Όταν το μωρό σας χρειάζεται οξυγόνο στο σπίτι

Από: Folasade I Kehinde, MD, MPH, FAAP

Οι χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις μπορούν να προκαλέσουν πτώση των επιπέδων οξυγόνου στο αίμα σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Το φαινόμενο ονομάζεται υποξαιμία. Τα παιδιά με υποξαιμία μπορεί να χρειαστεί να κάνουν οξυγονοθεραπεία στο σπίτι, μόλις εξέλθουν από το νοσοκομείο καθώς τα βοηθά να διατηρούν φυσιολογικά επίπεδα οξυγόνου στο αίμα, και να παραμείνουν υγιή.

Κατανόηση της υποξαιμίας

Όπως ο πυρετός, έτσι και η υποξαιμία είναι το σύμπτωμα μιας υποκείμενης πάθησης καιόχι ασθένεια . Μπορεί να προκληθεί από διάφορα νοσήματα και διαταραχές που δεν περιορίζονται στις αναπνευστικές όχι μόνο αναπνευστικών.

Μερικές από τις χρόνιες αναπνευστικές παθήσεις που μπορούν να προκαλέσουν υποξαιμία περιλαμβάνουν:

• Βρογχοπνευμονική δυσπλασία
• Αναπνευστικές διαταραχές του ύπνου (υπνική άπνοια)
• Δρεπανοκυτταρική αναιμία
• Πνευμονική υπέρταση με ή χωρίς συγγενή καρδιακή πάθηση
• Κυστική ίνωση
• Παθήσεις του μεσοκυττάριου χώρου
• Προβλήματα των αναπνευστικών οδών
• Εξάρτηση (ή πρώην εξάρτηση) από την χρήση αναπνευστήρα για την αναπνοή

Εάν δεν αντιμετωπιστεί, η υποξαιμία μπορεί να προκαλέσει προβλήματα όπως:

• Δυσκολία στη διατροφή
• Ανεπαρκή ανάπτυξη
• Κακής ποιότητας ύπνο
• Κακή εγκεφαλική ανάπτυξη
• Επικίνδυνη μείωση του καρδιακού παλμού (βραδυκαρδία)
• Βραχείες περιόδους άπνοιας

Χρήση οξυγόνου στο σπίτι

Τα βρέφη που είναι ιατρικά σταθερά και των οποίων οι γονείς έχουν προηγουμένως εκπαιδευτεί, μπορούν να εξέλθουν από το νοσοκομείο και να επιστρέψουν στο σπίτι υποστηριζόμενα με οξυγόνο για να αποφευχθεί η υποξαιμία. Η παραμονή στο σπίτι ωφελεί τόσο τη συναισθηματική υγεία του παιδιού όσο και της οικογένειάς . Η φροντίδα του μωρού σας στο σπίτι βοηθά, επίσης, στη μείωση του κόστους υγειονομικής περίθαλψης.

Για χρήση στο σπίτι, τα περισσότερα βρέφη λαμβάνουν οξυγόνο μέσω μιας ρινικής κάνουλας, ενός μικρού σωλήνα δηλαδή που τοποθετείται στα ρουθούνια του μωρού και στερεώνεται γύρω από το κεφάλι. Σε ένα μικρό ποσοστό βρεφών, το οξυγόνο παρέχεται μέσω ενός σωλήνα στο λαιμό που ονομάζεται τραχειοτομία, μιας συσκευής συνεχούς θετικής πίεσης αναπνοής (CPAP) ή ενός αναπνευστήρα.

Ο/Η γιατρός σας θα καθορίσει πόσο οξυγόνο χρειάζεται το μωρό σας. Αυτό συνήθως εκφράζεται ως συγκεκριμένη παροχή (για παράδειγμα, ¼ λίτρο οξυγόνου ανά λεπτό), όταν χρησιμοποιείται ρινική κάνουλα. Για αναπνευστήρα ή συσκευή CPAP, ο/η γιατρός σας θα καθορίσει τις ρυθμίσεις που θα χρειαστείτε για τη συσκευή.

Συστήματα παροχής οξυγόνου για οικιακή χρήση

Υπάρχουν τρεις κύριοι τύποι συστημάτων παροχής οξυγόνου που χρησιμοποιούνται στο σπίτι:

Φιάλες με συμπιεσμένο αέριο. Αυτός είναι ο πιο συνηθισμένος τύπος. Μικρές, φιάλες οξυγόνου παραδίδονται στο σπίτι σας, πριν το μωρό σας εξέλθει από το νοσοκομείο. Ο αριθμός τους εξαρτάται από το πόσο οξυγόνο χρειάζεται το μωρό σας. Μπορεί, επίσης, να λάβετε μια μεγάλη, μη φορητή φιάλη αερίου. Ένας εκπρόσωπος της εταιρείας μόνιμου ιατρικού εξοπλισμού που χρησιμοποιείτε θα σας δείξει πώς να διαβάζετε τα μετρητικά όργανα, ώστε να μπορείτε να γνωρίζετε πότε χρειάζεται να γεμίσετε ξανά τις φιάλες σας.

Ο συμπυκνωτής οξυγόνου. Αυτή η συσκευή απομονώνει το οξυγόνο από τον αέρα και το δίνει στο μωρό σας. Συνήθως αποστέλλεται στο σπίτι σας και λειτουργεί με ηλεκτρικό ρεύμα. Κάποιος από την εταιρεία ιατρικού εξοπλισμού θα σας δείξει πώς να χρησιμοποιείτε τον συμπυκνωτή. Χρειάζεται, επίσης, μια φορητή εφεδρική φιάλη οξυγόνου για περιπτώσεις που το μωρό σας δεν βρίσκεται κοντά σε ηλεκτρική πρίζα ή σε περίπτωση διακοπής ρεύματος.

Φιάλες υγρού οξυγόνου. Το οξυγόνο που έχει ψυχθεί σε υγρή κατάσταση αποθηκεύεται σε φιάλες. Το υγρό μετατρέπεται σε αέριο, καθώς το μωρό σας το εισπνέει. Ένας από τους λόγους που αυτό το σύστημα δεν χρησιμοποιείται τόσο συχνά, είναι επειδή το υγρό οξυγόνο είναι ακριβό και οι ασφαλιστικές εταιρείες ίσως να μην καλύπτουν το κόστος. Μια φιάλη υγρού οξυγόνου καταλαμβάνει πολύ λιγότερο χώρο από μια μεγάλη φιάλη συμπιεσμένου οξυγόνου, αλλά ένα μεγάλο μειονέκτημα του υγρού οξυγόνου είναι ότι εξατμίζεται, όταν δεν χρησιμοποιείται.

Πρόσθετος εξοπλισμός

Ανάλογα με την αιτία για την οποία που το μωρό σας χρειάζεται οξυγονοθεραπεία, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ένα μηχάνημα παρακολούθησης της αναπνοής ή ένας παλμογράφος οξυγόνου.

Τα ειδικά μηχανήματα για την παρακολούθηση της αναπνοής χρησιμοποιούν ηλεκτρόδια που τοποθετούνται στο στήθος ή μια ζώνη που τοποθετείται γύρω από το στήθος ώστε να καταγράφεται ο αναπνευστικός και καρδιακός ρυθμός του μωρού. Η συσκευή ειδοποιεί, όταν ο ρυθμός αναπνοής του μωρού επιβραδύνει ή ο καρδιακός ρυθμός πέφτει, κάτι που μπορεί να δείχνει αναπνευστική δυσκολία. Ένα παλμικό οξύμετρο είναι μια συσκευή που χρησιμοποιεί μια μικρή ταινία γύρω από το χέρι ή το πόδι του μωρού σας για να μετρήσει τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα.

Θα λάβετε οδηγίες για τη χρήση αυτών των συσκευών πριν το μωρό σας φύγει από το νοσοκομείο. Ο/Η γιατρός σας θα σας εξηγήσει, επίσης, ποιες ενδείξεις σημαίνουν ότι πρέπει να καλέσετε τον πάροχο υγειονομικής περίθαλψης. Να θυμάστε ότι ένας συναγερμός δεν σημαίνει πάντα κίνδυνο, επομένως είναι σημαντικό να παρατηρείτε την αναπνοή, το χρώμα και τη δραστηριότητα του μωρού σας.

Προφυλάξεις ασφαλείας κατά τη χρήση οξυγόνου στο σπίτι

Κάθε φορά που ένα μωρό επιστρέφει από το νοσοκομείο με οξυγόνο, υπάρχουν προφυλάξεις ασφαλείας που πρέπει να ακολουθήσετε:

• Το δωμάτιο του μωρού σας πρέπει να είναι καλά αεριζόμενο. Μπορείτε να αφήνετε την πόρτα ανοιχτή για να εξασφαλίσετε καλή ροή αέρα και να μην είναι πολύ αποπνικτική η ατμόσφαιρα.
• Δεν πρέπει να καπνίζετε στο σπίτι, όταν ένα μωρό λαμβάνει οξυγόνο. Μπορείτε να κρεμάσετε μια πινακίδα στην πόρτα για να ενημερώσετε ότι απαγορεύεται το κάπνισμα. Όταν το μωρό σας λαμβάνει οξυγόνο, κρατήστε το τουλάχιστον δύο μέτρα μακριά από φλόγες, θερμάστρες, τζάκια, καλοριφέρ ή συσκευές αερίου. Βεβαιωθείτε, επίσης, ότι αποθηκεύετε όλες τις φιάλες οξυγόνου τουλάχιστον δύο μέτρα μακριά από οποιαδήποτε πηγή θερμότητας ή φωτιάς.
• Μην χρησιμοποιείτε αιθυλική αλκοόλη, βαζελίνη ή αεροζόλ κοντά σε μωρό που λαμβάνει οξυγόνο. Αποφύγετε επίσης τη χρήση αντισηπτικού για τα χέρια στην περιοχή.
• Βεβαιωθείτε ότι υπάρχουν ανιχνευτές καπνού στο σπίτι σας και ότι λειτουργούν. Περιοδικά επανεξετάστε το σχέδιο διαφυγής από πυρκαγιά με την οικογένειά σας.

Τι άλλο να περιμένετε

Μάθετε πριν φύγετε. Τις τελευταίες ημέρες πριν το μωρό σας εξέλθει από το νοσοκομείο, θα πρέπει να εξοικειωθείτε με τον εξοπλισμό που θα χρησιμοποιείτε στο σπίτι, καθώς και με τον τρόπο φροντίδας του μωρού σας. Ο καλύτερος τρόπος να μάθετε όλα αυτά είναι να περάσετε όσο περισσότερο χρόνο μπορείτε φροντίζοντας το μωρό σας, στο πλευρό του, στη ΜΕΝΝ. Αυτό θα σας επιτρέψει να μάθετε από την ομάδα υγειονομικής περίθαλψης και να εξασκηθείτε, ενώ έχετε διαθέσιμη πάντα την ιατρική ομάδα για να απαντήσει σε οποιαδήποτε ερώτησή σας. Ορισμένες ΜΕΝΝ διαθέτουν δωμάτιο όπου οι γονείς μπορούν να μείνουν με το μωρό τη νύχτα πριν από την επιστροφή στο σπίτι για να διευκολυνθεί η μετάβαση.

Κάτ’ οικόν επισκέψεις επαγγελματιών υγείας. Για τα μωρά που επιστρέφουν στο σπίτι με οξυγόνο, μπορεί να έχουν προγραμματιστεί επισκέψεις από κατάλληλα εκπαιδευμένους επαγγελματίες υγείας νπου θα ελέγξουν το μωρό σας και θα βεβαιωθούν ότι χρησιμοποιείτε σωστά όλο τον εξοπλισμό. Επίσης, θα μπορούν να απαντήσουν σε τυχόν ερωτήσεις σας σχετικά με τη φροντίδα του μωρού σας. Τα περισσότερα μωρά αποσυνδέονται σταδιακά από το οξυγόνο σύμφωνα με τις συστάσεις του/της παιδιάτρου σας και ενός πνευμονολόγου.

Ενημερώστε τις κατάλληλες υπηρεσίες. Βεβαιωθείτε ότι η ομάδα υγειονομικής περίθαλψης σας παρέχει επιστολές για να τις δώσετε στις διάφορες εταιρείες ιατρικού εξοπλισμού και τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης για να τις ενημερώσετε ότι έχετε ένα παιδί με ειδικές ανάγκες στο σπίτι σας. Κρατήστε τους τηλεφωνικούς αριθμούς του/της γιατρού σας, των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης ή του ασθενοφόρου σε ένα βολικό και εύκολα προσβάσιμο σημείο του σπιτιού σας, σε περίπτωση επείγουσας απειλής για τη ζωή του μωρού.

Μην ξεχνάτε ότι…

Αν και όλα αυτά μπορεί να φαίνονται αρχικά πολύ δύσκολα, σύντομα θα εξοικειωθείτε. Επικοινωνήστε με τον/την παιδίατρο του παιδιού σας ή τον πάροχο του εξοπλισμού οξυγόνου για οποιεσδήποτε απορίες.