κίνδυνο στραμπουληγμάτων, κακώσεων οστών και τραυματισμών στις πλάκες ανάπτυξης. Οι περισσότεροι ειδικοί πιστεύουν ότι μια χορεύτρια είναι έτοιμη να δοκιμάσει το χορό en pointe, όταν πληρούνται τα ακόλουθα κριτήρια:

Ηλικιακή ομάδα από 9 έως 15 ετών. Ο μέσος όρος είναι τα 12 έτη (υποθέτοντας ότι πληρούνται και τα υπόλοιπα κριτήρια)
Τρία ή περισσότερα χρόνια εκπαίδευσης στην κλασική χορογραφία, δύο ή περισσότερα μαθήματα την εβδομάδα προ-επαγγελματικής εκπαίδευσης (Οι δάσκαλοι που έχουν εκπαιδεύσει επαγγελματίες χορευτές μπορούν συνήθως να καθορίσουν πότε ένα χορευτής/ μια χορεύτρια έχει την απαραίτητη εμπειρία, τεχνική δεξιοτεχνία και δύναμη για να πάει en pointe.)
Επαρκής ωρίμανση των οστών
Επαρκής δύναμη στην καμάρα του ποδιού, στον αστράγαλο, στο πόδι, στα ισχία, στους μύες της κορυφής
Επαρκής ισορροπία και έλεγχος
Επαρκής επίβλεψη και εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης προσεκτικά διαβαθμισμένης προόδου στις δεξιότητες και παρακολούθησης

Ε: Μπορώ να βελτιώσω την εξωτερική στροφή μου (turnout);

Α: Το turnout (εξωτερική στροφή) αναφέρεται στην ικανότητα εξωτερικής περιστροφής του ισχίου. Δεν μπορούν όλοι οι χορευτές να πετύχουν το βέλτιστο turnout, καθώς μπορεί να περιορίζονται από την ανατομία των οστών τους. Για παράδειγμα, το βάθος και η γωνία της κόγχης του ισχίου ενός χορευτή μπορεί να επηρεάσει το πόσο μπορεί να περιστρέψει το ισχίο του. Ωστόσο, οι περισσότεροι χορευτές μπορούν να βελτιώσουν την εξωτερική στροφή τους με κατάλληλες ασκήσεις. Για παράδειγμα, το turnout μπορεί να βελτιωθεί με τέντωμα της άρθρωσης του ισχίου και των μυών στην εσωτερική πλευρά της άρθρωσης του ισχίου.

Η βέλτιστη εξωτερική στροφή επιτρέπει στους χορευτές να στέκονται με τα πόδια τους να δείχνουν σε αντίθετες κατευθύνσεις, ενώ τα γόνατά τους είναι τοποθετημένα ακριβώς πάνω από τα πόδια. Εάν το turnout δεν γίνεται σωστά, οι χορευτές είτε δεν μπορούν να κρατήσουν αυτή τη θέση, είτε «κλέβουν» περιστρέφοντας τα γόνατά τους ή αναγκάζοντας τα κάτω άκρα τους προς τα έξω. Όταν το ισχίο, το γόνατο και το πόδι δεν είναι ευθυγραμμισμένα, μπορεί να προκύψουν τραυματισμοί στα πόδια και στη μέση.

Ε: Πώς μπορώ να χάσω βάρος με ασφάλεια;

Α: Χορευτές όλων των ηλικιών αντιμετωπίζουν τεράστια πίεση να είναι λεπτοί. Η πίεση αυτή μπορεί να βασίζεται σε αισθητικές ή επιδραστικές απαιτήσεις. Μερικές φορές, οι στόχοι βάρους μπορεί να είναι ανθυγιεινοί. Η μη λήψη επαρκών θερμίδων και θρεπτικών συστατικών μπορεί να συμβάλει σε μειωμένη ενέργεια, μειωμένη εγκεφαλική λειτουργία (όπως κακή συγκέντρωση) και αυξημένο κίνδυνο ασθένειας και τραυματισμού. Όταν χρησιμοποιούνται μη ασφαλείς πρακτικές απώλειας βάρους για να επιτευχθεί μια επιθυμητή εμφάνιση, οι κίνδυνοι για την υγεία μπορεί να περιλαμβάνουν σοβαρή ασθένεια, νοσηλεία στο νοσοκομείο, ακόμη και θάνατο.

Οι χορευτές που επιθυμούν να χάσουν βάρος θα πρέπει να ακολουθήσουν μια στρατηγική υπό ιατρική επίβλεψη. Αυτό περιλαμβάνει τη συνεργασία με έναν ιατρικό επαγγελματία για να καθοριστεί πόση απώλεια βάρους είναι ασφαλής, πόσο γρήγορα μπορεί να χαθεί το βάρος και πώς θα καλυφθούν οι διατροφικές και ενεργειακές ανάγκες. Μπορεί, επίσης, να είναι χρήσιμο να συνεργαστείτε με έναν πιστοποιημένο διατροφολόγο. Είναι απαραίτητη η τακτική ιατρική παρακολούθηση για την αξιολόγηση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας του προγράμματος απώλειας βάρους.

Για απαντήσεις σε πρόσθετες ερωτήσεις σχετικά με τους τραυματισμούς, την πρόληψη τραυματισμών και τις ασφαλείς πρακτικές προπόνησης, συζητήστε με τον γιατρό σας ή με έναν φυσιοθεραπευτή.

Μην ξεχνάτε ότι:

Οι τραυματισμοί στο μπαλέτο και στον χορό μπορούν να προληφθούν με την κατάλληλη επίβλεψη και τη συμμόρφωση με τους κανόνες και τις οδηγίες ασφαλείας που ισχύουν για το μπαλέτο και τον χορό.

Πηγή: Care of the Young Athlete Patient Education HandoutsΤελευταία ενημέρωση: 3 Δεκεμβρίου 2010

Μπαλέτο και χορός

Συνηθισμένοι τραυματισμοί

Συχνές ερωτήσεις

Σχετικά άρθρα

Ψυχική υγεία σε έφηβους αθλητές

Φυσιολογία του αθλητισμού

Συχνές ερωτήσεις για τα αθλήματα