Εισαγωγή στερεών τροφών

Ποια βρεφικά δημητριακά ή άλλες τροφές θα μπουν στο μενού για το πρώτο στερεό γεύμα του μωρού σας; Έχετε ορίσει ημερομηνία;

Σε αυτό το στάδιο, μπορεί να έχετε ένα σχέδιο ή να είστε μπερδεμένοι επειδή έχετε λάβει πάρα πολλές συμβουλές από συγγενείς και φίλους με διαφορετικές απόψεις.

Ακολουθούν πληροφορίες από την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής για να σας βοηθήσουν να προετοιμαστείτε για τη μετάβαση του μωρού σας στις στερεές τροφές.

Πότε μπορεί το μωρό μου να αρχίσει στερεές τροφές;

Να θυμάστε ότι η ετοιμότητα κάθε παιδιού για στερεές τροφές εξαρτάται από τον δικό του ρυθμό ανάπτυξης.

Ερωτήσεις που αξίζει να σκεφτείτε:

• Μπορεί να κρατάει το κεφάλι του ψηλά; Το μωρό σας θα πρέπει να μπορεί να κάθεται σε παιδικό καρεκλάκι φαγητού, σε κάθισμα σίτισης ή σε βρεφικό κάθισμα με καλό έλεγχο κεφαλής.
• Ανοίγει το στόμα όταν το φαγητό έρχεται προς το μέρος του; Τα μωρά μπορεί να είναι έτοιμα αν σας παρακολουθούν να τρώτε, απλώνουν το χέρι προς το φαγητό σας και δείχνουν πρόθυμα να τα ταΐσετε.
• Μπορεί να μεταφέρει την τροφή από το κουτάλι στο λαιμό του; Αν προσφέρετε μια κουταλιά δημητριακών, τα σπρώχνουν έξω από το στόμα τους και στάζουν στο πηγούνι τους, μπορεί να μην μπορούν ακόμη να το μεταφέρουν προς το πίσω μέρος του στόματός τους για να το καταπιούν. Αυτό είναι φυσιολογικό. Να θυμάστε ότι δεν είχαν ποτέ πριν κάτι πιο πηχτό από μητρικό γάλα ή φόρμουλα, και μπορεί να χρειαστεί λίγος χρόνος για να το συνηθίσουν. Δοκιμάστε να το αραιώσετε τις πρώτες φορές· έπειτα, πυκνώστε σταδιακά την υφή. Μπορεί επίσης να θέλετε να περιμένετε μία ή δύο εβδομάδες και να δοκιμάσετε ξανά.
• Είναι το μωρό σας αρκετά μεγάλο; Γενικά, όταν τα βρέφη διπλασιάζουν το βάρος γέννησής τους (συνήθως γύρω στους 4 μήνες) και ζυγίζουν περίπου 6 κιλά ή περισσότερο, μπορεί να είναι έτοιμα για στερεές τροφές.

Προσθήκη στερεών τροφών στη διατροφή του θηλάζοντος μωρού σας

Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής συνιστά να παρέχετε στο μωρό σας μόνο μητρικό γάλα για περίπου 6 μήνες μετά τη γέννηση. Μετά από αυτό, η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής υποστηρίζει τη συνέχιση του θηλασμού, μαζί με συμπληρωματικές τροφές. Θα πρέπει να συνεχίσετε να θηλάζετε μετά την εισαγωγή τροφών στους 6 μήνες για όσο εσείς και το παιδί σας το επιθυμείτε, για 2 χρόνια ή και περισσότερο. Συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρο του παιδιού σας σχετικά με τις συστάσεις για συμπληρώματα βιταμίνης D και σιδήρου κατά τον πρώτο χρόνο.

Πώς να ταΐσω το μωρό μου;

Ξεκινήστε με μισή κουταλίτσα ή και λιγότερο και μιλήστε στο μωρό σας κατά τη διαδικασία («Μμμ, βλέπεις πόσο νόστιμο είναι αυτό;»). Το μωρό σας μπορεί στην αρχή να μην ξέρει τι να κάνει. Μπορεί να δείχνει μπερδεμένο, να ζαρώνει τη μύτη του, να γυρίζει το φαγητό μέσα στο στόμα του ή να το απορρίπτει εντελώς.

Ένας τρόπος για να γίνει πιο εύκολη η πρώτη φορά που θα φάει στερεές τροφές είναι να δώσετε πρώτα στο μωρό σας λίγο μητρικό γάλα, γάλα φόρμουλα ή και τα δύο· μετά να περάσετε σε πολύ μικρές μισές κουταλιές φαγητού και να ολοκληρώσετε με περισσότερο μητρικό γάλα ή φόρμουλα. Αυτό θα αποτρέψει το μωρό σας από το να απογοητευτεί όταν πεινάει πολύ.

Μην εκπλαγείτε αν τα περισσότερα από τα πρώτα γεύματα με στερεές τροφές καταλήξουν στο πρόσωπο, στα χέρια και στη σαλιάρα του μωρού σας. Αυξήστε την ποσότητα σταδιακά, ξεκινώντας με ένα-δύο κουταλάκια του γλυκού. Αυτό δίνει χρόνο στο μωρό σας να μάθει πώς να καταπίνει στερεές τροφές.

Αν το μωρό σας κλαίει ή γυρίζει το κεφάλι όταν το ταΐζετε, μην το αναγκάζετε να φάει. Επιστρέψτε για ένα διάστημα αποκλειστικά στον θηλασμό ή στο τάισμα με μπιμπερό πριν δοκιμάσετε ξανά. Να θυμάστε ότι η έναρξη στερεών τροφών είναι μια σταδιακή διαδικασία· στην αρχή, το μωρό σας θα εξακολουθεί να παίρνει το μεγαλύτερο μέρος της θρέψης του από μητρικό γάλα, φόρμουλα ή και τα δύο. Επίσης, κάθε μωρό είναι διαφορετικό, οπότε η ετοιμότητα για έναρξη στερεών τροφών θα διαφέρει.

Είναι ασφαλές να προσθέσω δημητριακά στο μπιμπερό του μωρού μου;

Μην βάζετε βρεφικά δημητριακά στο μπιμπερό γιατί το μωρό σας μπορεί να πνιγεί. Μπορεί επίσης να αυξήσει την ποσότητα τροφής που τρώει το μωρό σας και να το κάνει να πάρει υπερβολικό βάρος. Ωστόσο, τα δημητριακά στο μπιμπερό μπορεί να συστηθούν αν το μωρό σας έχει παλινδρόμηση. Φροντίστε να συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρο του παιδιού σας.

Ποια τροφή πρέπει να δώσω πρώτα στο μωρό μου;

Οι πρώτες τροφές του μωρού σας είναι δική σας επιλογή. Είτε αποφασίσετε να φτιάξετε μόνοι σας βρεφική τροφή είτε να αγοράσετε έτοιμη, έχετε πολλές επιλογές. Ωστόσο, λάβετε υπόψη τα ακόλουθα:

• Οι τροφές πρέπει να είναι μαλακές ή πολτοποιημένες για να αποφεύγεται ο πνιγμός.
• Εισάγετε μία νέα τροφή «ενός συστατικού» από οποιαδήποτε ομάδα τροφίμων κάθε 3 -5 ημέρες. Παρατηρήστε τυχόν αντιδράσεις.
• Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι η καθυστέρηση στην εισαγωγή τροφών ασφαλών για βρέφη (μαλακών), όπως αυγά, γαλακτοκομικά, σόγια, προϊόντα με φιστίκι ή ψάρι, μετά τους 4 έως 6 μήνες ηλικίας προλαμβάνει την τροφική αλλεργία. Ωστόσο, ο έλεγχος για αλλεργία στο φιστίκι συνιστάται για μωρά με σοβαρό έκζεμα και/ή αλλεργία στο αυγό. Συμβουλευτείτε τον/την παιδίατρο του παιδιού σας σχετικά με το πώς και πότε να δώσετε προϊόντα με φιστίκι.
• Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι το μωρό σας θα αναπτύξει αποστροφή για τα λαχανικά αν δοθούν πρώτα τα φρούτα.
• Φροντίστε να συμπεριλάβετε τροφές που παρέχουν σίδηρο και ψευδάργυρο, όπως βρεφικές τροφές με κρέας ή δημητριακά εμπλουτισμένα με σίδηρο.
• Αν ταΐζετε το μωρό σας έτοιμα δημητριακά, βεβαιωθείτε ότι είναι για βρέφη και είναι εμπλουτισμένα με σίδηρο. Τα βρεφικά δημητριακά διατίθενται έτοιμα αναμεμειγμένα σε ατομικά δοχεία ή σε ξηρή μορφή, στην οποία μπορείτε να προσθέσετε μητρικό γάλα, φόρμουλα ή νερό.

Μέσα σε λίγους μήνες από την έναρξη των στερεών τροφών, η καθημερινή διατροφή του μωρού σας θα πρέπει να περιλαμβάνει μια ποικιλία τροφών, όπως μητρικό γάλα, φόρμουλα ή και τα δύο, κρέας, δημητριακά, λαχανικά, φρούτα, αυγά και ψάρι.

Πότε μπορώ να δώσω στο μωρό μου τροφές που πιάνει με τα δάχτυλα;

Μόλις το μωρό σας μπορεί να κάθεται μόνο του και να φέρνει τα χέρια του ή άλλα αντικείμενα στο στόμα του, μπορείτε να του δώσετε τροφές που πιάνει με τα δάχτυλα για να το βοηθήσετε να μάθει να τρέφεται μόνο του. Για να προλάβετε τον κίνδυνο πνιγμου, βεβαιωθείτε ότι οτιδήποτε δίνετε στο μωρό σας είναι μαλακό, εύκολο στην κατάποση και κομμένο σε μικρά κομμάτια. Μερικά παραδείγματα είναι μικρά κομμάτια μπανάνας, μπισκότα ή κράκερ τύπου γκοφρέτας, ομελέτα/αυγά σκραμπλ, καλά βρασμένα ζυμαρικά, καλά μαγειρεμένο και ψιλοκομμένο κοτόπουλο, και καλά μαγειρεμένες, κομμένες πατάτες ή αρακάς.

Σε κάθε ένα από τα καθημερινά γεύματα του μωρού σας, θα πρέπει να τρώει περίπου 113 γραμμάρια, δηλαδή την ποσότητα που περιέχεται σε ένα μικρό βαζάκι πολτοποιημένης βρεφικής τροφής. Περιορίστε τα επεξεργασμένα τρόφιμα που προορίζονται για ενήλικες και μεγαλύτερα παιδιά. Αυτές οι τροφές συχνά περιέχουν περισσότερο αλάτι και άλλα συντηρητικά.

Αν θέλετε να δώσετε στο μωρό σας φρέσκες τροφές, χρησιμοποιήστε μπλέντερ ή πολυκόφτη ή απλώς λιώστε πιο μαλακές τροφές με ένα πιρούνι. Όλες οι φρέσκες τροφές πρέπει να μαγειρεύονται χωρίς προσθήκη αλατιού ή καρυκευμάτων. Αν και μπορείτε να δώσετε στο μωρό σας ωμές μπανάνες (λιωμένες), τα περισσότερα άλλα φρούτα και λαχανικά πρέπει να μαγειρεύονται μέχρι να μαλακώσουν. Βάλτε στο ψυγείο ό,τι φαγητό δεν χρησιμοποιείτε και ελέγξτε για σημάδια αλλοίωσης πριν το δώσετε στο μωρό σας. Οι φρέσκες τροφές δεν είναι απαλλαγμένες από βακτήρια, οπότε θα χαλάσουν πιο γρήγορα από το φαγητό σε κονσέρβα ή σε βαζάκι.

Τροφές που αποτελούν κίνδυνο πνιγμού για ένα μωρό

Μην δίνετε στο μωρό σας τροφές που απαιτούν μάσηση σε αυτή την ηλικία ή οποιαδήποτε τροφή που μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο πνιγμού. Τροφές που πρέπει να αποφεύγονται κάτω του 1 έτους περιλαμβάνουν χοτ ντογκ (συμπεριλαμβανομένων «στικ κρέατος» ή βρεφικής τροφής τύπου «χοτ ντογκ»), ξηρούς καρπούς και σπόρους, κομμάτια κρέατος ή τυριού, ολόκληρα σταφύλια, ποπ κορν, κομμάτια φυστικοβούτυρου, ωμά λαχανικά, κομμάτια φρούτων, όπως κομμάτια μήλου και σκληρές, κολλώδεις ή μαστιχωτές καραμέλες.

Τι αλλαγές μπορώ να περιμένω αφού το μωρό μου αρχίσει στερεές τροφές;

Όταν το μωρό σας αρχίσει να τρώει στερεές τροφές, τα κόπρανά του θα γίνουν πιο συμπαγή και θα ποικίλλουν ως προς το χρώμα. Λόγω των πρόσθετων σακχάρων και λιπαρών, θα έχουν και πολύ πιο έντονη οσμή. Ο αρακάς και άλλα πράσινα λαχανικά μπορεί να κάνουν τα κόπρανα βαθύ πράσινο· τα παντζάρια μπορεί να τα κάνουν κόκκινα. (Μερικές φορές τα παντζάρια κάνουν και τα ούρα κόκκινα.)

Αν τα γεύματα του μωρού σας δεν είναι πολτοποιημένα, τα κόπρανά του μπορεί να περιέχουν άπεπτα κομμάτια τροφής, ιδιαίτερα φλοιούς από αρακά ή καλαμπόκι και τη φλούδα της ντομάτας ή άλλων λαχανικών. Όλα αυτά είναι φυσιολογικά. Το πεπτικό σύστημα του μωρού σας είναι ακόμη ανώριμο και χρειάζεται χρόνο πριν μπορέσει να επεξεργάζεται πλήρως αυτές τις νέες τροφές. Αν όμως τα κόπρανα είναι υπερβολικά χαλαρά, υδαρή ή γεμάτα βλέννα, μπορεί να σημαίνει ότι ο πεπτικός σωλήνας είναι ερεθισμένος. Σε αυτή την περίπτωση, μειώστε την ποσότητα των στερεών τροφών και εισάγετέ τες πιο αργά. Αν τα κόπρανα συνεχίσουν να είναι χαλαρά, υδαρή ή γεμάτα βλέννα, μιλήστε με τον/την παιδίατρό σας για να βρείτε την αιτία.

Πρέπει να δίνω στο μωρό μου χυμό;

Τα μωρά δεν χρειάζονται χυμό. Μωρά μικρότερα των 12 μηνών δεν πρέπει να πίνουν χυμό. Μετά τους 12 μήνες (έως 3 ετών), δίνετε μόνο 100% χυμό φρούτων και όχι πάνω από 120 ml την ημέρα. Προσφέρετέ τον μόνο σε ποτήρι, όχι σε μπιμπερό. Για να βοηθήσετε στην πρόληψη της τερηδόνας, μην βάζετε το παιδί σας για ύπνο με μπιμπερό. Αν το κάνετε, βεβαιωθείτε ότι περιέχει μόνο νερό. Ο χυμός μειώνει την όρεξη για άλλα, πιο θρεπτικά, τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένου του μητρικού γάλακτος, της φόρμουλας ή και των δύο. Η υπερβολική ποσότητα χυμού μπορεί επίσης να προκαλέσει σύγκαμα από την πάνα, διάρροια ή υπερβολική αύξηση βάρους.

Χρειάζεται το μωρό μου νερό;

Τα υγιή μωρά δεν χρειάζονται επιπλέον νερό. Το μητρικό γάλα, η φόρμουλα ή και τα δύο παρέχουν όλα τα υγρά που χρειάζονται. Ωστόσο, είναι εντάξει να προσφέρετε λίγο νερό όταν αρχίζετε να δίνετε στο μωρό σας στερεές τροφές. Χρησιμοποιήστε ένα ανοιχτό ποτήρι, ποτήρι εκπαίδευσης ή ποτήρι με καλαμάκι και περιορίστε το νερό σε όχι περισσότερο από 1 φλιτζάνι (230 ml) κάθε μέρα. Επίσης, μια μικρή ποσότητα νερού μπορεί να χρειαστεί σε πολύ ζεστό καιρό. Αν ζείτε σε περιοχή όπου το νερό είναι φθοριωμένο, το πόσιμο νερό θα βοηθήσει επίσης στην πρόληψη της μελλοντικής τερηδόνας.

Οι καλές διατροφικές συνήθειες ξεκινούν νωρίς

Είναι σημαντικό το μωρό σας να εξοικειωθεί με τη διαδικασία του φαγητού —να κάθεται, να παίρνει τροφή από το κουτάλι, να κάνει παύσεις ανάμεσα στις μπουκιές και να σταματά όταν χορταίνει. Αυτές οι πρώιμες εμπειρίες θα βοηθήσουν το παιδί σας να μάθει καλές διατροφικές συνήθειες σε όλη του τη ζωή.

Ενθαρρύνετε οικογενειακά γεύματα από το πρώτο τάισμα. Όταν μπορείτε, όλη η οικογένεια θα πρέπει να τρώει μαζί. Έρευνες υποδηλώνουν ότι το να τρώει η οικογένεια μαζί, σε τακτική βάση, έχει θετικές επιδράσεις στην ανάπτυξη των παιδιών.

Να θυμάστε να προσφέρετε μια καλή ποικιλία υγιεινών τροφών που είναι πλούσιες στα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται το παιδί σας. Παρατηρείτε αν το παιδί σας δείχνει ότι έχει χορτάσει. Μην το υπερταΐζετε!

Αν έχετε οποιεσδήποτε ερωτήσεις σχετικά με τη διατροφή του παιδιού σας, συμπεριλαμβανομένων ανησυχιών ότι τρώει πολύ περισσότερο ή πολύ λιγότερο από το φυσιολογικό του φυσιολογικού, μιλήστε με τον/την παιδίατρό σας.